دوران خلف وعدههای مکرر روسها به سر رسید
پس از ۵۶ سال...
فرارو- پس از خلف وعدههای فراوان این بار وعدهها درست از آب درآمدند. اینک با حضور مقامات روسی و ایرانی سوختگذاری نیروگاه اتمی بوشهر آغاز شد تا در انتهای شهریورماه قلب راکتور فعال و ورود «برق هستهای» به شکبه برقی کشور محقق شود. 56 سال پس از تاسیس سازمان انرژی اتمی ایران، نخستین نیروگاه برق اتمی وارد شبکه برقی کشور خواهد شد.
به گزارش فرارو؛ از سال 1333 که سازمان انرژی اتمی تاسیس شد تا اکنون که بناست بهرهبرداری از نخستین نیروگاه تولید برق اتمی ایران صورت بگیرد؛ چیزی نزدیک به 56 سال گذشته است. دو سال از تاسیس سازمان انرژی اتمی نگذشته بود که این سازمان با بخش تکنولوژی و تحقیقات سازمان انرژی اتمی آلمان غربی موافقتنامه همکاری بلندمدتی را امضا کرد. موافقتنامهای که بر اساس آن آلمانها متعهد به ساخت دو نیروگاه اتمی برای ایران میشدند.
ساخت نیروگاه بر عهده شرکت کرافت ورک یونیون، یکی از شرکتهای وابسته به زیمنس آلمان گذاشته شد. این شرکت نیز در سال 1357 حدود ۷۵ درصد از واحد اول (با توان تولید 1293 مگاوات برق) و ۶۰ درصد واحد دوم (با توان تولید 1196 مگاوات برق) را ساخته بود که به بهانه انقلاب دست از کار کشید.
ایران از طرف آلمانی شکایت کرد و شرکت کرافت ملزم به پرداخت غرامت به ایران شد، این غرامت البته هیچگاه پرداخت نشد و آلمانیها برای آغاز مجدد کار به ایران آمدند. این بار عراق که در وضعیت جنگ با ایران به سر میبرد، شیطنت کرد و با حمله به این نیروگاه سبب شد تا آلمانیها از تکمیل پروژه منصرف شوند. این شد که ایران چشم امید خود را از غرب برید و دوران نگاه به شرق آغاز شد.
هاشمی رفسنجانی که در سال 68 به روسیه سفر کرده بود، مقدمات مشارکت روسیه برای اتمام این پروژه را فراهم آورد. در شهریور 71 موافقتنامه همکاریهای ایران و روسیه به تصویب میرسد تا دو سال بعدتر قرارداد تکمیل واحد اول نیروگاه میان روسیه و ایران امضا شود. قراردادی که بر اساس آن روسیه تا سال 2000 میبایست نیروگاه را تکمیل میکرد. اتفاقی که 10 سال به تاخیر افتاد.
2002، 2003، 2006، اینها شماره سالهایی بوده که روسیه در هر بار تاخیر خود، آن را موعد تحویل نیروگاه بوشهر عنوان میکرد. روسیه این تاخیرها را گاهی به مسائل فنی ربط میداد و گاهی به مسائل مالی و به شدت هم مدعی بود که هیچ مشکل سیاسی در کار نیست. از مقطعی به بعد مسئله نیروگاه بوشهر، تبدیل به یک جدال دیپلماتیک شد.
پس از توافق ایران و روسیه برای تامین سوخت نیروگاه توسط روسیه به شرط بازگشت پسماند این سوخت به روسیه، روسیه باز هم موعد تحویل نیروگاه را عقب انداخت. این بار 2007. امّا پس از طرح مشکلات فنی، نوبت به طرح مشکلات مالی رسیده بود. به گزارش ایلنا بروز مشکلات مالی در پیمانکار روسی موجب شد تا مسوولان اتم استروی اکسپورت اعلام کنند به دلیل تاخیر در پرداخت اقساط، تغییراتی در برنامه زمانی احداث نیروگاه صورت میگیرد اما «محمد سعیدی» معاون امور بینالملل سازمان انرژی اتمی ایران بلافاصله به این ادعای روسها پاسخ داد و اعلام کرد: «ایران هیچ تاخیری در پرداخت مالی قرارداد بوشهر به شرکت روسی نداشته است».
پس از این جدالها پوتین، رئیس جمهور وقت روسیه که برای شرکت در اجلاس کشورهای حاشیه خزر به ایران آمده بود تقصیرات را به گردن کشورهای ثالث تامینکننده برخی تجهیزات انداخت و عنوان کرد که روسیه هرگز از تعهدات خود شانه خالی نمیکند. البته روسها که به قول و قرار مکتوبشان پایبند نمانده بودند، واضح است که با قول و قرار شفاهیشان چه میکنند.
نزاعهای دیپلماتیک از این پس وارد بعد جدیدی شد. مقامات ایرانی سعی میکردند همواره تاریخ نه چندان دوری را به عنوان موعد راهاندازی نیروگاه عنوان نمایند. با این حال وعدههای راهاندازی نیروگاه نه در سال 87 و نه در سال 88 هیچکدام عملی نشدند، تا در فروردین ماه امسال، صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی خبر دهد بارگذاری سوخت در نیروگاه بوشهر به زودی آغاز میشود و در تابستان امسال شاهد تولید برق این نیروگاه خواهیم بود.
این بار وعدهها درست از آب درآمدند. اینک قرار است با حضور مقامات روسی و ایرانی سوختگذاری نیروگاه اتمی بوشهر آغاز شود تا در انتهای شهریورماه قلب راکتور فعال و ورود «برق هستهای» به شکبه برقی کشور محقق شود.