مسئولین رسما از افزایش هزینه حمل و نقل بعد از هدفمندی خبر دادند
چه به روزگارمان میآید؟
فرارو- آنها که عینک بدبینی به چشم دارند، بر این باورند که هدفمندسازی یارانهها بیش از همه طبقه متوسط را نشانه رفته است و وضعیت معیشتی این طبقه درآمدی بیش از همه دستخوش نوسان خواهد شد.
به گزارش فرارو ؛ هزینههای حمل و نقل درونشهری شهروندان افزایش مییابد. این را باید از نخستین انذارهایی دانست که از سوی مسئولین درباره هدفمندسازی و تاثیر آن بر قیمتها داده میشود. معاون كالاهاي سرمايهاي و خدمات زيربنايي سازمان حمايت مصرفكنندگان و توليدكنندگان گفته است افزايش قيمت سوخت مستقيما موجب افزايش نرخ كرايه جابهجايي بار و مسافر در همه بخشها خواهد شد با این حال وی اعتقاد دارد این به آن معنا نیست که اگر قیمت سوخت دو برابر شود، لزوما کرایههای اتوبوس و تاکسی دو برابر شود.
وی میگوید سوخت سهم مشخصی از کرایه را دارد و افزایش قیمت سوخت باید به اندازه سهم خودش در افزایش کرایهها موثر شود. شاید در این چند سالی که قیمت بنزین تغییر نکرده است فراموش کرده باشیم که در سالهای دهه هفتاد ایام تعطیلات نوروز که تمام میشد با افزایش قیمت سوخت تسلسل افزایش قیمتها در جامعه اتفاق میافتاد و با هیچ قسمی از سوی مسئولین، این در افکار عمومی پذیرفته نمیشد که چنین افزایش قیمت گستردهای، صرفاً سوءاستفاده از اثر روانی افزایش قیمتهاست.
هنوز مهمترین سوال مردم این است که هدفمندی چه تاثیری بر وضعیت معیشت آنان خواهد گذاشت. آنها که عینک بدبینی به چشم دارند، بر این باورند که هدفمندسازی یارانهها بیش از همه طبقه متوسط را نشانه رفته است و وضعیت معیشتی این طبقه درآمدی بیش از همه دستخوش نوسان خواهد شد، اما سویه کلی تحلیلها و گزارشها در این است که وضعیت معیشتی همه ایرانیان تغییر خواهد کرد. این را هم مجریان هدفمندی میگویند، هم ناظرین آن.
مثلا رئیس دولت اعتقاد دارد که اجرای هدفمندی یک اقدام «انقلابی» است امّا آن را به نفع «همه ملت» میخواند. محمود احمدینژاد اعتقاد دارد پس از اجرای هدفمندی حتی یک فقیر هم باقی نخواهد ماند. او میگوید «با اجرا کردن این قانون زندگی مردم از همان روز اول بهبود خواهد یافت» چرا که «ما نمیخواهیم یارانهها را حذف کنیم بلکه میخواهیم عادلانه توزیع شود و اختیار نحوه هزینه آن را به خود مردم واگذار کنیم».
هر چند این حرف احمدینژاد درباره باقی نماندن حتی یک فقیر با تردید موسیالرضا ثروتی، نماینده مجلس روبرو شد: «منظور رئیس جمهور از نداشتن فقیر، این است که کسی از گرسنگی نخواهد مرد و گرنه چطور با ماهی 25 هزار تومان یک خانواده پنج نفر که 125هزار تومان دریافت می کنند می توان گفت که فقیر نیستند، کمیته امداد هم اکنون به هر نفر که تحت پوشش دارد 25 هزار تومان می دهد اما آیا آن افراد دیگر فقیر نیستند؟» ثروتی میگوید هدفمندی آن هم «اگر درست اجرا شود» تنها «فقر خشن» را از میان میبرد.
ناظرینی هستند که عقیده محمود احمدینژاد را شدیدتر نقد میکنند. علی پاکزاد، تحلیلگر اقتصادی نوشته است: «اگر یارانه به صورت یکسان بین خانوارهای شهری و روستایی توزیع شود در عمل برای خانوار روستایی مازاد درآمد ایجاد خواهد کرد و این در حالی است که برای خانوار شهری به زحمت میتواند هزینههای ناشی از رشد قیمت حاملهای انرژی را پوشش دهد».
افزون بر این داریوش قنبری، نماینده اصلاحطلب مردم ایلام و عضو کمیسیون اجتماعی در آبان ماه سال گذشته گفته است: «هدفمندسازی هیچ خیری برای مردم محروم ندارد». در میانه این تحلیلها چیزی که همه بر آن اتفاق نظر دارند آن است که تورم در اثر هدفمندسازی افزایش خواهد یافت. چه این که رئیس کل بانک مرکزی در ابتدای همین هفته جاری گفته بود «در صورتی که هدفمندسازی اجرا نشود»، تورم به زیر هفت درصد خواهد رسید. مفهوم موافق این حرف، همان تئوری افزایش تورم است.
با این حال برخی تحلیلگران اقتصادی معتقدند بالاتر رفتن سطح عمومی قیمتها و گرانی را شاید لزوماً به تنزل سطح معیشتی نیانجامد. دکتر جواد صالحی با یک ارجاع تاریخی بر اساس آمار رسمی منتشره مینویسد: «اگر دوره افزایش تورم در فاصله سالهای 1991 تا 1993 میلادی را در نظر بگیریم (1370 تا 1373 شمسی)، مشاهده میشود که در این دوره، افزایش تورم با بهبود توزیع درآمد به نفع فقرا (افزایش نسبت متوسط درآمد سرانه دومین دهک فقیر بخش بر متوسط درآمد سرانه دومین دهک ثروتمند) همراه بوده است».
وی ادامه میدهد: «همچنین بعد از کاهش نسبی تورم در سالهای 1996 تا 1998، با کمال تعجب مشاهده میشود که شرایط فقرا قدری بدتر شده و نسبت درآمد سرانه دهک دوم به دهک نهم کاهش یافته است!» وی معتقد است در افزایش تورمی که در بازه 2006 تا 2008 در ایران اتفاق افتاد، توزیع درآمد به نفع فقرا تغییر کرد.
وی این پرسش را مطرح میکند که چرا تورم در ایران به نفع درآمد فقرا شده است؟ وی میخواهد با کنار گذاشتن این فرض که این آمار رسمی غلط هستند، وضعیت را توضیح دهد و مینویسد: «یکی از جوابها میتواند این باشد که فقرا علاوه بر اینکه خریدار کالا و خدمات هستند، فروشنده کالا و خدمات نیز هستند (کالاهایی مانند محصولات کشاورزی و خدماتی مانند خدمات کارگران ساده و غیرماهر). بنابراین ممکن است شرایط حاکم بر اقتصاد ایران به گونهای باشد که در زمان افزایش تورم، قیمت محصولات کشاورزی و نیز قیمت خدمات کارگران ساده و غیرماهر افزایش شدید داشته باشد و این افزایش شدید باعث شود که از افت قدرت خرید فقرا جلوگیری شود».