سهم اندك توليد داخل از بازار چادر مشكي
روزهایی كه كره، چين، ژاپن، هند، پاكستان و تركيه سنگ بناي توليد پارچه را زدند، ايران از رقباي خود كمي عقب بود اما آنها سريع به توليد انبوه رسيدند و براي گرفتن بازارهاي مختلف از هيچ اقدامي كوتاهي نكردند.
اما در كشورمان كارخانجات داخلي به فراموشي سپرده شدند و در نهايت اين وضعيت به نسل ما رسيد، در اين ميان بخش خصوصي خودش را پيدا و براي توليد برنامه ريزي كرد. اما چادر مشكي جايگاهي نيافت و به مرور ژاپن، كره و چين بازار ايران را تسخير كردند.
اكنون بازار ايران سهمي از چادرهاي مشكي كه خانمهاي ايراني استفاده ميكنند، ندارد. برخي ميگويند اگر قرار است چادر مشكي در كشور توليد شود ميتوان جوينتهاي را ايجاد كرد كه با سرمايهگذاري مناسب وارد اين عرصه شوند و بتوانند سهمي را كه از دست دادهاند دوباره از آن خود كنند. مطمئناً اين اتفاق باعث ميشود كه شرق آسيا كه فقط براي ايران پارچه توليد ميكند كم كم نبض بازار را به خودمان بازگرداند.
براساس آخرين آمارهاي رسمي سازمان توسعه تجارت، ارزش واردات رسمي چادر مشکي درسال 88، 132 ميليون دلار بوده که اين رقم از نظر حجم 39 هزار و 948 تن را به خود اختصاص داده است.
چادر ايراني در كيفيت متوسط
محمد مروج رئيس هيأت مديره انجمن صنايع نساجي درباره وضعيت توليد چادر مشكي در ايران گفت: در حال حاضر دو كارخانه در زمينه توليد چادر مشكي فعال شدهاند كه البته حجم توليد آنها بسيار كم است. چادرهاي ايراني كه به چادر حجاب معروف هستند به اعتقاد او در رده كيفيتي متوسط قرار گرفتهاند و در بازار مصرف به دليل توليد خيلي كم به چشم نميآيند.
رئيس هيأت مديره انجمن صنايع نساجي با توضيح اينكه سالهاست موضوع توليد چادر مشكي در كشور مطرح شده اما متأسفانه تاكنون نتيجهاي حاصل نشده است، گفت: به نظر ميرسد شرايط توليد براي توليدكنندگان واقعي مهيا نيست، چرا كه هر زمان قرار بر اين شد كه توليدكنندهاي در اين عرصه وارد شود، جلوي آن بنبستهايي ايجاد شد كه امكان فعاليت را نميداد.
ايجاد بنبست براي توليد
وي گفت: در شيراز در سالهاي 59 و 60 يك واحد توليدكننده چادر مشكي در حال راهاندازي بود اما به يكباره كار متوقف گرديد و حتي ساختمان در نظر گرفته شده براي اين امر توسط افرادي خاص خريداري شد. پس از آن سه سرمايهگذار به دنبال احداث كارخانه چادر مشكي بودند ولي گويا برخي از واردكنندگان كه از نظر قدرت در شرايط مطلوبي بودند مانع اين اتفاق شدند. اما اظهارات رئيس انجمن صنايع نساجي به اين امر ختم نشد. او گفت: كشور كره به عنوان يكي از صادركنندگان پارچه به ايران در زمينه جلوگيري از ساخت كارخانه چادر مشكي در كشورمان به واسطه اهرمهايي كه دارد نقش دارد.
5/1 ميليون متر پارچه توليد ميشود
وي تأكيد كرد: رقابتهاي ناسالم و حذف توليدكنندگان باعث شده كه ايران ساليانه فقط 5/1 ميليون متر پارچه توليد كند. مروج اذعان داشت: پس از سالها دو كارخانه توانستهاند در فضاي موجود شكل بگيرند و البته به كار توليد بپردازند.
وي با بيان اينكه دولت بايستي به اين بخش بيش از گذشته توجه و شرايطي را فراهم كند كه توليدكنندگان رها شده مجدداً به اين بخش بازگردند، گفت: اگر دولت با پوششهاي حمايتي خود و جلوگيري از ورود يكسري از سودجويان به اين بخش برنامهريزي كند، ميتوان آرزوي ديرينه توليد چادر مشكي را در كشور محقق كرد. او گفت: براي ساخت يك كارخانه توليد چادر مشكي 20 ميليون يورو اعتبار لازم است كه همين ميزان سرمايهگذاري در فاز اول باعث توليد 5 ميليون متر پارچه ميشود. البته اين اتفاق به شرط آن است كه تسهيلات بانكها به اين سمت سوق پيدا كند.
توليد چادر مشكي پرسود است
وي با بيان اينكه توليد چادر مشكي يك فعاليت پرسود است و اكنون اين سود از آن كارخانجات خارجي ميشود، متذكر شد: ايران در زمينه استفاده از چادر در بين كشورهاي جهان رتبه اول را دارد، لذا با مصرف 40 ميليون متر پارچه در يك سال ببينيد چه سودي عايد كارخانهداران خارج از كشور و همچنين واردكنندگان ميشود! وي با يادآوري اين مسئله كه تعرفه واردات چادرمشكي چندسال پيش 60 درصد بود و اكنون اين عدد به 16 رسيده است، خاطرنشان كرد: اين كاهش تعرفه هيچ تأثيري بر قيمت نگذاشت و واردكنندگان سودهاي ميليوني بردند.
الحاق شهركرد به توليد چادر مشكي
گلناز نصراللهي مشاور معاون وزير صنايع و معادن كه سالها مديركل امور نساجي وزارت صنايع و معادن بود نيز گفته است: يك واحد توليدكننده چادرمشكي با توانايي 10ميليون متر پارچه كيفي در شهركرد بنا خواهد شد. قرارداد اين كار با بانك صنعت و معدن منعقد شده و كارهاي ساختمان سازي آن در حال انجام است. وي با بيان اين كه ماشينآلات براي توليد چادرمشكي اين كارخانه خريداري شده است، متذكر شد: اميدواريم با گشايش اعتبار در فاصله 12ماه توليد چادرمشكي آغاز شود.
سودها سر به فلك كشيده
به هرحال قيمت هر متر پارچه چادرمشكي حدود 70 سنت است. يك قواره چادر حدود 5 متر دارد كه در نتيجه قيمت كل آن حدود 350 سنت ميشود. حال براي يك دست چادرمشكي قيمتهايي از 35 تا 100 هزار تومان پرداخت ميشود. اين اعداد نشان ميدهد كه واردكنندگان چه منفعتي از بازار اين بخش ميبرند.
تنوع شديد قيمت
يكي از خريداران چادر مشكي به نام فرشته محقق، درباره اينكه چگونه در بازار پارچه مناسب را انتخاب ميكند، گفت: هيچ پايه و اساسي ندارد، آنقدر تنوع پارچه زياد است كه نميتوان از قبل انتخابي كرد و البته اين موضوع در مورد قيمتها هم صدق ميكند. اكثر مغازهداران ميگويند پارچهاي كه عرضه كردهاند محصول كشور كره ميباشد و با قيمتهاي بالا ميفروشند.
وي ادامه داد: 5 متر پارچه را 32 هزار تومان خريداري كردم، اما پس از دو ماه استفاده كاملاً بور شد و حتي لبههاي آن ريش ريش شد. از او پرسيدم پارچه چادر كيفي چه ويژگيهايي بايستي داشته باشد، وي چندين موضوع را برشمرد و گفت: سبك، بافت ريز، چروك نشدن، عدم نياز به اتو و البته قيمت مناسب از فاكتورهاي يك خريد خوب است. وي اظهار داشت: قيمتهاي متنوع در بازار ديگر هيچ اطميناني را نگذاشته است. اغلب پارچه چيني را به جاي كرهاي ميفروشند.