گرانترین بازيگر در هاليوود آنجلینا؛ در ایران؟
اقتصاد سينماي ما بيمار است. بهخصوص زماني متوجه اين امر ميشويم كه بحث دستمزدهاي بازيگران پيش ميآيد. گمان نكنم هيچجاي دنيا مسئله دستمزد بازيگران آنقدر حساسيت ايجاد كند و حتي منجر به شايعاتي درباره روند كاري بازيگر بشود.
تهيهكنندهها با توجه به دستمزد درخواستي، خواستار تحريم فلان بازيگر بشوند و بازيگران هم به اعلام دستمزدهايشان و حواشي كه اين قضيه پيش ميآورد، اعتراض كنند. اين يك مسئله بين تهيهكننده و بازيگر است.
سال 2004-2005 نام مل گيبسون در فهرست گرانترين بازيگران سينما بود. امسال دستمزدهاي بازيگران هاليوود كه اعلام شد در صدرشان برد پيت و آنجلينا جولي بودند و ديگر خبري از گيبسون نبود درعوض تام كروز در هر دو فهرست حضور داشت. دنياي ستارهها و سينما همين است. سينماي ما محل توليد و عرضه و تقاضا نيست.
هزينه توليد فيلمها هميشه از جيب تهيهكنندهها و سرمايهگذاران تامين نميشود. درنتيجه وقتي اعلام ميشود كه منيژه حكمت دستمزد مهناز افشار را در فيلم «پوپك و مشماشاالله» 40 ميليون تومان داده است و تازه اعلام كرده كه بهواسطه دوستي، افشار حاضر شده اين دستمزد را بگيرد، بقيه بازيگران باسابقه و تهيهكنندگاني كه سرمايه كافي براي جلب بازيگران مورد علاقهشان را ندارند، آتش ميگيرند.
حالا مهناز افشار بازيگري است كه حضورش گيشه فيلم را تامين ميكند اما همه ميخواهند بدانند توجيه دستمزد 40ميليون توماني الناز شاكردوست يا رقم 70 ميليوني ليلا اوتادي براي «پيتزا مخلوط» چيست؟(هرچنداين آخري در حد يك شايعه و در كنار شايعات ديگر مربوط به اين بازيگر مثل بازي در فيلمهاي خارجي و آن هم كنار جود لا باقي ماند.)
براي مخاطب ممكن است دستمزد 50ميليون توماني ليلا حاتمي قابل هضم باشد چون حاتمي بازيگر توانايي است كه سابقه حضور در شاهكاري چون «ليلا»ي داريوش مهرجويي يا «حكم» مسعود كيميايي، « بي پولي» نعمتالله و «چهل سالگي» رئيسيان را داشته است.
اما توجيهكننده دستمزد بالاي علي صادقي و احمدپورمخبر براي مخاطب چيست؟ خب بايد بپذيريم كه بازي ستارهها همين است. هديه تهراني سوپراستار سينماي ايران است و حضورش در فيلم چند برابر سرمايه توليد يك فيلم را برميگرداند، حق دارد كه اگر خواست دستمزد بالايي طلب كند.
اما به شرطي كه اين دستمزد از محل بودجه تهيهكننده و سرمايهگذاران پرداخت شود و نه از يارانهها و وامهاي دولتي. نيمي از حاشيههاي ايجاد شده بر سر اين مسائل بيشتر از اينكه به مشكلات سينماي ايران برگردد، مربوط به يك سري تنگنظريها و حسادتهايي است رواج دارد. درست است كه بايد حساب و كتابي وجود داشته باشد.
اينكه يك بازيگر جوان تازه از گرد راه رسيده كه هنوز هنرش چنان كه بايد و شايد آزموده نشده، فقط و فقط به خاطر فروش ميلياردي فيلم اولش دستمزد آنچناني طلب كند، غيرمنطقي و غيرعقلاني است و بنيانهاي نه سينما، كه اخلاقيات را به هم ميريزد. اما كساني كه نام ستاره را يدك ميكشند، تضمين حداقلي براي گيشه هستند .
بديهي است كه خود تهيهكننده اگر مبلغ پيشنهادي را مخالف منافع فيلمش ببيند، آن را قبول نخواهد كرد. گلزار براي بازي در نقش كوتاهي در « دموكراسي تو روز روشن»، 90 ميليون ميخواهد. خب اگر گيشهاش را تامين ميكند به خود تهيهكننده مربوط است كه اين دستمزد را بدهد يا نه! اما يك بحث اينجا ميماند. روي پوسترها و بيلبوردهاي تبليغاتي فيلم، گلزار از همه برجستهتر است. اما تماشاگري كه به عشق ديدن گلزار در نقش فرشته مرگ روي پوستر فيلم به سينما ميرود، قطعا نااميد و دست خالي برميگردد.
آيا پرداخت اين دستمزد به بازيگري به بهانه تامين گيشه فيلم ، در حاليكه حضور كوتاهش طرفدارانش را راضي نميكند، كار اخلاقي است؟ طبعا غيرقانوني نيست و نخواهد بود.