دفاع داریوش قنبری از انتخاب شهرداران توسط مردم
این طرح مانع ساخت و پاخت میشود
فرارو- تصویب طرح انتخاب شهرداران توسط مردم در شهرهای با بیش از 200 هزارنفر جمعیت واکنشهای مختلفی را برانگیخته است. عموم اعضای شورای شهر تهران از این طرح ابراز نارضایتی کردند این در حالی است که بسیاری از نمایندگان مجلس از فواید آن سخن گفتند.
به گزارش فرارو، 16 خرداد ماه سال جاری 73 نماینده مجلس طرحی یک فوریتی تقدیم مجلس شورای اسلامی کردند که براساس آن انتخاب شهراداران در شهرهای بالای 200 هزار جمعیت برعهده مردم خواهد بود براساس این طرح شورای شهر حذف نخواهند شد اما فقط میتوانند نقش نظارتی خود را اعمال کنند و دیگری نقش در تعیین شهردار نخواهند داشت.
طرح مورد نظر این نمایندگان در 25 خرداد ماه در صحن علنی به رای گذاشته شد که با رای اکثریت نمایندگان کلیات آن به تصویب رسید.
تصویب این طرح با واکنش چهره های شاخص شورای شهر روبهرو شد. اصولگرایان و اصلاحطلبان شورا در انتقاد از این طرح همصدا بودند.
محمد علی نجفی عضو شورای شهر تهران امروز در مخالفت با "انتخاب شهرداران توسط مردم" گفت: «انگيزه نمايندههاي مجلس براي طرح انتخاب شهردار توسط مردم، اعمال كنترل و نفوذ بر روي شهرداريها بوده چرا كه بنا به اعلام نمايندههاي مجلس، شهرداريها به تقاضاي نمايندگان مجلس عمل نكرده و اعتقاد دارند كه تحت نظر شوراي شهر هستند و پارلمان جداگانهاي دارند.»
وی افزود: «نگراني بسياري از مسئولان كشور در گذشته به تعدد انتخابات و تحميل هزينههاي فراوان به كشور اختصاص داشته و به همين علت پيشنهاد چنين طرحي از سوي نمايندههاي مجلس جاي تعجب دارد.»
عضو كميسيون برنامه و بودجه شوراي شهر تهران به بيفايده بودن انتخاب شهردار توسط مردم تاكيد كرد و ادامه داد: «به دليل آنكه انتخابات در ايران در چارچوب احزاب سازماندهي شده انجام ميشود و از يك خط روشن سياسي و اجتماعي تبعيت نميكند انتخاب شهردار توسط مردم به طور دقيق انجام نميشود.»
نجفی اظهار کرد: «اگر انتخاب شهردار و شوراها توسط مردم انجام شود، دو گروه انتخاب شده از نظر مواضع كاري، اجرايي و گرايشات بسيار با يكديگر متفاوت بوده در نتيجه يك درگيري و تقابل به داخل شهر وارد شود و حداقل هماهنگي موجود ميان شورا و شهرداريها تضعيف ميشود.»
از طرف دیگر رییس شورای شهر تهران با اظهار ناخرسندی از این طرح گفت: «در صورت تصويب اين طرح، شوراي شهر را رها ميكنيم، چرا كه بيكار نيستيم تا در شورايي بيبو و بيخاصيت بمانيم.»
مهدي چمران طرح «انتخاب شهرداران در شهرهاي بالاي 200 هزار نفر جمعيت توسط مردم» را موجب ايجاد تزاحم در كار شوراها دانست و افزود: «اين طرح شوراها را كاملا بيخاصيت ميكند و در اين صورت بهتر است كه شوراها كاملا حذف شوند، چرا كه ديگر چيزي باقي نميماند.»
رييس شوراي شهر تهران، درباره تاثير تصويب اين طرح بر فضاي سياسي كشور، گفت: «با تصويب اين طرح شهرداران كاملا به يك چهرهي سياسي تبديل ميشوند و چهرهي تخصصي خود را از دست ميدهند.»
به اعتقاد چمران، در شهرهاي كوچكي كه از اين طرح حذف شدند بهتر است كه مردم شهردار را انتخاب كنند، چرا كه در اين شهرها مردم يكديگر را ميشناسند و بهتر ميتوانند انتخاب كنند، اما در كلانشهري مثل تهران، ممكن است فردي انتخاب شود كه پنج عدد گل بيشتر كاشته باشد، يعني ممكن است معيارهاي انتخاب تا اين حد نزول كند.
یکی دیگر از مخالفان این معصومه ابتکار است. وی در گفتوگویی با روزنامه شرق یکی از مهمترین وظایفی که در قانون برای شوراها مطرح شده را بحث انتخاب شهردار و نظارت بر عملکرد او دانست.
ابتکار عنوان کرد: «در صورت تصویب طرح فکر میکنم این حداقل اختیاراتی را هم که شوراها دارند از دست خواهند داد و شوراها دیگر خیلی مفهوم و جایگاهی نخواهند داشت.»
ابتکار با بیان اینکه انتخاب با رای مردم بسیار خوب است خاطر نشان کرد: «انتخابات مستقیم با رای مردم خیلی خوب است اما الان ساز و کاری که از سوی دیگر نظارت دقیق و قوی را روی شهرداران اعمال کند، وجود ندارد.»
وی افزود: «همین الان هم شورا با دشواری های بسیار زیادی برای نظارت بر عملکرد شهردار و استیضاح او روبرو است. یعنی اصلا فرایند ساده ای نیست، جا نیافتاده است و مشکلات زیادی دارد.»
اما موافقان این طرح نیز دلایل ویژه خود را دارند داریوش قنبری سخنگوی فراکسیون اصلاحطلبان مجلس به دفاع از این طرح پرداخت و دلایل موافقت با این طرح را در گفت و گویی کوتاه با "خبرنگار فرارو" عنوان کرد.
این گفتوگو به شرح زیر است:
آقای قنبری شما یکی از موافقان این طرح هستید چه دلایلی برای دفاع از آن دارید؟
در این که این طرح خوب و مفید است تردیدی وجود ندارد در حال حاضر در اغلب کشورهایی که یک نظام دموکراتیک پیشرفته دارند انتخاب شهرداران به وسیله مردم است.
با توجه به این که در جامعه ما انتخاب شهرداران توسط شوراها انجام میگیرد و این انتخاب در برخی از مناطق با مسائل و مشکلاتی از جمله تبانی و ساخت و پاخت اعضای شوراها با برخی از شهرداران روبرو است به همین خاطر این مسئله مطرح شده است که شوراها به بحث نظارت بپردازند و شهرداران مستقیما توسط مردم انتخاب شوند.
این در کل باعث میشود شهرداران در برابر مردم احساس مسئولیت بیشتری کنند و از طرفی دیگر چون خودشان را مستقیما در برابر مردم پاسخگو میدانند سعی میکنند کارآمدی خود را افزایش دهند. بنابراین این طرح مسئولیت شهرداران در برابر مردم را افزایش میدهد و از سوی دیگر باعث ارتقا کارآمدی شهرداران میشود و همچنین مانع تبانی و ساخت و پاخت شوراها با شهرداران می شود.
این طرح باعث میشود به جای این که شهردار خود را در برابر جمع محدودی پاسخگو بداند در مقابل آحاد مردم پاسخگو بداند.
آقای قنبری یکی از دلایل شما برای ارائه طرح مسئله تبانی بود اما طرح تصویب شده مربوط به شهرهای درارای جمعیت بالای 200 هزار نفر است این در حالی است که بحث تبانی در شهرهای کوچک تر به وجود میآید؟
این طرح بایستی اصلاح شود و تسری پیدا کند به مناطق کوچکتر تا مشکل تبانی در آن مناطق نیز حل شود. البته این بدان معنا نیست که تبانی فقط در شهرهای کوچک وجو.د دارد بلکه در مناطق پر جمعیت نیز این اتفاق رخ می دهد.
مخالفان طرح معتقدند با "انتخاب شهرداران توسط مردم" شهرداری ها سیاسی میشود و اختلافات گسترش پیدا میکند و از سویی دیگر وظایف شوراها کاهش پیدا میکنند؟
خیر، شوراها کار خودشان را انجام میدهند. شهرداران به وسیله مردم انتخاب میشوند اما شوراها هم حقوق و وظایف نظارتی خود را دارند از جمله این که میتوانند در صورت اهمال شهردار در وظایف خود وی را عزل و استیضاح کنند. وبه نظر من این مشکلی برای اختیارات شوراها ایجاد نمی کند.
برخی دیگر از مخالفان معتقد هستند که این طرح باعث افزایش تعداد انتخابات ها در کشور میشود در حالی که سیاست کلی نظام کاهش انتخابات ها است. به نظر شما این انتقاد وارد است؟
چه نیازی است که انتخابات محلی مانند شوراها و شهرداری ها را به یک مسئله ملی تبدیل کنیم من تصور میکنم که اگر سرنوشت انتخاباتهای محلی را انتخابات های ملی جدا کنیم مشکل حل خواهد شد. اگر اختیارات برگزاری این انتخاباتها را به استانها بدهیم آنها خود انتخابات را برگزار میکنند.