از احمدلو تا اسپیلبرگ
اما ازين قبيل
ظاهراً حرص و جوش سينماگران ايراني نتيجه داد و معضلي به اسم «قاچاق فيلم» از بيخ و بن ريشه كن شد. البته اگر شاهد احمدلو و استيون اسپيلبرگ دست به دست هم نداده بودند، بعيد بود و مينمود كه مساعي مسئولين محترم به نتيجه برسد. علي اي حال، ملت مؤمن و خداجو عجالتاً بايد با همان فيلمهاي خارجي بسازند و كسي كاري به كار آنها ندارد. از قديم هم گفتهاند: مال كافر هست بر مؤمن حلال. اتفاقاً يكي از مشتريان پر و پا قرص فيلمهاي قاچاق خارجي، سينماگران ايراني هستند.
با اجراي دقيق و حساب شده طرح سهميه بندي بنزين، الآن همه دنبال اين هستند كه ببينند با پولي كه از راه صرفهجويي ملت در امر سوخت بهدست ميآيد چكار بايد كرد. وزير راه و ترابري معتقد است كه بايد يارانه بنزين صرف گسترش خطوط ريلي شود تا ملت از مواهب سفر به اقصا نقاط ايران بهرهمند شوند. معاون سلامت وزير بهداشت ميگويد كه يارانه سوخت را بايد بدهند وزارت بهداشت تا بيمارستان سوانح و سوختگي در كشور بسازد. ايشان علي الظاهر در فن تداعي آزاد يد طولايي دارند. تا كنون وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در اين خصوص اظهار نظري نكرده است. با توجه به ضرورت اظهار نظر ايشان در اين خصوص، من باب يادآوري عرض ميكنيم كه عرصه فرهنگ سوراخ سنبه زياد دارد و بهترين راه مصرف يارانه سوخت، پر كردن اين چالهها و رفع اين چالشهاست.
ظاهراً تعداد جرايد منتقد دولت در كشور از حد استانداردهاي جهاني فراتر رفته است و با توجه به اينكه مديران مسئول نشريات عمدتاً از اقشار فرهيخته محسوب ميگردند و حرف حساب حاليشان است، پيشنهاد ميشود براي اينكه جلوي كودتاي خزنده گرفته شود، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي همان طور كه قبلاً اعلام كرده است از منتقدان دولت استقبال ميكند، از اين قبيل نشريات با زبان خوش فرهنگي بخواهد كه بيايند و خودشان داوطلبانه حرفه روزنامهنگاري را كنار بگذارند. با اين كار، علاوه بر اينكه جنگلها از نابودي رهايي مييابند، با كاهش رفت و آمد بيمورد خبرنگاران در سطح شهر، گره كور ترافيك باز شده و ايده «شهر سالم» تحقق پيدا خواهد كرد.
در همين راستا، پلمب شدن «كافه تيتر» توسط اداره اماكن تهران بزرگ اقدام مؤثر ديگري در كاهش بار ترافيكي اين بلاد تلقي ميگردد. ظاهراً بيتا صالحي و بهنام قليپور در اين كافه بجاي آنكه به فكر خورد و خوراك ملت باشند كه از گشنگي نميرند، سوژه درست ميكردند. براي كاهش تألمات آن عده از روشنفكران جامعه كه دارند در اين مصيبت عظما جلز ولز ميكنند، يادآور ميشويم: الآن صدها شهر در كشور كه كافه تيتر و سوتيتر ندارند، چه كمبودي دارند؟ تازه اگر كمبودي هم باشد، با پلمب شدن كافه تيتر مساوات برقرار شده است.
ورود خزندگان به مطبوعات نگراني زيادي براي دستاندركاران ايجاد كرده است. ظاهراً اين خزندگان قصد كودتا هم دارند. كسي در هشياري مسئولين ترديدي ندارد و ما مطئنيم ايشان هر حركت خزندهاي را در نطفه خفه ميكنند. البته هنوز ساز و كارهاي مبارزه با اين خزندگان اعلام نشده است. اما هرچه هست، اين مبارزه با اقتدار كامل خواهد بود. در عين حال، وزير ارشاد گفت: كودتاي رسانهاي همان «براندازي نرم» است كه سخت با آن برخورد خواهد شد. وزير ارشاد دو ماه پيش از اين گفته بود: دولت از مطبوعات منتقد استقبال ميكند. پيش بيني ميشد كه اين استقبال در هيئت نظارت بر مطبوعات باشد.
علي اكبر جوانفكر، مشاور مطبوعاتي رييس جمهور در مصاحبه مطبوعاتي با جرايد، تعريف جديدي از رسانهها ارائه كرد كه احتمالاً تحول عظيمي در علم ارتباطات ايجاد خواهد كرد. هنوز دكتر معتمد نژاد و دكتر حسنيان راد نتوانستهاند در باب ابعاد مهم تئوريهاي ايشان قاطعانه اظهار نظر كنند. جوانفكر كه مثل نامش جوان فكر ميكند، اعلام كرد: يك رسانه حق ندارد خودش را منتقد دولت بداند. به نظر ما ايشان بنا به مشي ملايم خود قدري مماشات هم كردهاند. ما اگر بوديم، اين مايه تسامح را نيز روا نميداشتيم و ميگفتيم: اصلاً يك رسانه به چه حقي ميداند؟ اصلاً يك رسانه به چه حقي يك رسانه است؟ اصلاً ...
اين روزها شمس لنگرودي خواب و خوراك ندارد و اشك و خون و آب و روغنش قاطي شده است. آدم بيايد فسفر بسوزاند و بعد از سالها يك رمان به اسم «رژه بر خاك پوك» بنويسد، آن وقت، وقت و بي وقت، ديگران بيايند اسم كتاب او را روي فيلم و گزارش و نمايشگاه كاريكاتور خود بگذارند. با توجه به استقبال بي نظير كارگردانان و هنرمندان از اسم رمان شمس لنگرودي، به نظر ميرسد كه فقط اسم اين رمان ماندگار باشد و محتوايش بكاري نيايد. اگر مرحوم سهراب سپهري اين همه غيرت و تعصب شمس لنگرودي را داشت، نيمي از كارگردانان و نويسندگان مطبوعات از فقدان يافتن «تيتر» براي فيلمها و مقالات و گزارشهاي خود مرده بودند.
بعد از 700 ـ 800 سال، بالاخره استاد سپانلو، تكليف معشوقه واقعي حافظ را روشن كرد. اين عليا مخدره كه مثل اسمش «جهان»، غدار و ناپايدار بوده است، آخرش اختر بد مهر از چنگ شاعر بدر برده و به عقد وزيري پير در آورده است. البته تا قبل از آن، حال و حولهايي به شاعر ميداده است: مطرب بگو كه كار جهان شد به كام ما. اما از آن به بعد، مهر شاعر به دنيا و مافيها سرد شده و راه عرفان در پيش گرفته و هرچه فحش و بد و بيراه بلد بوده، نثار جهان كرده است: اعتمادي نيست بر كار جهان / بر جهان تكيه مكن / خوش عروسي است جهان از ره صورت ليكن/ جهان و كار جهان بي ثبات و بي محل است / جميلهاي است عروس جهان، ولي هش دار / نقد بازار جهان بنگر و آزار جهان / طاير قدسم و از دام جهان برخيزم. خوشبختانه حافظ به بال و پر همت، از دام اين معشوق بيوفا پريد و در اعلا عليين سكنا گزيد. تنها مسئله باقي مانده اين است كه ظاهراً اين «جهان»، با همه شاعران پارسي زبان سر و سرّي داشته است و جملگي از دست بيوفايي او به فغان بودهاند. بقول دقيقي طوسي: جهانا! همانا فسوسي و بازي/ كه بر كس نپايي و با كس نسازي.
علي موسوي گرمارودي كه قرآن ز بر بخواند با چارده روايت، در مراسم بزرگداشت مرحوم حسن حسيني، لودر سوار شده و احمد شاملو را با خاك راه يكسان كرده است. به اعتقاد اين بزرگوار، ذهن حسيني در تصرف الله و ذهن شاملو در تصرف خاك است. و احتمالاً به همين دليل، شعرهاي شاملو را خاكيان تردامن ميخوانند و شعرهاي آن مرحوم را افلاك فرشته خو. بقول سعدي سني مذهب: ده درويش در گليمي بخسبند و دو شاعر در اقليمي نگنجند.
محمدرضا لطفي كه قرار بود در كنسرت نياوران فقط تار بنوازد، وسط كار دبّه درآورد و علاوه بر دفزني، آواز هم خوانده است. همين كارها را ميكنند هنرمندان ما كه مسئولين به آنها اعتماد ندارند و كنسرتهايشان را پخش مستقيم نميكنند و سازهايشان را به نمايش نميگذارند.
سالها بعد چنين ميگفتند:
عشق سرگرمي ايام فراغت بودهست.
ابن محمود؛ پنج شنبه 21 تير 1386