آیا روسیه باز هم به ایران "نه" میگوید؟
بازی جدید روسها
فرارو- طی چند روز گذشته التهاباتی در روابط ایران و روسیه ایجاد شده است. از یک سو محمود احمدینژاد به شدت از مواضع روسیه در قبال ایران انتقاد کرد و از سوی دیگر روسها هر چه بیشتر مرزبندی خود با ایران را مشخص نمودهاند.
به گزارش فرارو، در اوایل ماه جاری اظهارات یک مقام روسی منتشر شد که حکایت از نپذیرفتن درخواست ایران برای حضور در سازمان شانگهای داشت. این مقام روسی مدعی شد که سازمان همکاري شانگهاي درخواست عضويت ايران در اين سازمان را تا زماني که تحريمهاي سازمان ملل عليه اين کشور اعمال شدهاند، نخواهد پذيرفت.
این در حالی است که سازمان شانگهای تاکنون پاسخ رسمی به ایران نداده است. اما با توجه به اظهارات این دیپلمات روسی که نخواسته است نامش فاش شود احتمال نپذیرفتن پیشنهاد ایران بیش از پیش تقویت شده است.
به گفته اين منبع ديپلماتيک در طول نشستي با حضور وزراي خارجه کشورهاي عضو سازمان همکاري شانگهاي در ازبکستان؛ کشوري که ميخواهد عضو سازمان همکاري شانگهاي شود نميتواند در معرض تحريمهاي شوراي امنيت سازمان ملل قرار داشته باشد. هيچ يک از ديگر اعضاي اين سازمان تحت تحريمهاي سازمان ملل قرار ندارند.
این اظهارات تاکنون با واکنشی از سوی مقامات ایران روبه رو نشده است اما محمود احمدی نژاد پنجم خرداد ماه شدیدترین انتقادات را به سیاستهای کلی روسیه در قبال ایران و مخصوصا پرونده هستهای وارد نمود.
احمدینژاد در جمع مردم کرمان اظهار کرد: «مسوولان روسيه نبايد كاري كنند كه ملت ايران آنها را در صف دشمنان تاريخي خود به حساب بياورند.» وی افزود: «نبايد ببينيم كه همسايه ما درمواقع حساس در كنار كساني است كه ٣٠ سال است با تمام توان عليه ملت ايران دشمني كردند.»
این در حالی است که روسیه در یک سال اخیر در چند مورد از اجرای تعهدات خود نسبت به ایران تعلل کرده است. روسها تاکنون در فروش موشکهای اس300 و تکمیل نیروگاه اتمی بوشهر بدقولی کردهاند.
روسیه در شرایطی روند حمایت از ایران را به تقابل با ایران تغییر داده است که به زودی شورای امنیت درباره تحریمهای بین المللی ایران تصمیمگیری میکند.
در خواست عضویت در سازمان شانگهای
ایران درچند سال اخیر بارها خواستار عضویت در سازمان شانگهای شده است. منوچهر متکی 5 فروردین ماه 87 در دیدار با رییس جمهور تاجیکستان که در همان سال ریاست این اجلاس را برعهده گرفت این خواسته ایران را به صورت جدی مطرح کرد.
ایران در این سازمان تاکنون به عنوان عضو ناظر حضور داشته است و تمام تلاش خود را برای رسیدن به عضویت کامل به کار بسته است.
همچنین "مرادبیک ایمانعلیاف" دبیرکل تاجیک سازمان همکاری شانگهای بهمن ماه 88 اعلام کرد که این سازمان در حال حاضر درخواستهای ایران و پاکستان درباره عضویت در سازمان را مطالعه و بررسی میکند و در آینده نزدیک دو کشور حکم "طرف گفتگو" را در سازمان خواهند داشت.
محمود احمدی نژاد نیز برای نشان دادن عزم ایران در عضویت کامل این سازمان 26 خرداد سال گذشته پس از انتخابات ریاست جمهوری به عنوان عضو ناظر در نشست سران "سازمان شانگهای" حاضر شد.
سازمان همکاریهای شانگهای
سازمان همكاري شانگهاي شامل شش دولت چين، روسيه، قزاقستان، قرقيزستان، تاجيكستان وازبكستان است. اگر چه سازمان به طور رسمي در ژوئن 2001 تأسيس شد اما در اصل يك مرحله توسعه يافته سلف خود معروف به «شانگهاي پنج» است كه توسط روسيه، چين، قزاقستان، قرقيزستان، تاجيكستان در سال 1996 بعنوان تريبوني براي برگزاري اجلاس منظم بين دولت هاي عضو تاسيس شد.
علاوه بر اعضای اصلی این سازمان، ابتدا مغولستان در سال ۲۰۰۴ و یک سال بعد ایران، پاکستان، و هند به عنوان عضو ناظر به سازمان ملحق شدند.
نقش این سازمان از زمان تاسیس آن تاکنون در منطقه افزایش یافتهاست. این سازمان، بر خلاف سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) و پیمان ورشو سابق، هنوز یک معاهده دفاعی چندجانبه به شمار نمیرود.
مسایل امنیتی در آسیای میانه به ویژه تروریسم، جدایی طلبی و افراطی گری عموماً دغدغه اصلی این سازمان محسوب میشود.
«ساختار منطقهای ضدتروریسم» سازمان همکاری شانگهای در نشست ژوئن ۲۰۰۴ در شهر تاشکند ازبکستان تهیه و تصویب شد. این سازمان در سال ۲۰۰۶ اعلام کرد که بر اساس مفاد توافقنامه منطقهای، با قاچاق مواد مخدر در طول مرزهای کشورهای عضو مبارزه خواهد کرد.
سازمان همکاریهای شانگهای از دل رقابت قدرتهای بزرگ برسر منطقه ژئوپلیتیک آسیای میانه ظهور کرد. هدف اولیه تاسیس این سازمان، غیرنظامی کردن مرز بین چین و شوروی بود.