هيچ يك از احزاب بريتانيا اكثريت لازم را براي تشكيل دولت به دست نياورد
تزلزل در خانه شماره ۱۰
روز پنجشنبه مردم بريتانيا در انتخابات پارلماني اين كشور حضور يافتند تا كانديداهاي مورد نظر خود را براي مجلس عوام بريتانيا انتخاب كنند. شمارش آرا نشان داد كه هيچ يك از احزاب بريتانيايي توانايي تشكيل دولت را ندارند.
به نظر ميرسد بعد از 36 سال بريتانيا با وضعيت پارلمان معلق مواجه شده است. در سال 1974 حزب كارگر توانست اكثريت نسبي كرسيهاي پارلمان را كسب كند اما از حد نصاب لازم براي تشكيل دولت برخوردار نبود و مجبور شد با احزاب ديگر براي تشكيل دولت وارد گفتوگو شود. بعد از سالها تاريخ تكرار شده و اين بار حزب محافظه كار به رهبري ديويد كامرون اكثريت كرسيها را كسب كرده اما از تشكيل دولت جديد ناتوان است. تا لحظه تنظيم اين گزارش حزب محافظه كار 305 كرسي،كارگر 258 و ليبرال دموكراتها 57 كرسي و احزاب كوچك 27 كرسي را از آن خود كرده اند. اين در حالي است كه پارلمان بريتانيا 650 كرسي دارد و حزب پيروز بايد حداقل 326 نماينده در پارلمان داشته باشد تا بدون كمك ساير احزاب دولت را تشكيل دهد.
همانگونه كه انتظار ميرفت محافظه كاران توانستند نسبت به دوره پيش كرسيهاي بيشتري را از آن خود كنند. در حالي كه حزب كارگر تعداد زيادي از كرسيهاي سابق خود را از دست داده است. ليبرال دموكراتها نيز بر خلاف برخي از نظرسنجيهاي صورت گرفته تنها توانستند 56 كرسي را از آن خود كنند كه نسبت به دوره قبل تعداد اندكي از كرسيهاي خود را از دست داده اند. به همين دليل است كه نيك كلگ كانديداي اين حزب براي سمت نخست وزيري نتايج انتخابات را نااميد كننده اعلام كرد. همچنين ميزان مشاركت مردم بريتانيا در انتخابات اخير از 65 درصد هم فراتر رفته كه نشان ميدهد تعداد بيشتري از بريتانياييها در اين دوره شركت كرده اند.
به گزارش بيبي سي از مجموع آرای ریخته شده به صندوقها محافظه کاران 36.4 درصد، حزب کارگر 28.7 درصد و حزب لیبرال دموکرات 22.7 درصد آرا را کسب کردهاند و سایر احزاب و گروهها 12.2 درصد آرا را به خود اختصاص داده اند.
پيش از اين نيز نظر سنجيها نشان دادند كه احزاب حاضر نميتوانند اكثريت مورد نياز براي تشكيل كابينه را از آن خود كنند.
پارلمان معلق و آغاز مذاكرات
وضعيت پارلمان معلق در بريتانيا از پيشينه طولاني برخوردار نيست و در اكثر دورهها يكي از دو حزب كارگر يا محافظه كارتوانستهاند به تنهايي دولت مورد نظر خود را تشكيل دهند. اين موضوع احتمال فراوان روند تشكيل دولت جديد را عقب خواهد انداخت. حزب محافظه كار مجبور است براي تشكيل دولت با احزاب رقيب وارد گفتوگو شود. در صورت عدم توافق ملكه بريتانيا ماموريت تشكيل دولت جديد را به رهبر حزبي خواهد سپرد كه بيشترين تعداد كرسيها در اختيار دارد. در صورتي كه اين حزب هم نتواند دولت ائتلافي را تشكيل دهد پارلمان منحل ميشود و انتخابات جديد برگزار خواهد شد.
در حالي كه ديويد كامرون خواستار كناره گيري گوردون براون شده است نخست وزير بريتانيا خواستار تشكيل دولتي مقتدر براي تامين منافع ملي شده كه اين درخواست از نظر تحليلگران به معناي تمايل حزب كارگر براي تشكيل دولت ائتلافي است. در همين حال خبرگزاري فرانسه گزارش داده كه گوردون براون آمادگي حزب كارگر را براي ائتلاف با حزب محافظه كار اعلام كرده و البته تاكيد كرده است در صورت عدم پذيرش اين درخواست مذاكرات خود را با ليبرال دموكراتها آغاز خواهد كرد. در مقابل كامرون اعتقاد دارد كه اين انتخابات نشان داد مردم اعتماد خود را به حزب كارگر از دست داده اند. پيش از برگزاري انتخابات حزب محافظهكار پيشنهاد ائتلاف را به حزب ليبرال دموكرات ارائه كرد و با توجه به تحولات به وجود آمده به نظر ميرسد كه تلاش محافظه كاران براي جلب موافقت ليبرال دموكراتها افزايش خواهد يافت.
كامرون نيز براي اين ائتلاف ابراز تمايل كرده و از سويي نيك كلگ ليبرال دموكرات نيز تاكيد كرده همانطور كه قبلا هم گفتم با حزبي ائتلاف ميكنيم كه صاحب بيشترين كرسيهاي پارلمان شود. وي اعلام كرده كه تمام تلاش خود را براي دستيابي به توافقي پايدار به كار خواهد بست. در مناظرههاي انتخاباتي او به صراحت اعلام كرده بود كه علاقهاي براي كاركردن با گوردون براون ندارد. محافظه كاران در صورتي كه بتوانند با نيكي كلگ رهبر ليبرال دموكراتها ائتلاف كنند براي تشكيل كابينه مشكلي نخوهند داشت.
اما اين موضوع نيز خالي از مشكل نيست. زيرا تاريخ سياسي بريتانيا نشان داده كه عمر دولتهاي ائتلافي در اين كشور چندان دوامي ندارد. به عنوان نمونه در سال 1974 دولت هارولد ويلسون از حزب كارگر دوام چنداني نداشت و دولت وي تنها بعد از چندين ماه از هم فروپاشيد.
محافظه كاران در اين مورد با مشكلي اساسي مواجه هستند. زيرا برنامههاي اين حزب با حزب ليبرال دموكرات در بسياري از زمينهها تفاوت بنيادين دارد و جلب رضايت حزب سوم انگليس مستلزم اين موضوع است كه از برخي از برنامههاي خود چشم پوشي كند. علت فروپاشي دولتهاي ائتلافي نيز عدم اجراي كامل برنامههاي حزب اكثريت است كه معمولا به انحلال پارلمان و برگزاري انتخابات جديد منجر ميشود. البته ديويد كامرون براي ائتلاف با ليبرال دموكراتها يك مشكل ديگر هم دارد. طرفداران اين حزب بيشتر از محافظه كاران با حزب كارگر همسويي دارند.