بدشانسي سياستمدار محافظهكار
مجتبي نجفي؛ شايد ديويد كامرون خود را سياستمداري بدشانس بداند ؛ زيرا پيش از اينكه نام نيك كلگ كانديداي ليبرال دموكرات براي احراز پست نخست وزيري مطرح شود ديويد كامرون و حزب محافظهكار شانس نخست انتخابات پارلماني بريتانيا بودند. حتي بسياري از تحليلگران و رسانهها كامرون را نخست وزير بالقوه بريتانيا ميناميدند اما محبوبيت نيك كلگ و نفوذ او در طبقات پايين دست بريتانيا پيروزي قاطعانه محافظهكاران را در انتخابات اخير در هالهاي از ابهام قرار داده است.
كامرون اكنون چندان نگران رقيب كارگري خود يعني گوردون براون نيست بلكه بايد از سد رقيب هم سن وسال خود يعني نيك كلگ بگذرد. به نظر ميرسد كه انتخابات اخير بريتانيا نبرد 43 سالههايي است كه يكي با بينش محافظهكار و ديگري با رويكرد چپ ليبرال سخن ميگويد. اولي را نماينده طبقات فرادست و دومي را نماينده طبقات پايين دست ميدانند. كامرون عليه اروپا ست و كلگ طرفدار سرسخت اتحاد قاره سبز و حضور موثر بريتانيا در روند شكلگيري نهادهاي اروپايي است. اما كامرون همچنان به پيروزي اميدوار است. او در روزهاي گذشته پنج در صد پيشرفت آرا داشته است در حالي كه براون پسرفت داشته و در آراي كلگ تغييري به وجود نيامده است. در آخرين نظرسنجيهاي صورت گرفته كامرون با 33،كلگ با 32 و براون با 28 درصد همچنان به رقابت خود ادامه ميدهند.
آخرين مناظره براي كانديداي محافظهكاران دلچسب بود زيرا او تا حدودي توانست به ابهامها و تناقضهاي پيشين پاسخ دهد و به خصوص نسبت به گوردون براون برتري قابل توجهي داشت.
كامرون كه در سال 2005 به عنوان رهبر محافظهكاران بريتانيا انتخاب شد در همان سال به نماد مخالفت با برنامههاي حزب كارگر نيز تبديل شد و بلاخص اين انتقادها زماني كه دولت بريتانيا با بحران اقتصادي دست و پنجه نرم ميكرد شديد شد. اين دانش آموخته آكسفورد كه در خانوادهاي متمول و مرفه پرورش يافته است مراحل ترقي سياسي خود را با فراز و نشيبهاي فراوان طي كرده است. او فلسفه،سياست و اقتصاد را در آكسفورد آموخت.
اما پيش از اينكه راهي آكسفورد شود كامرون تجربههاي قابل توجهي را كسب كرد. به مدت سه ماه در دفتر يكي از نمايندگان محافظهكار كار كرد و در اين مدت بود كه در بطن مباحث سياسي و اقتصادي قرار گرفت. او سپس به هنك كنگ رفت و در منصبي دولتي به مدت سه ماه فعاليت كرد و سپس راهي روسيه شد تا ضمن تحصيل از نزديك تحولات مربوط به حاكميت كمونيستهاي شوروي را ببيند. كامرون بعدها فاش كرد در مدت زمان اقامتش در روسيه كگب سرويس جاسوسي اتحاد جماهير شوروي قصد داشته است از طريق يكي از اساتيدش وي را جذب كند. شايد حراف بودن ديويد جوان يكي از عواملي بوده كه باعث شده كا گ ب به وي نظر داشته باشد. مادر كامرون در مورد او ميگويد:«از پنج سالگي من نميدانستم چطور جلوي حرف زدن او را بگيرم.» استعمال كانابيس در 16 سالگي نشان ميدهد كه دوران نوجواني رهبر محافظهكاران آرام و بيهياهو نبوده است. 500بار رونوشت از يك متن لاتين تنبيهي بود كه از سوي اساتيد وي در قبال اين بينظمي اتخاذ شد.
آكسفورد پل ورورد به جهان سياست
اما تحصيل كامرون در آكسفورد بستري شد تا اين كانديداي جوان بيشتر از گذشته در مباحث سياسي حضور فعالي داشته باشد. شركت در مباحث سياسي در كلوبهاي محافظهكاران و فعالان حزب كارگر نگاه كامرون را به سياست عميق تر كرد و در همين دانشگاه بود كه رهبر اپوزيسيون بريتانيا محافظهكاري را به عنوان خط مشي و مرام خود برگزيد. او در آكسفورد بهترين رتبه را از آن خود كرد و هنگام دفاع از تز خود سخنراني بدون دستنوشتهاش براي مخاطبان جذابيني خاص داشت. همين نوع سخنراني بود كه باعث شده لحن كامرون را با وينستون چرچيل مقايسه كنند. مهارت او در رشته فلسفه،سياست و اقتصاد باعث شد تا اساتيد وي كامرون را يكي از تواناترين دانشجويان سياسي آكسفورد و محافظهكاري معتدل بنامند.
فعاليت در دپارتمان پژوهشي محافظهكاران بين سالهاي 1988 تا 1993،خلاصه كردن گزارشهاي كاري جان ميجر نخست وزير محافظهكار بريتانيادر سال 1991،حضور در كمپين تبليغاتي محافظهكاران در انتخابات سال 1992 و فعاليت به عنوان يكي از جوانترين استراتژيستهاي اين حزب و مشاورويژه وزير فرهنگ دولت بريتانيا از نخستين تجربههاي سياسي كامرون بود. كامرون در نخستين تجربه كانديداتوري خود در انتخابات پارلماني بريتانيا در سال 1996شكست خورد. شكستي كه چهار سال بعد جبران شد و اين بار نماينده جوان حزب محافظهكار توانست به عنوان محافظهكار منتقد بلريسم وارد پارلمان شود. مخالفتهاي او با دولت بلر كامرون را به عنوان يكي از چهرههاي شاخص اپوزيسيون معرفي كرد و اين روند در سال 2005 پاسخ داد و او مسئول هماهنگي كمپين تبليغاتي حزب محافظهكار شد و بعد از پيروزي حزب كارگر در انتخابات سراسري بريتانيا و بعد از استعفاي جان هوارد رهبري اين حزب را بر عهده گرفت.
او در نظر هم حزبيها و رقبايش به عنوان منتقد ميانه رو معروف است. زماني كه وي سمت دبير كلي را بر عهده گرفت بسياري از رسانههاي بريتانيايي او را به بيتجربگي و خامي متهم كردند. اما با گذشت زمان مشخص شد كه كامرون تا حدود فراواني توانسته است اين نقيصه را با استفاده از مشورت دوستان خود برطرف كند. انتخاب او به عنوان دبير كل و تداوم كار وي بدون حمايتهاي شخصيتهاي مطرح حزب محافظهكار مانند جرج ابسورن كه همدانشگاهي وي بود امكان پذير نبود.
از اروپا ستيزي تا كليسا باوري
اما ويژگي بارزسياسي كامرون اروپاستيزي است. او بريتانيا را قطب بزرگ اروپا ميداند و به ايالات متحده اروپا باور ندارد. كامرون به محض اينكه رياست حزب محافظهكار را برعهده گرفت ارتباطات خود را با احزاب ضدفدرالي و راست گراي اروپايي به ويژه در شرق اين قاره افزايش داد. قرارداد حزب محافظهكار با حزب دموكراتيك مدني چك براي تشكيل جنبش اصلاح اروپا،اعلام اتحاد با محافظهكاران و اصلاح طلبان اروپا از اقدامات مهم وي براي مخالفت با اروپاگرايي سوسياليستها و احزاب سبز قاره سبز بود. گروهي كه احزاب عضو آن از كشورهايي ماند لهستان و چك بودند و اعضاي شاخص آن به حمايت از نازيسم و گرايشهاي راست افراطي متهم بودند و حتي برخي از آنها انتخاب يك رئيس جمهور سياه پوست را در آمريكا نشانهاي بارز از زوال تمدن ميدانستند. كامرون خود را محافظهكاري مدرن ميداند كه از علاقهمندان مارگارت تاچر نخست وزير سابق بريتانياست اما تاكيد ميكند نميداند آيا يك تاچريست يا خير؟
اين كانديداي جوان از سوي رقبايش متهم است كه عقايد خود را كتمان ميكند. به ويژه تلاش ميكند كمتر از رويكردهاي اروپاستيزانه خود سخن بگويد. او در يكي از مناظرهها تاكيد كرده بود كه انگليس را عضوي از اروپا ميداند اما علاقه مند نيست كه اروپا بريتانيا را رهبري كند. او گوردون براون را دروغگو ميداند كسي كه با افكار قهقرايياش راه اصلاحات را سد كرده است. كامرون ابتدا تلاش كرد نيك كلگ را با انتقادهاي شديدش از صحنه به در كند اما زماني كه افزايش محبوبيت كانديداي ليبرال دموكراتها را مشاهده نمود پيشنهاد ائتلاف را ارائه كرده است. ليبرال دموكراتها در سال 2009 نيز پيشنهاد ائتلاف جنبش ملي كه از سوي محافظهكاران ارائه شده بود را رد كرده بودند زيرا در نظر آنها محافظهكاران هيچ ايده جديدي براي بريتانيا ندارند. محافظهكاران با طبقات حقوق بگير و پايين دست بريتانيا ميانهاي ندارند به اين دليل كامرون تلاش كرده سياستهاي اقتصادي و اجتماعي را به تقليد از چپ گرايان ميانه رو ارائه دهد. كمك هزينههاي اجتماعي براي كودكان،استفاده همگاني همه مردم انگليس از بيمارستانها و بيمه اجتماعي از برنامههاي كانديداي محافظهكار بريتانياست.
او اعتقاد خود را به خدا اعلام ميكند و خود را يك مسيحي ميداند كه عادت دارد براي عبادت به كليسا برود و بر نقش كليسا در جامعه نيز تاكيد ميكند. كامرون خود را براي يك پيروزي بزرگ آماده كرده بود تا مشابه دوره بلريسم را اينبار از سوي محافظهكاران رقم زند. بسياري او را از لحاظ شخصيتي با بلر مقايسه ميكنند اما روند اوضاع نشان ميدهد از ظهور يك بلر تازه در لباس محافظهكاري خبري نيست ومحافظهكاران بيشتر از هر زمان ديگر نگران تعليق پارلمان هستند. تعليقي كه در آن هيچ حزبي توانايي تشكيل دولت ندارد و آن زمان احزاب كهنه كار بريتانيا مجبور ميشوند دست خود را به سوي نيك كلگ دراز كنند.