فرارو | "گشایش اقتصادی" دولت در کما؟
اختلافات میان قوا بر سر اجرای طرح "فروش اوراق سلف نفتی"
موضوع "گشایش اقتصادی" پس از برگزاری جلسه شورای هماهنگی اقتصادی سران قوا در ۱۵ مرداد از سوی حسن روحانی اعلام شد. او وعده داد از هفته آینده با تائید مقام عظم رهبری این اتفاق رخ خواهد داد. در همان روز‌ها بحث گشایش اقتصادی از زبان محمد باقر قالیباف رییس مجلس، محمود واعظی رییس دفتر روحانی و نوبخت معاون رییس جمهور نیز مطرح شد. اما به کلیات آن اشاره نشد.
تاریخ انتشار: ۱۵:۰۸ - ۲۵ شهريور ۱۳۹۹

فرارو- شواهد و قراین نشان می‌دهد طرح پیش فروش نفت که از سوی دولت به عنوان "گشایش اقتصادی " از آن یاد می‌شد به بن بست خورده است و حتی ممکن است از دستور کار خارج شود. ظاهرا فشار‌ها برای کنار گذاشتن آن به نتیجه رسیده است.

به گزارش فرارو، روز گذشته دو نقل قول متناقض در مورد فروش اوراق سلف نفتی منتشر شد. ابتدا به نقل از اسحاق جهانگیری، معاون اول رییس جمهور گفته شد این طرح به دلیل برخی نا هماهنگی‌ها از دستور کار دولت خارج شده است، پس از آن دفتر جهانگیری اصلاحیه داد و اعلام کرد که او گفته هنوز این طرح در دستور کار دولت است. با این حال کلیت سخنان جهانگیری نشان می‌دهد این طرح در موقعیت مناسبی قرار ندارد.

نقل قول بحث برانگیز جهانگیری دریاره طرح فروش اوراق سلف نفتی به نقل از خبرگزاری مهر این بود "متأسفانه این طرح که گفته می‌شد می‌تواند تا ۱۴۰ هزار میلیارد تومان درآمد برای دولت ایجاد کند، به دلیل برخی ناهماهنگی‌ها از دستور کار خارج شد، اما باید در بودجه سال آینده طرح‌ها و ایده‌های مشابهی که بتواند درآمد لازم را برای دولت ایجاد کند، تدوین شود."

بسیاری دیگر از خبرگزاری‌ها از جمله خبرگزاری دولتی ایرنا نیز این اظهار نظر را منتشر کرده بود. این خبر توسط رسانه‌های دیگر بازنشر شد و بازتاب وسیعی یافت.

ساعتی پس از آن دفتر معاون اول رییس جمهور سخنان جهانگیری را اینگونه اصلاح کرد "علی رغم طولانی شدن فرآیند بررسی این طرح و نیز لزوم ایجاد هماهنگی با سایر قوا، طرح مذکور از دستور کار دولت خارج نشده است و دولت همچنان بر اجرای آن اصرار داشته و پیگیری‌های لازم را انجام خواهد داد."

با وجود صدور این اصلاحیه شواهد نشان می‌دهد شرایط اجرای طرح پیش فروش نفت آماده نیست.

موضوع "گشایش اقتصادی" پس از برگزاری جلسه شورای هماهنگی اقتصادی سران قوا در ۱۵ مرداد از سوی حسن روحانی اعلام شد. او وعده داد از هفته آینده با تائید مقام عظم رهبری این اتفاق رخ خواهد داد. در همان روز‌ها بحث گشایش اقتصادی از زبان محمد باقر قالیباف رییس مجلس، محمود واعظی رییس دفتر روحانی و نوبخت معاون رییس جمهور نیز مطرح شد. اما به کلیات آن اشاره نشد.

گشایش اقتصادی چه بود؟

از لحظه اعلام خبر گمانه‌زنی‌ها درباره آن آغاز شد، اما در نهایت با اشارات نمایندگان مجلس رسانه‌ها و ناظران به این جمع‌بندی رسیدند که محور اصلی این "گشایش اقتصادی" پیش فروش نفت خام به مردم است.
 
براساس اطلاعات منتشر شده در این طرح در مجموع ۲۲۰ میلیون بشکه نفت فروخته می‌شود. براساس قیمت نفت ارزش این طرح ۱۹۰ تا ۲۰۰ هزار میلیارد تومان برآورد می‌شد. گفته می‌شد سررسید این اوراق دو یا سه ساله خواهد بود و سود تضمین شده آن با سود سپرده گذاری بانکی معادل ۱۸ تا ۱۹ درصد است تا خریداران از بابت زیان آتی نگران نباشند.

دولت این طرح را برای جذب نقدینگی سرسام آور موجود در نتیجه کنترل تورم و همچنین جبران کسری بودجه خود مطرح کرده است. این شیوه جبران کسری بودجه حداقل اثرات تورمی ندارد.

این اولین بار نبود که دولت برای حل مشکلاتش به دنبال پیش فروش نفت می‌رود. در سال ۹۱ در دولت محمود احمدی‌نژاد در شرایطی تحریمی، طرحی مشابه مطرح شد. اما آن طرح پس از مخالفت هایفراوان هیچگاه اجرایی نشد.

مجلس و قوه قضائیه با طرح دولت مخالفند 


منتقدان چه می‌گویند؟

با بالا گرفتن گمانه‌زنی‌ها درباره گشایش اقتصادی انتقادات و شبهات نیز افزایش یافت. بیشترین انتقاد از جانب اصولگرایان بود. امیرحسین قاضی‌زاده، نایب رئیس مجلس، در این باره گفت: «اوراق سلف نفتی کشور را در مقابل تحریم‌ها آسیب پذیرتر و شکننده‌تر می‌کند و حتی در آینده جیب مردم را تنگ‌تر خواهد کرد؛ مضاف بر اینکه این اقدام با اسناد بالادستی از جمله اقتصاد مقاومتی هم مغایر است؛ بنابراین در صورت تاکید و اصرار دولت، مجلس از اختیارات خود به نفع مردم استفاده می‌کند.»

اصولگرایان نگران این بودند که اجرای این طرح برای دولت آینده مشکل آفرین شود.

محمدرضا پورابراهیمی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس، تعهد منتقل شده به دولت بعدی شامل اصل و سود متعلقه به اوراق را بر مبنای فروش ۲۰۰ میلیون بشکه نفت به ارزش ریالی ۱۶۰ هزار میلیارد تومان، بیش از ۲۶۰ هزار میلیارد تومان محاسبه کرده است.

بسیاری از نمایندگان هم معتقد بودند این اقدام با تائید مجلس امکان پذیر است و دولت باید این موضوع را در لایحه بودجه به مجلس ارائه کند نه اینکه در جلسه سران قوا آن را مطرح نماید. حمیدرضا حاجی‌بابایی، رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در این باره گفت که در بودجه سال ۱۳۹۹ هیچ مجوزی برای فروش نفت وجود ندارد.

در همین حال همان زمان ابوالفضل ترابی، نماینده نجف‌آباد مدعی شد محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و ابراهیم رئیسی رییس قوه قضائیه ایران در نامه‌ای به رهبر انقلاب مخالفت خودشان را اعلام کرده‌اند. ادعایی که توسط قوه قضائیه رد شد، اما قالیباف درباره آن سکوت کرد.

ابوترابی گفت که دولت در جلسه سران قوا موضوع فروش اوراق سلف نفتی را به گونه‌ای دیگر مطرح کرده و در اجرا به شیوه‌ای دیگر اجرا می‌کند. او افزود سران دو قوه به رهبر انقلاب نوشته‌اند "آنچه در جلسه سران قوا صحبت شده با آنچه به صورت کتبی به آن‌ها ابلاغ شده تفاوت دارد و بنابراین آن‌ها مخالف آن هستند."


توقف اجرای طرح و اختلاف بین دولت و دو قوه دیگر

با بالا گرفتن انتقادات و اعتراضات مدیرعامل بورس انرژی زمان عرضه "اوراق سلف نفتی" را اعلام کرد، اما او تاکید کرد که این طرح به بحث گشایش اقتصادی رییس جمهور ارتباطی ندارد.

با وجود اینکه زمان پیش فروش نفت اعلام شده بود، ناگهان خبر رسید که طرح جنجالی دولت فعلا به تعویق افتاده است.

۲۶ مرداد ماه شرکت بورس انرژی در اطلاعیه‌ای اعلام کرد: «به اطلاع می‌رساند با عنایت به تغییر برنامه زمانبندی عرضه اولیه اوراق سلف موازی استاندارد نفت خام صادراتی در نماد‌های معاملاتی «سنفت ۰۰۲» و «سنفت۰۰۳»، پذیره‌نویسی این اوراق به تاریخ دیگری موکول شده است.»

از آن تاریخ تا امروز زمان جدیدی برای عرضه اوراق سلف نفتی اعلام نشده است. رییس جمهور و دیگر مقامات دولت نیز کمتر درباره آن سخن می‌گوید.

روز ۳۰ مردادماه حسن روحانی توضیحاتی داد که نشان می‌دهد طرحش به بن بست خورده است. او گفت: «برای فروش نفت طرحی در نظر گرفته شد و در سه قوه نیز این طرح مورد بحث و بررسی قرار گرفت و دولت این طرح را ۱۰۰ درصد به نفع کشور می‌داند و بهترین راه تامین مالی و بهتر از اوراق است.
 
او تاکید کرد: «از طرفی این طرح تو دهنی به آمریکاست. زیرا آمریکا می‌خواهد نفت فروخته نشود، ولی اگر روسای دو قوه دیگر حمایت و موافقت کردند، طرح اجرایی آن را عملیاتی می‌کنیم. اگر هم موافقت نکردند پیگیر طرح‌های دیگر خواهیم شد.»

با وجود اصلاح سخنان جهانگیری به نظر می رسد این طرح به بن بست رسیده است

سه ایراد به طرح 

ظاهرا این طرح با سه ایراد از سوی مجلس و قوه قضائیه روبه‌رو شده است.

بر اساس گزارش‌ها در پیشنهاد دولت مطرح شده است «اگر خریدار اوراق در پایان سررسید نتوانست نفت را تحویل بگیرد این گزینه وجود داشته باشد که شرکت ملی نفت از طرف خریدار وکالت فروش داشته باشد.».

اما نظر کارشناسان و مسئولان دو قوه دیگر این است که فروش تعهدی از سوی شرکت ملی نفت حذف و فروش نقدی جایگزین آن شود. در این حالت خریداران، نفت خود را در بورس انرژی عرضه کنند و پالایشگاه‌ها الزام به خرید داشته باشند.

دولت می‌گوید که خریداران در صورتیکه موقعیتی برای صادرات داشته می‌توانند قبل از سر رسید نفت خود را تحویل بگیرند، اما کارشناسان دو نهاد دیگر اعتقاد دارند باید سررسید دو ساله به طور کامل رعایت شود و تا قبل از سررسید امکان تحویل فیزیکی کالا فراهم نباشد.

اختلاف سوم این است که در پیشنهاد اولیه دولت برای خریداران کف نرخ سود در نظر گرفته شده است. در این حالت اگر ارزش اوراق در سررسید کمتر از ارزش زمان پیش خرید بود دولت علاوه بر بازگشت اصل رقم یک نرخ سود ثابت هم به خریداران پرداخت کند.

البته این نرخ سود نباید از نرخ سود بلندمدت در سررسید بیشتر باشد. این پیشنهاد با هدف جذاب سازی اوراق در طرح گنجانده شده است. اما منتقدان می‌گویند این سیاست هزینه‌ها بر دولت آینده را بیشتر می‌کند و بنابراین بهتر است سیاست پرداخت سود کنار رود.
نام
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۳۹ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۸
تخم مرغ فعلا 20000 تومان : مبارک است آقای روحانی
همه اجناس و اقلام در حال تورم و افزایش قیمت است و قدرت خرید مردم مظلوم ایران همچنان پایین و پایین تر
ننگ ما ننگ ما رییس جمهور ما
عبدالله
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۳۵ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۸
دروغ اقتصادی نباشد!ما گشادگی اقتصادی نمیخواهیم...
ما صداقت میخواهیم که در این هفت و نیم سال نکبت در حسرتش بوده ایم...
بهبهانی
Iran, Islamic Republic of
۲۲:۰۲ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۶
اینها اصلا به فکر مردم نیستند
نگران گرونی و تورم 200 درصدی نیستند
اینها نگران جیب خودشون هستن نگران این هستند که چه جوری تابلو ها تو بیابون رو تو بورس معامله کنند و پول ملت بدبخت رو بکشند بالا
از مرگ بترسید
از خدایی که انسان و این جهان را با این همه پیچیدگی خلق کرد
از خالق هستی و زمان بترسید
شما هم می میرین!!!
نام
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۰۵ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۶
لیلاز مطرح کرد:
900 هزار میلیارد تومان دزدی و رانت ارزی تنها در یک سال
سعید لیلاز، تحلیلگر اقتصادی گفتگویی با روزنامه ایران با بیان اینکه یکی از کم سابقه‌ترین میزان دزدی و فساد در تاریخ اقتصاد ایران در اواخر سال ۹۶ تا پایان ۹۷ ایجاد شد، گفت: من حدس می‌زنم که در این مدت در مجموع ۷۰۰ تا ۹۰۰ هزار میلیارد تومان دزدی، حیف و میل و رانت در اقتصاد ایران ایجاد شده که اگر هر مرجعی توضیح بخواهد من حاضرم به‌صورت روشن اعلام کنم این رقم صرف چه اموری شده است.
نام
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۵۴ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۶
با وجود امثال تو ،راه به جايي نميبريم. بجاي اين موش و گربه بازي ها بهتره دولت را تحويل بدي و بري دنبالت كارت. هيچ اتفاق ميموني براي مردم نخواهد افتاد. اينها همش وعده و وعيدهاي توخالي است و آخر كار دستتون در جيب مردمه.......
مجله خواندنی ها
انتشار یافته: ۳۴
نام
United States
۱۵:۲۸ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۵
فقط موندیم وقتی ترامپ دوباره انتخاب بشه می خواهید با چه توجیهی بروید باهاش مذاکره؟ حتما خواهید گفت که انزمان تکلیف بود که علیه ترامپ باشیم و حالا تکلیف است که با ترامپ کنار بیاییم. برای شما که با همین توجیه همیشه پیروزید! این وسط این استخوانها و اینده ملت ایران است که خورد می شود و به فنا رفته است. مگر نه فرزندان شما که همیشه در وین و لندن و نیویورک و تورنتو و... سفیر ان تکلیف اند!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۱:۱۷ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۵
با توجیهه التماس قهرمانانه !!!!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۱:۵۶ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۵
نترس پسر جان
همونطور که شما با دزد منزلتان بر سر اموالتان مذاکره خواهید کرد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۷:۵۲ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۶
توافقات را آماده کردن انشاله بعد از انتخاب ارامپ فقط امضاش میکنن!
نام
United States
۱۵:۳۲ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۵
هر سه این منصوبین و منصوب-منتخبین دارند میگن باید مشکلات حل شود و کف دست مو در بیارد. حتما منتظر باشید تا کف دست و دیگ خالی برای شما دلار نفتی تولید کند.
نام
United States
۱۵:۳۳ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۵
اقتصاد خیلی وقته فوت کرده این بازی های دولت هم برای گول زدن چند طمعکار بعد از مدتی نمایان خواهد شد
نام
United States
۱۵:۳۷ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۵
دو سال پیش دلار 3500 تومن بود و حقوق متوسط نیروی کار ایران ماهی سه میلیون تومن . امروز دلار که تقریبا تمام اجناس ایران به غیر از دست مزد با ان محاسبه می شود شده است 27 هزار تومن. یعنی 8 برابر. ایا حقوق سه میلیونی شده است 8 برابر یا فقط رسیده به 4 میلیون؟!
نام
United States
۱۵:۴۳ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۵
اقتصاد ایران رسما ونزویلایی شده است. ونزویلا هم 2015 اینجور نبود. به هر حال وقتی غرور و خیره سری جای خود را به خرد جمعی و شورای واقعی میدهد نتیجه غیر ممکن است که از این بهتر باشد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۱:۱۸ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۵
فدای سر غزه و مردم عزیز فلسطین .
نام
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۵۴ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۵
طرح مشابه یعنی بازم از جیب مردم؟!
نام
Iran, Islamic Republic of
۱۶:۱۳ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۵
هر سه بزرگوار رقیب هم در پست ریاست جمهمری بودند و .......
نام
Canada
۱۶:۵۷ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۵
نابرابری و عدم تعادل معیشتی شدید است. هیجان فکری و گفتاری رو به افزایش است.
ممکن است دولت هم بزودی به اغما برود.
نام
Iran, Islamic Republic of
۱۷:۰۲ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۵
خوردن زهر تلخ واقعیت و استمداد از ملت بهتر از خوردن زهر لا علاج تعارفی دشمن است مه هم خورنده را می کشد هم مانده ها رامسمومیت دراز مدت می دهد
بسیجی کوروش
Iran, Islamic Republic of
۱۷:۰۸ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۵
لیاقت ملتی که به اروپا و آمریکا (که بزرگترین جنایت ها و نسل کشی ها و استعمار های تاریخ بشر رو انجام دادن)میگن حامی حقوق بشر و صلح طلب همین دولته.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۰۲ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۵
دو کلمه هیتلر و بمب اتم هم میگفتی
ناشناس
Canada
۱۹:۵۵ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۵
خفه بابا
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۱:۲۵ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۵
بابا؟
ایرانی آباد و آزاد
Iran, Islamic Republic of
۱۷:۲۹ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۵
سه دشمن و رقیب که هر کدام می خواهند زیر پای دیگری را خالی و جناح و شخص خود را مطرح کنند . مخصوصا روحانی که حمله گازانبری از طرف سران قوا بهش شده!!!!!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۷:۴۵ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۶
همش نمایش بود برای اخذ رای.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۷:۵۰ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۶
ياد انتخابات افتادم از هم آتو داشتن روميكردن لوله و ...
نام
Netherlands
۲۰:۲۰ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۵
زمانی که ما با انبوهی از چالش ها و مشکلات در عرصه سیاست و دیپلماسی مواجه باشیم قطعا اقتصاد موقعیت خوبی پیدا نخواهد کرد. بنابراین وضعیت ما، نه تنها بهتر نشده که بدتر هم شده؛ متغیرهای اقتصادی و کنونی نتیجه شرایطی است که در حوزه سیاست خارجی، سیاست داخلی و مسائل آن شکل می گیرد.
بدون توجه به اینها هیچ خبری جز ادامه روند کاهشی و شکننده اقتصاد نخواهد بود. اقتصاد ما مویرگی شده است، که کشش زیادی نخواهد داشت.
قطعا و قطعا شعارهای پوپولیستی یا احساسی هیچ تاثیر مثبتی نخواهد داشت. در صورت عدم توجه متمرکز می توان گفت کشور با واقعیت های ویرانگری روبروست...
بجنبید، بجنبید...
نادر
Turkey
۲۰:۲۲ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۵
تا زمانی که این آقایان باشند وضع مملکت بهتر از این نخواهد بود
ناشناس
Netherlands
۰۸:۳۹ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۶
این آقایون و اون آقایون
نام
Iran, Islamic Republic of
۲۳:۲۷ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۵
جیمی کارتر هم تو کماست، ایشالا با هم از کما در میان
نام
Iran, Islamic Republic of
۰۲:۴۰ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۶
بودجه سال 98 یه دعوایی بین نوبخت و لاریجانی شد لاریجانی گفت همه 400 هزار تومن افزایش حقوق نوبخت گفت ما اجرا نمیکنیم چون افزایش بیشتر حقوق از بیت المال برای خودشون برای مدیران برای کارمندان از ما بهتر قائل شده بود در برنامه گفتگوی خبری نوبخت گفت ما اگر به همه کارمندان حقوق به مزد های دولت 400 هزار تومن بدهیم 30 هزار میلیارد تومن اضافه میآید این چکارش کنیم ؟ دقت فرمودید اگر با مدیریت غیر از نوبخت تیمش باشد پول بیت المال اضافه میآید هیچ کسری بودجه هم نخواهیم داشت برای پول و بودجه ای که نیست افزایش 50 درصدی من درآوردی وضع کرده اند بعد میگن کسری بودجه داریم چرا افزایش 50 درصدی بودجه دادی اصلا نباید افزایش 1 درصد بودجه اعمال میکردید
مملکت سپردن دست کی
نام
France
۰۷:۵۶ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۶
غیر از زدن جیب مردم کار دیگه ای نمیکنند.
مش رجب
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۰۲ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۶
خاک توسر هرچی بی عرضه ی پررو و پر ادعاست.
نام
Netherlands
۰۸:۴۱ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۶
وقتی تو می گویی وطن ...
نام
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۵۲ - ۱۳۹۹/۰۶/۲۶
خدا لعنت همتون کنه که اینجوری کردن مملکتو. داغ ببینید که ایجوری داغ میزارید رو دل مردم
عناوین برگزیده
پرطرفدارترین عناوین
پاورقی