فرارو | منظور از حمایت دولت از بورس چیست؟
کد خبر: ۴۵۳۵۸۰
چیزی که به ذهن متبادر می‌شود این است که آیا واقعا مردم به دعوت مسوولان دولت به سراغ بورس رفتند و اگر مسوولان دعوت نمی‌کردند، نمی‌رفتند؟ آیا رفتار‌های اقتصادی از این دعوت‌ها انگیزه می‌گیرد؟ روشن است که چنین نیست و این حرف توجیهی بیش نیست.
تاریخ انتشار: ۰۰:۳۶ - ۱۷ شهريور ۱۳۹۹
دکتر علی سرزعیم در دنیای اقتصاد نوشت:

همان‌طور که انتظار می‌رفت بازار سهام روند اصلاحی را پیش گرفت و آن‌گونه که در دانش مالی به آن «بازگشت به میانگین (mean reversion)» گفته می‌شود، شروع شد. کسانی که به نرخ‌های بالای رشد قیمت سهام عادت کرده بودند، سروصدا می‌کنند.

آن‌ها از دولت می‌خواهند که به میان آید و شاخص را بالا نگه دارد تا آن‌ها بتوانند سهام خود را در نرخ‌های بالا بفروشند و سود خیلی زیاد و غیرمتعارف تضمین‌شده داشته باشند. توجیهی که برای این قضیه مطرح می‌کنند این است که دولت مردم را به بورس دعوت کرد و حالا باید نگذارد تا مردم ضرر کنند.
 
چیزی که به ذهن متبادر می‌شود این است که آیا واقعا مردم به دعوت مسوولان دولت به سراغ بورس رفتند و اگر مسوولان دعوت نمی‌کردند، نمی‌رفتند؟ آیا رفتار‌های اقتصادی از این دعوت‌ها انگیزه می‌گیرد؟ روشن است که چنین نیست و این حرف توجیهی بیش نیست.

استدلال دیگری که مطرح می‌شود این است که مردم خانه و خودروی خود را فروخته‌اند و اینک اگر شاخص بیش از این سقوط کند آن‌ها مستاصل و آواره می‌شوند. در این رابطه چند نکته را باید لحاظ کرد. نکته اول این است که اگر کسی واقعا خانه و خودروی خود را فروخته و وارد بورس کرده حتما اشتباه کرده و اتفاقا همه مسوولان و همه تبلیغات افراد را از چنین کاری نهی کرده‌اند. اگر کسانی واقعا گوش نکرده‌اند باید هزینه حرف‌نشنوی خود را بدهند.

نکته دوم این است که اصولا بورس محل سرمایه‌گذاری دارندگان پس‌انداز است و دولت مسوولیتی در قبال دارندگان پس‌انداز ندارد.
 
دولت در قبال بخش فقیر جامعه که نه تنها پس‌اندازی ندارند، بلکه درآمد مکفی برای گذران روزمره را نیز ندارند، مسوول است؛ بنابراین به جای اینکه دولت را در قبال بخش برخوردار جامعه مسوول کنیم، باید دولت را در قبال بخش فقیر جامعه مسوول دانست. بسیار ناپسند و غیرقابل تحمل است که افرادی در کمیته امداد و بهزیستی پشت خط پذیرش بمانند، آن وقت دولت و دستگاه‌های دولتی هم و غم خود را صرف این کنند که بخش برخوردار جامعه در یک اقتصاد تحریم‌زده بتواند سود خیلی زیاد تضمین شده داشته باشد.
 
برعکس، باید به دولت فشار آورد تا بودجه کمیته امداد و بهزیستی را افزایش دهد تا این افراد را تحت پوشش قرار دهند نه اینکه منابع دولت صرف پولدارترشدن سرمایه‌گذاران بورس شود. اگر قرار است پولی صرف شود تا شاخص افت نکند این پول نباید پول بانک‌ها باشد که امانت سپرده‌گذاران و پول عمومی است، بلکه باید پول کارگزاری‌ها و اقسام موسسات مالی باشد که در این ایام درآمد‌های نجومی کسب کردند. منتفعان از این بازار اینک باید برای حفظ این بازار هزینه کنند نه توده مردم که بخشی از آن‌ها نفعی در صعود و سقوط بورس ندارند و اتفاقا از صعود غیرمتعارف بورس به واسطه اثرات تورمی آن زیان دیدند.

نکته مکملی که باید توجه داشت این است که اگر افرادی پس‌انداز کمی را وارد بورس کرده‌اند به این دلیل است که حاضر نبودند روی همه پس‌انداز خود ریسک کنند و تنها آن بخش که در مورد آن احتمال سوخت شدن را می‌دادند، وارد بورس کردند؛ بنابراین کم بودن پول برخی افرادی که وارد بورس شدند لزوما به معنی فقیر بودن آن‌ها نیست، بلکه نشانه آن است که آن‌ها تا این حد حاضر بودند روی بورس سرمایه‌گذاری کنند.

همچنین باید توجه داشت که در این شرایط معمولا کسانی که سرمایه‌گذاری‌های عمده در بورس کرده‌اند (چندده میلیارد تومان)، معمولا خود را پشت معدود افراد ضعیفی که از این تحولات متضرر می‌شوند پنهان می‌کنند. آن‌ها با صداقت نمی‌گویند که دولت سود غیرمتعارف ما را تضمین کن تا بورس عملکردی غیرریسکی همانند بانک داشته باشد با این تفاوت که سود آن‌ها ده‌ها برابر باشد، بلکه می‌گویند دولت نباید بگذارد افراد فقیری که با یک امیدی ذخیره ناچیز خود را وارد بورس کرده‌اند ناامید شوند.
 
پشت این مظلوم‌نمایی‌های بزرگ، منافع کلان نهفته است که باید آن‌ها را بازشناخت. در قضیه موسسات مالی غیرمجاز نیز همین ترفند به کار بسته شد و متاسفانه تا حدی جواب داد. کسانی که سپرده‌های کلان داشتند پنهان می‌شدند، ولی کسانی را به‌عنوان دارندگان سپرده‌های خرد جلو می‌انداختند تا دولت پول خطای آن‌ها را به همراه سودشان بپردازد.

نکته دیگر آن است که دولت دوباره در برابر یک آزمون اقتصاد سیاسی قرار گرفته است. بخش برخوردار جامعه که صدای بسیار بلندی دارند و هر وقت که منافع آن‌ها تهدید می‌شود، کسانی را مورد هجو و تهدید و تمسخر قرار می‌دهند و به دولت فشار می‌آورند تا منافعشان به هزینه بخش غیربرخوردار تضمین کند. آیا دولت به چنین غوغاسالاری تن خواهد داد و تسلیم خواهد شد؟ تاکنون که دولت نمره خوبی برای مقاومت در برابر این فشار کسب نکرده است. اگر واقعا دولت عزمی برای ایستادگی ندارد و می‌خواهد تسلیم شود لااقل از اطلاعات موجود در سازمان بورس استفاده کند و حمایت خود را به کسانی که با سپرده کم وارد شدند، محدود سازد. می‌توان برای این مقصود راه‌هایی یافت.

توجیه دیگری که منتفعان از حمایت احتمالی دولت از بورس مطرح می‌کنند این است که اگر منابع از بورس خارج شود به سراغ بازار ارز می‌رود و شوک دیگری به اقتصاد وارد می‌شود. ابتدا خوب است ببینیم دقیقا چه چیزی رخ داده است و احتمالا رخ خواهد داد؟ احتمالا چیزی حدود ۱۰۰ هزار میلیارد تومان پول جدید وارد بورس شده است یعنی از بخش‌های دیگر اقتصاد به این بازار منتقل شده است و، چون این بازار، بازار با حاصل جمع صفر است، کسانی با فروش سهام معادل آن از بورس خارج و به بازار‌های دیگر از جمله ارز وارد کردند که ثمره آن جهش ارز به بالای ۲۰ هزار تومان بود.
 
حالا ارزش بازار تنزل کرده است و فرض کنید بدون حمایت دولت شاخص نصف شود. در آن صورت در بدترین حالت که همه تازه‌واردان بخواهند از بورس خارج شوند- که تقریبا غیرممکن است- باید سهامشان را به کس یا کسانی بفروشند. یعنی باز معادل این ۵۰ هزار میلیارد تومان باید از بخش‌های دیگر وارد بورس شود تا این افراد بتوانند از بازار خارج شوند. حتی اگر این امر رخ دهد آیا واقعا متوجه بازار ارز خواهد شد؟ آیا تهدید بازار ارز از این محل بیشتر یک بلوف نیست؟ به باور من این تهدید بسیار بزرگنمایی شده تا دولت را به سطح حمایت غیراصولی از بورس بکشانند.
علیرضا
Iran, Islamic Republic of
۲۲:۴۷ - ۱۳۹۹/۰۶/۱۷
سلام
این دنیای اقتصاد کلا ضدیت ویژه ای با بورس دارد و توی بازر دلار فعال هستند و
بروید تمام شوایقش را بررسی کنید!!
ایرانی آباد و آزاد
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۴۱ - ۱۳۹۹/۰۶/۱۷
کاش قیمت در بازارهای دیگه مثل ارز و سکه و مسکن و خودرو و اجناس و کالا ها و ..... اینگونه عین بورس سقوط می کرد!!!
دولت نشان داد هیچ برنامه بلند مدت اقتصادی برای رونق بورس و هدایت نقدینگی مردم ندارد و در واقع یه خر مفت را سوار تا کسری بودجه خود را جبران کند...!!!
حافظ
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۵۹ - ۱۳۹۹/۰۶/۱۷
واقعا انسان متاسف میشه برای رسانه ای که نظرات آبکی همچین کارشناسهای بدبخت و کوته نظری رو منتشر می کنه
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۳۵ - ۱۳۹۹/۰۶/۱۷
حقوقی های دزد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۳۱ - ۱۳۹۹/۰۶/۱۷
واقعا برات متاسفم سرزعیم... یعنی تفکر سیستمی در حد جلبک!
مجله خواندنی ها
انتشار یافته: ۲۲
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۱:۱۰ - ۱۳۹۹/۰۶/۱۷
از روزنامه دنیای اقتصاد بیشتر از این نمیشه انتظار داشت!
امیر حسین
Iran, Islamic Republic of
۰۱:۲۳ - ۱۳۹۹/۰۶/۱۷
سلام
واقعا تا امروز چنین تحلیل ابکی و بیخودی نشنیده بودم واقعا ایشون دکتری چی داره ؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۴۷ - ۱۳۹۹/۰۶/۱۷
دکتری در ایران بی معنیه
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۱:۳۱ - ۱۳۹۹/۰۶/۱۷
بنده با خرج يك ريال از بيت المال براي بورس مهالفم كاري كه براي موسسات مالي شد و شد آنچه نبايد ميشد
اما اين روحاني بود كه هر روز در جلسه دولت براي بورس رپرتاژ آگهي مي رفت
ناشناس
United States
۰۱:۴۸ - ۱۳۹۹/۰۶/۱۷
جالبه آقای سرزعیم و حضرات نئولیبرال و مکتب یاوران و روزنامه دنیای اقتصاد از کی دلشون برای فقرا میسوزه و برخلاف تمام عقاید بنیادی اقتصادی شان دولت را مسئول حمایت از فقرا معرفی می کنن. معاون اقتصادی وزارت رفاه شما خبر دارید که چند درصد از مردمی که وارد بورس شده اند بحران زده های ناشی از کروا هستند که دولت سهام خودش را چندین برابر قیمت به آنها فروخت و حالا آنها را به حال خودش رها کرد؟
ناشناس
United States
۰۱:۵۳ - ۱۳۹۹/۰۶/۱۷
امثال شما همان رانتخوارانی هستید که سال ها روی امواج نقدینگی که خودتان خبر دارید کجا حرکت می کند سودتان را از بازار ها می گیرید و خارج می شوید و بعد در گوش دولت وزوز می کنید اول که نقدینگی را به موسسات اعتباری کشاندید و سود خود را بردید و بعد شیره بورس را کشیدید و خارج شدید و حالا باید نقدینگی تان را به سمت طلا و ارز ببرید و تا انتخابات سودتان را از آنجا نیز بالا بکشید و تورم وحشتناک را بر مردم بدبخت تحمل کنید
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۱:۵۸ - ۱۳۹۹/۰۶/۱۷
نظر ایشون درسته
بنده تا اینجا حدود 25 تومن تو بورس ضرر کردم اما بازم حق رو به نویسنده میدم

اما امثال نگارنده این مقاله و آقای پور ابراهیمی که تو برنامه تلویزیونی
با لحن نامناسب و طللب کارانه با سهام داران بورسی حرف میزدن

که معنی نداره هر روز 5 درصد مثبت بشه

اینجا چند ماه قبل و قبل عید کجا بودن
چرا وختی در هر افشا الفی بالای 20 و بعضا تا 100 درصد رشد داشتن اینا ساکت بودن و به ناظر بازار خرده نمیگرفتن

و الان از مثبت 5 حرف میزنن
چرا الان نمیگن نباید هر روز منفی پنج باشه
چرا ؟

چون اینا بوختش بارشون رو بستن و رفتن
الان ما موندیم و سهام باد کرده رو دستمون

به کشور کلاهبرداران خوش آمدید
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۴۴ - ۱۳۹۹/۰۶/۱۷
کلاهبرداری نه تنها که در اینجا جرم نیست بلکه تشویق هم میشه.
مهدی
Iran, Islamic Republic of
۰۲:۱۶ - ۱۳۹۹/۰۶/۱۷
واقعا هستن کسانی که هنوز دنیای اقتصاد بخونن
معلم ناامید
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۴۷ - ۱۳۹۹/۰۶/۱۷
خدابا خودت به سهامداران جز در بورس ایران کمک کن
جلال
Turkey
۰۸:۴۹ - ۱۳۹۹/۰۶/۱۷
عالی بود
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۵۲ - ۱۳۹۹/۰۶/۱۷
فقط سوسماز !
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۰۴ - ۱۳۹۹/۰۶/۱۷
چه تحلیل مزخرفی واقعا!!!!

بورس در تمام کشورها سرمایه شرکت ها رو برای افزایش تولید و متعاقب اون اشتغال زایی و افزایش درآمد سرانه و رفاه همون شهروندان فقیری که شما ازش صحبت می کنید تامین می کنه.
همین آدم های پولداری که شما ازشون صحبت می کنید اگه پولشونو از بورس بکشن بیرون و ببرن تو بازارهای کاذب دیگه مثل دلار و مسکن و سایر دلالی های دیگه، سودشونو میکنن ولی همون آدم های فقیر هستن که بدلیل مشکلات همون شرکت های تولیدی که رزق و روزی این افراد رو تامین میکنن زیر پا له خواهند شد
چنین تحلیل های آبکی و بی محتوایی باعث شده که چهل سال سرمایه مملکت رو خرد کنن و به جای اشتغال زایی که یک درآمد مستمر رو به همراه داره، بعنوان صدقه به فقرا بدن که امروز نتیجش رو داریم می بینیم ارمغانی جز فقر و فلاکت برای مردم وجود نداشته
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۲۲ - ۱۳۹۹/۰۶/۱۷
فکر کنم دیگه یکجایی باید این قماربازی سهام تموم بشه . قماری که 7 ساله بخاطرش اقتصاد دچار مهیب ترین رکود و تورم تاریخ شده و بخش عظیم مسکن رو در هم کوبیده و میلیونها بیکار داشته . فرهنگ کارگریزی و دلالی و قمار رو ترویج داده و هزاران میلیارد ریخته تو حلقوم هر کارگزار . شاخص هم یکساله بشه 20 برابر از نظر شما دلال و قمارباز یعنی منطق !!!!!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۰۸ - ۱۳۹۹/۰۶/۱۷
آشغال برو تورم خودرو و دلار و مسکن و پفک نمکی رو ببین بعد بیا اینجا زر بزن
قلی
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۳۷ - ۱۳۹۹/۰۶/۱۷
پس اینکه میگن از طریق بورس به تولید و جهش تولید کمک میشه پشم بود؟؟!!
Hamed
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۵۰ - ۱۳۹۹/۰۶/۱۷
این آقای اقتصاد دان به سهام عدالتی که ۴۵ میلیون نفر ایرانی سهامدارشن نگاهی بیاندازن، سوزاندن این سرمایه که اکثرن از قشر ضعیف مملکت هستند،تبعات عمیقی خواهد داشت.
عناوین برگزیده
هم اکنون دیگران میخوانند
پرطرفدارترین عناوین
پاورقی