درد دلهای یک دههشصتی
سجاد زند
یکی از ایراداتی که ما متولدین دهه شصت به سیاستهای نظام در آن دهه وارد میکنیم سیاست عدم کنترل رشد جمعیت است. رشد جمعیتی که عواقب آن را در دهه هشتاد عمیقا احساس میکنیم.
سال هشتاد و دو را به یاد میآورم سالی که باید در کنکور شرکت میکردم. آن سال جمعیتی بالغ بر یک و نیم میلیون متقاضی حضور در دانشگاه بودند، اما از این تعداد فقط 130 هزار نفر پذیرفته میشدند. این کابوس تمام کنکوریهای 82 بود.
چگونه در این رقابت سخت دوام میآوردیم. 18 سال داشتیم، با آرزوهای بزرگ و امیدهای فراوان اما امکانهای اندک و آنچنان پرشور که اگر شکست میخوردیم دیگر توانی برای برخاستن نداشتیم.
سال هشتاد و دو در کنکور به موفقیت نسبی رسیدم اما بسیاری را دیدم که موفق نشدند و اکنون نیز به هر نحوی تاوان آن عدم موفقیت را میپردازند.
کنکور فقط بخشی از مشکلات ما بود، میزان توسعه یافتگی ایران توانایی پاسخگویی به نیازهای مسلم ما شصتیها را نداشت. جمعیت جوان همچون باری تحمل ناپذیر بر دوش حکومت و نهادهای آن سنگینی میکرد.
عواقب این سیاست دهه شصتی لشکر بیکارها، معتادها، از همه راندهها و از همه ماندهها در دهه هشتاد شد.
سیاست افزایش جمعیت، یک نسل عاصی را شکل داد. نسلی که در برابر خانواده، جامعه، حکومت و حتی خودش هم عصیان میکند.
این عصیان را در میزان طلاق زوجهای جوان، خشونتهای خیابانی، تمایل به دخانیات و مواد مخدر و... در این نسل میبینیم.
آقای احمدی نژاد سهشنبه شب سخنانی را بر زبان آورد که نشان دهنده بازگشت به همان سیاست دهه شصتی بود، افزایش نفوس، ملت سازی، ایشان معتقدند ایران ظرفیت جمعیت 150 میلیون نفر را داراست.
شاید این سخن صحیح باشد اما نباید این نکته فراموش شود که هنوز در ایجاد برخی از حداقل امکانها برای هفتاد میلیون نفر هم درماندهایم، چگونه میتوانیم شرایط مناسب برای 150 میلیون نفر را فراهم کنیم؟
مسئله دیگر اصول توسعه یافتگی است، افزایش افسار گسیخته جمعیت میتواند به مانع بزرگ در برابر طی مسیر توسعه تبدیل شود، مانعی که به هیچ عنوان نمیتوان آن را بر طرف نمود.
نیروی انسانی در شرایطی مفید است که امکان ابراز وجود برای آن مهیا باشد، همان مولفهای که برای ما دهه شصتیها فراهم نبود.
رییس دولت از ظرفیت بالقوه سخن میگویند. ابتدا باید این ظرفیت بالقوه را برای هفتاد میلیون نفر بالفعل کرد بعد از افزایش نفوس سخن گفت و برای آنها ظرفیتسازی کرد.
آیا توانستهایم برای 70 میلیون نفر ظرفیت سازی کنیم؟