سرنوشت دردناك كودكاني كه در يمن عروس ميشوند
سرگذشت تلخ دختر 13 ساله يمني كه چهار روز پس از ازدواجش بر اثر خونريزيهاي شديد داخلي جان سپرد بار ديگر نگاه گروههاي حامي حقوق كودكان را به خود معطوف ساخت. در يمن ازدواج دختران در سنين پايين امري متداول است اما مرگ الهام مهدي العاصي پس از ازدواج اجبارياش با يك مرد 30 ساله در روز 2 آوريل بر اثر خشونتها و سوءاستفاده جنسي باردیگر بحث در باره حداقل سن قانونی ازدواج در این کشور را دامن زد. سيگريد كاگ رئيس يونيسف در يمن در اين باره ميگويد: « الهام به خاطر سوء استفادههاي جنسي از زندگي كودكان در يمن كشته شد. مرگ او نمونهاي از ناكارآمدي مسئولان در تصويب قانوني براي سن ازدواج در اين كشور است.»
فقر والدین یمنی عامل اصلی در ازدواج دختران در سنین پایین است. در آماری که توسط محققان دانشگاهی و آژانس های توسعه تنظیم شده مشخص شده نیمی از عروسان یمنی ۱۸ سال یا کمتر دارند. البته آمار ملی دقیقی هنوز در این ارتباط وجود ندارد. تا یک دهه پیش سن ازدواج در یمن برای دختران حداقل ۱۵ سال بود اما این قانون نقض شد و تصمیم اینکه دختران در چه سنی باید ازدواج کنند به والدین آنها سپرده شد. سنت هایی که ریشه در فرهنگ یمنی دارد هم نقش کلیدی در این مساله دارد. نسیم الرحمان مدیر ارتباطات یونیسف یمن در این باره می گوید؛ «ازدواج های زودهنگام در یمن طبیعی است چرا که در فرهنگ این کشور عروس های جوان برای برآورده ساختن نیازهای شوهرانشان در نظر گرفته شده اند.» پارلمان یمن در نظر دارد حداقل سن ازدواج برای دختران را ۱۸سال اعلام کند اما برخی از قانونگذاران مخالف وضع این قانون هستند.
احمد القراشی رئیس بنیاد سیاج که برای حمایت کودکان فعالیت می کند، در این باره می گوید؛ «در یمن سنت های دیرینه بیش از قوانین اهمیت دارد. رهبران قبایل و رهبران مذهبی نسبت به دولت تاثیر بیشتری بر مردم دارند. اما ما برای تغییر قوانین ازدواج باید از جایی کارمان را شروع کنیم.» یونیسف هشدار داده افزایش نرخ تورم و قیمت مواد غذایی فشار روی خانواده های یمنی را بیش از قبل کرده و در نتیجه این امر احتمال اینکه کودکان بیشتری تن به ازدواج دهند وجود دارد. رحمان می گوید در اینجا فاکتورهای بسیاری علیه دختربچهها وجود دارد. ما باید با ارادهای آهنین جلوی ازدواج دختربچهها را بگیریم. به گفته او این پدیده در همه اقشار یمنی از جمله روستایی و شهری و با هر طبقه اجتماعی و اقتصادی دیده می شود. او می گوید؛ «حتی در خانواده هایی که از وضعیت اقتصادی خوبی هم برخوردار هستند، پدیده ازدواج دختران کم سن و سال دیده می شود.
اما دختران خانواده های فقیر آسیب پذیرند.» آروا توسط خویشاوندانش تنها در ازای ۱۵۰ دلار به شوهرش فروخته شد. خانواده نوجود هم چنین کاری را با دخترشان کردند. هر دو دختر برای نجات خود دست به دامن افرادی غیر از خانواده های خود شدند. آروا خودش را به یک بیمارستان محلی رساند و نوجود هم یک تاکسی گرفت و به دادگاه رفت و داستان خود را برای یک قاضی تعریف کرد و در نهایت حکم طلاق جاری شد. ريم ديگر قرباني ازدواج كودكان در يمن است.
دو ماه پیش در آغاز تعطیلات تابستانه مدارس ریم ۱۲ ساله مجبور شد با پسرخاله ۳۰ ساله خود ازدواج کند.او میگوید؛ «زمانی که برای مراسم آماده ميشدم فقط به این فکر می کردم که به گونهای لباس عروسم را آتش بزنم. زمانی که اعتراض کردم پدرم کتکم زد و گفت باید تن به این عروسی بدهم. پس از مراسم ازدواج دو بار سعی کردم خودم را بکشم.»ريم هم پس از تلاشهاي گروههاي حامي حقوق زنان درصدد است از همسرش جدا شود اما هنوز موفق به اين كار نشده است.در سپتامبر گذشته هم يك دختر 12 ساله يمني سه روز پس از به دنيا آمدن فرزندش جان سپرد.