اغواي فرانسوي روسها
درست شش سال پيش، ژاك شيراك، رئيسجمهور سابق فرانسه در كاخ اليزه پذيراي ولاديمير پوتين، نخستوزير فعلي و رئيسجمهور سابق روسيه بود تا در مورد مواضع مسكو و پاريس درباره جنگ آمريكا عليه عراق مشورت كنند. اكنون پس از شش سال ديميتري مدودف، رئيسجمهور روسيه دوشنبه اول مارس مهمان نيكلا ساركوزي بود تا فرانسه و روسيه اينبار در مورد پرونده هستهاي ايران رايزني كنند.
اين ديدار از آنرو حائز اهميت بود كه دو كشور در مذاكرات اول اكتبر ژنو و 27 اكتبر وين تعهد كردند سوخت كمغناي ايران را ابتدا در روسيه تا 20 درصد غني و سپس در فرانسه به ميلههاي سوخت تبديل كنند. بهنظر ميرسد روسها زنجيره پيمانشكنيهاي خود را عليه كشورمان تكميل ميكنند. اينبار قرارداد هنگفت نظامي با فرانسه عزم مسكو را در همراهي با تحريمهاي جديد عليه ايران جزم كرده است.
فروش ناوهاي ميسترال فرانسوي سران كاخ كرملين را وسوسه كرده است. ميسترال يك ناو هواپيمابر است كه در شرايط جوي سرد از كارآيي بالايي برخوردار است و روسيه بعد از جنگ با گرجستان در سال 2008 به وجود اين ناوها احساس نياز كرد. فروش اين ناوها ميتواند با اعتراض برخي از متحدان فرانسه در ناتو مواجه شود اما فرانسه در قبال اين معامله تسليحاتي از مسكو انتظاراتي دارد.
بههمين دليل بعد از مذاكرات دوشنبهشب رئيسجمهور فرانسه بههمراه همتاي روسياش در كنفرانس مطبوعاتي حاضر شد و فروش ناوها را به پرونده هستهاي ايران ربط داد، سخنان ساركوزي خطاب به مدودف در روز سهشنبه نشان داد چگونه دوستيها در عرصه روابط بينالملل ناپايدار است و منافع اقتصادي، سياسي و نظامي ميتواند كشوري را كه تا ديروز با حرارت از پرونده هستهاي ايران دفاع ميكرد در مقابل كشورمان قرار دهد. ساركوزي با اشاره به پرونده هستهاي ايران گفت: «نميتوان گفت كه امروز صبح به شما اطمينان دارم و به قطعنامه شوراي امنيت (عليه ايران) راي مثبت ميدهيم اما شب كه شد بگوييم به قطعنامه راي نميدهيم. نه اينگونه نميشود رفتار كرد. در غير اين صورت ما نيز تجهيزات نظامي را نميفروشيم.»
ديميتري مدودف كه سفر سهروزه خود را از روز دوشنبه آغاز كرده است، مذاكرات پاريس- مسكو را نمادي از اعتماد ميان روسيه و اروپا اعلام كرد و بعد از تعارفات اوليه در مورد پرونده هستهاي ايران سخن گفت. مدودف در ادامه اظهارنظرهاي قبلي مقامات روس از ضرورت تحريمهاي جديد عليه تهران گفت و مدعي شد: «در صورتي كه تلاشهاي ديپلماتيك در قبال پرونده هستهاي ايران شكست بخورد مسكو آماده اعمال تحريمهاي جديد عليه تهران است.» مدودف هرچند در اين كنفرانس خوشبيني خود را به فرجام پرونده هستهاي ايران ابراز كرد اما تمايل خود را براي همراهي با تحريمهاي جديد اعلام كرد: «ما اميدواريم كه پرونده هستهاي ايران به اعمال مجازات جديد منجر نشود اما روسيه نيز نميتواند تا ابد منتظر بماند.»
به گفته مدودف، روسيه آماده بررسي تحريمهاي جديد در صورت عدم موفقيت در مذاكرات است.البته رئيسجمهور روسيه شرطي براي تحريمهاي جديد عنوان كرد. مدودف گفت تا جايي با تحريمها عليه ايران موافق است كه به فشار عليه مردم اين كشور منجر نشود.
فرانسه نيز كه مدتهاست خواستار ايفاي نقش ويژهاي در اروپاست بهخاطر فروش ناوها با انتقادات دولت و كنگره آمريكا روبهرو شد اما فرانسه از سويي قصد دارد در روابط اقتصادي با روسيه از آلمان عقب نيفتد و از سوي ديگر، پروژه تقابل مسكو با پرونده هستهاي ايران را تكميل كند البته ساركوزي تاكيد كرد روسيه از اعمال مجازاتهاي جديد حمايت ميكند به شرطي كه به فاجعه انساني منجر نشود.» ميتوان تلاشهاي فرانسه و آمريكا در همراهي روسيه با كشورهاي غربي در پرونده هستهاي ايران را در راستاي منزوي كردن چين در مخالفت با تصويب تحريمهاي جديد ارزيابي كرد.
برخي از تحليلگران غربي اعتقاد دارد كه چين در صورت همراهي روسيه با آمريكا و متحدان اروپايياش حاضر به حمايت از ايران در برنامه هستهاي نيست و درنهايت بهخاطر منافع ملي خود حمايت از تهران را قرباني همراهي با قدرتهاي بزرگ جهاني ميكند. از سوي ديگر اينگونه به نظر ميرسد كه غربيها پروژه انزواي ايران را مرحلهبندي كرده و در مرحله نخست بيشترين نيروي خود را صرف متقاعد كردن روسها كردند و انتظار ميرود در هفتههاي آينده پس از موافقت مسكو فشارها و تلاشهاي ديپلماتيك حول محور چين متمركز شود. هرچند تاكنون چينيها از حمايت ايران منصرف نشدهاند اما بايد مقاومت مقامات پكن را در هفتههاي آينده ارزيابي كرد.
چين روز سهشنبه پس از اظهارات مدودف در واكنش به سخنان رئيسجمهور روسيه اعلام كرد: «پكن خواستار حل موضوع هستهاي ايران از راهحلهاي ديپلماتيك است.» به گزارش مهر به نقل از خبرگزاري فرانسه «چين گانگ» سخنگوي وزارت امور خارجه چين گفت: «ما معتقديم كه طرفهاي حاضر در موضوع هستهاي ايران بايد تلاشهاي خود را افزايش داده و براي پيشرفت مذاكرات اقدام كنند تا از اين راه امكان حل و فصل برنامه هستهاي ايران فراهم شود.» اينكه مواضع چين در هفتههاي آينده نيز در همين راستا تداوم داشته باشد به بازي ايالات متحده و متحدانش هم بستگي دارد.
كلينتون: نميتوان تاريخي براي اعمال تحريمها مشخص كرد
در همين راستا آمريكا نيز بهخوبي ميداند كه موافقت همه اعضاي دائم شوراي امنيت براي تصويب تحريمهاي جديد عليه كشورمان ضروري است. بر همين مبنا هيلاري كلينتون وزير امور خارجه اين كشور كه چند روز پيش اعلام كرده بود براي مجازاتهاي جديد عليه تهران بين 30 تا 60 روز وقت لازم است دوشنبه و در يك عقبنشيني آشكار هنگام فرود هواپيمايش در بوينسآيرس پايتخت آرژانتين به خبرنگاران گفت: «روند مذاكرات اعضاي شوراي امنيت «با سرعت و دقت» در حال انجام است. به گزارش بيبيسي وي در عين حال تاكيد كرد: «من نميتوانم تاريخ مشخصي را در مورد تحريمهاي جديد اعلام كنم اما گمان ميكنم طي چند ماه آينده به توافق برسيم.»
اين سخنان نشان ميدهد كه واشنگتن نيز از دشواري جلب حمايت چين از تحريمهاي جديد آگاه است. به همين دليل است كه تحركات واشنگتن براي عاديسازي روابطش با پكن و رفع اختلافهاي اخير آغاز شده است. از ديروز سفر دو روزه جيمز اشتاين برگ، معاون وزير امور خارجه و جفري بادر مشاور امور آسيايي كاخ سفيد با پكن آغاز شده و قرار است اين دو مقام آمريكايي با يانگ جيهچي، وزير امور خارجه چين و مقامات ديگر آن كشور ديدار كنند. در اين ديدارها اختلاف آمريكا و چين در مورد فروش تسليحات هستهاي واشنگتن به تايوان، مساله تبت و اختلافهاي تجاري و اقتصادي دو كشور بررسي ميشود. از سوي ديگر خبرگزاري شينهوا با استناد به سخنان فيليپ كراولي سخنگوي وزارت امور خارجه آمريكا از تلاش كاخ سفيد براي رفع كدورتها از روابط با پكن خبر داد. كراولي گفت: «ما دورههاي خوبي را با چين گذراندهايم. منفعت آمريكا و چين در اين است در سريعترين زمان ممكن روابط دو كشور عادي شود.» خبرگزاري رويترز نيز با اشاره به سفر مقامات آمريكايي به چين و سخنان كراولي نوشت آمريكاييها تلاش خود را براي موافقت مقامات پكن تشديد كردهاند.
هشدار آمريكا به اسرائيل در مورد حمله به ايران
از سوي ديگر روزنامه اسرائيلي هاآرتص نيز از هشدار آمريكا به اسرائيل در مورد اقدام يكجانبه احتمالي اسرائيل عليه تاسيسات هستهاي ايران خبر داد.
به گزارش عصر ايران اين روزنامه در گزارش خود با اشاره به سفر جان كري، رئيس كميته روابط خارجي سنا و نيز سفر هفته آينده جوزف بايدن، معاون اوباما به اراضي اشغالي نوشت: يكي از دستور كارهاي اصلي اين سفر انتقال نگراني واشنگتن به تلآويو در مورد پيامدهاي ناشي از حمله احتمالي رژيم صهيونيستي به ايران است. هاآرتص به نقل از جان كري عنوان كرد: «بايدن در سفر به اسرائيل در پي مطمئن شدن از هماهنگي سياستهاي واشنگتن و تلآويو است.»