آیا مشایی جدیدی در راه است؟
«تاریخ» به روایت کلهر
فرارو- اگر مشایی در حلقه یاران احمدینژاد به «فلسفهبافی» میپردازد، کلهر هم راه «تاریخخوانی» را در پیش گرفته است؛ شاید حلقه سیاستگذاری دولت، با رویکردی عملگرایانه، حرکت تحول در علوم انسانی را آغاز کرده اند.
«مهندس بيژن زنگنه بعد از ادغام دو وزارت فرهنگ و هنر و ارشاد اسلامي، معاون فرهنگي وزارت جديد شد و در يك سخنراني اعلام كرد كه جواناني كه ما تربيت كرديم هم اكنون در جبههها ميجنگند. من دو سال و نيم پستهاي معاونت فرهنگي، هنري و سينمايي را تجربه كرده بودم، بعد از سخنراني به وي گفتم اين جوانان تربيت شده فرهنگ اسلامي شما نيستند، ظلم ستيزي اين جوانان متاثر از فيلمهاي وسترن آمريكايي و ايتاليايي است. 25 سال بعد جوان هايي را كه با فرهنگ شما تربيت مي شوند، خواهيم ديد.»
به گزارش فرارو؛ آنچه خواندید، نخستین «تاریخخوانی» مشاور فرهنگی رئیس دولت است. «مهدی کلهر» در آستانه هفته دفاع مقدس سال جاری، به گفتگو با ایرنا نشست و تحلیل تاریخی خود را از رشادتهای رزمندگان در هشت سال دفاع مقدس، که طبق ادعای خودش چندان هم جدید نیست و تاریخ تولیدش به سالهای دهه شصت بازمیگردد، ارائه داد.
حرفهای مهدی کلهر برای بسیاری از اهالی جبهه و جنگ گران تمام شد. احمد خورشیدی از سرداران جنگ در اینباره گفت: «من این انحرافات را در راستای انحراف از جوهره فکری امام میبینم. یعنی من دارم میبینم که یک جریان میخواهد تفکر امام را حذف کند.»
خورشیدی ظاهرا پس از این اظهار نظر کلهر با وی تماس میگیرد و از او درباره صحت این خبر میپرسد. زمانی که این سردار جنگ با پاسخ مثبت کلهر مواجه میشود، به او میگوید: «شما یادتان باشد که دو تا کشیده از من طلبکار هستید.» خورشیدی افزوده بود: «این طرز تفکر کلهر از شخص آقای احمدی نژاد نشات می گیرد که من می توانم بسیاری از این موارد را نام ببرم.»
به جز خورشیدی، سردار جعفر جهروتی نیز به این حرفها واکنش نشان داد و به فرارو گفت: «جمله آقای کلهر اصلا ارزش پرداختن ندارد.» جهروتی با گفتن این که ما پرورده مکتب سیدالشهدا بودیم، ادامه داد: «من نمیدانم این آقایان برای مطرح کردن خودشان این هزلیات را به زبان میآورند یا به خاطر موضوع دیگری است.»
فرزند شهید ظلانوار نیز نامهای را به فرارو ارسال کرد وبا خطاب قرار دادن کلهر به عنوان «برادر دینی اما بیبصیرت، کم اطلاع و بیانصافم جناب آقای کلهر» از وی پرسید: «بگویید آیا تا به حال به جبهه رفته اید؟ چه سالی؟ چه منطقه ای و نهایتا این که با چه نیت و هدفی؟»
کلهر البته پس از آن اظهار نظر خاصی نداشت، چه این که ماجرای پناهندگی دخترش به خارج و درگیری خانوادگی، برای او حاشیههای بسیاری در ماههای اخیر رقم زده بود. اما مهدی کلهر باز هم اظهار نظری تاریخی کرد. کلهر، دوم خرداد 76 را نخستین انقلاب مخملی خواند.
مهدی کلهر که اینبار البته تاریخخوانیش را در مقطع خاصی متمرکز نکرده بود روایتش را از تاریخ ایران، از پیش از 28 مرداد آغاز کرد و تاریخ انقلابهای مخملی را این گونه بیان کرد: «به عقیده من اولین انقلاب مخملی در خاورمیانه در سال 1376 صورت گرفت. یعنی دوم خرداد اولین انقلاب مخملی است. این انقلاب کاملاً شکست نخورد و براساس پیروزیهایی که آمریکاییها در این انقلاب داشتند برای انقلابهای شمال مثل گرجستان و اوکراین و ... برنامهریزی کردند. من دوم خرداد را یک نوع تست نسبتا موفقی از انقلاب مخملی در کشورهای منطقه میدانم.»
مشاور هنری رئیس دولت نهم و مشاور فرهنگی دولت دهم، البته در راستای تمرکز تخصصی بر علم تاریخ، با بیان رزومه خویش در این زمینه، نشانههای گفتمانی خویش را نیز تشریح میکند: «مقاله ای از من در روزنامه جمهوری اسلامی در سال 74 یا 75 با تیتر "مامان آمریکایی یا آمریکای مامانی" منتشر شد.»
وی میافزاید: «در آن موقع من نوشتم که بترسید از این که در کشوری مامانش آمریکا نباشد اما برای نسل جوان آمریکا مامانی باشد. در آن مقاله تاکید کردم که منظور از "مامان" زیرساخت سیاسی و "مامانی" زیرساخت فرهنگی است.»
مهدی کلهر این بار هم بینصیب نماند، احمد پورنجاتی، نماینده مردم تهران در مجلس ششم با نگارش یادداشتی طولانی در ضمیمه اعتماد، در بخشی از آن نوشت: «برخي چون در تحليل واقعيتهاي امروز احساس ناتواني ميکنند يا از آن مهمتر، چون رغبتي به مشاهده و پذيرش حقيقت جاري ندارند، ترجيح ميدهند با واژگونهسازي واقعيتهاي گذشته، پنبه «حافظه تاريخي» مردم را بزنند تا بلکه اندکي به خود آرامش بدهند.»
صادق زیباکلام نیز در این رابطه به فرارو گفت: «ما به لحاظ علمی علیرغم دسته گلها و تاج گلهایی که برای خود میفرستیم فوقالعاده عقب ماندهایم. این عقب ماندگی در علوم انسانی ابعاد گستردهتری دارد و طرز تفکرات و اظهار نظرهایی که آقای کلهر به عنوان فعال فرهنگی درخصوص دوم خرداد مطرح میکند، نشان میدهد ما چقدر از لحاظ دانش علوم انسانی ضعیف هستیم.»
نیت هنرمندی همچون کلهر از این تمرکز بر تاریخ چیست؟ کلهر قدم در راهی گذاشته است که پیش از او مشایی آن را گشود. اگر مشایی در حلقه یاران احمدینژاد به «فلسفهبافی» میپردازد، او هم راه «تاریخخوانی» را در پیش گرفته است؛ شاید حلقه سیاستگذاری دولت، با رویکردی عملگرایانه، حرکت تحول در علوم انسانی را آغاز کرده اند. باید هم منتظر «تاریخخوانی» بیشتر کلهر بود و هم «علوم انسانیسازی» دیگر مردان دولت.