بودجه ۸۹ و مصائبش
لایحهای در تنهایی مجلس
فرارو- بودجه 89 در میان مجلسیان بودجه تنهایی است. بودجهای که همه از آن انتقاد کردند. این بودجه اینک در میان کمیسیونهای مجلس دست به دست میشود؛ در حالی که به نظر میرسد مجلس چندان به درخواست رئیس دولت برای حفظ یکپارچگی بودجه توجهی نکند و در آن اصلاحاتی اساسی به عمل آورد.
حفظ رشد هشت درصدی و تبدیل اقتصاد ایران به یکی از اقتصادهای قدرتمند منطقه و جهان؛ تکرقمی شدن نرخ تورم در نیمی از زمان برنامه پنجم؛ اهمیت دادن به فرهنگ در بودجه 89 و... اینها همه حرفهای محمود احمدینژاد در روزی بود که لایحه بودجه 89 را تقدیم مجلس میکرد.
به گزارش فرارو ؛ اما به رغم این وعده کاهش تورم، رئیس دولت بودجهای را تقدیم مجلس کرد که در آن عطش خرج کردن نمایان بود. بودجهای انبساطی؛ که قیمت دلار از 950 تومان به 980 تومان و قیمت نفت از هر بشکه 5/37 دلار به 65 دلار رسید.
لایحه بودجه 89 همچنین یک ایراد بزرگ دیگر داشت و آن مغایرت با قانون هدفمندسازی یارانهها بود. میزان مجاز کسب درآمد دولت از محل هدفمندسازی یارانهها در سال 89 حداکثر 20هزارمیلیارد تومان پیشبینی شده بود؛ در حالی که لایحه بودجه این میزان را 40هزار میلیارد تومان پیشبینی کرده بود. بودجه 89 همچنین ردیفهای محدودی داشت.
همه این مسائل در لایحه بودجه 89 دست به دست هم داد تا موجی از انتقادات علیه دولت و لایحه بودجه او آغاز شود. احمد توکلی و محمدرضا خبار دو اقتصاددان شاخص اکثریت و اقلیت مجلس با این تعبیر مشترک به بودجه تاختند که دولت قانونی را زیر پا گذاشته که مرکب آن هنوز خشک نشده است. توکلی این نوع بودجهنویسی را مایه تاسف سیاسی و اقتصادی خواند و خباز آن را فاقد گستردگی لازم برای قابلیت نظارت دانست.
فصل مشترک دیدگاه همه نمایندگان در انتقاد به بودجه میزان درآمدهای پیشبینی شده از محل هدفمندسازی یارانهها بود: خباز، توکلی، قنبری و... همه بر این نکته تاکید داشتند که هدفمندسازی یارانهها نه در سه سال که باید درپنجسال انجام شود. این انتقاد همچنان استمرار داشت تا این که هفته گذشته و در جلسه مشترک دولت ومجلس، احمدینژاد با عنوان کردن اینکه ما گمان کردیم که سال نخست اجرای لایحه هدفمندسازی یارانهها 88 است؛ اظهار داشت دولت به هرحال تابع مجلس است.
اما انتقادات به همینجا ختم نشد؛ یکی از انتقادات وارده به این بودجه غیرواقعی بودن درآمدها هم بود. حسین سبحانینیا، نماینده نیشابور در اینباره گفت: « مركز پژوهشها گزارشي منتشر كرد مبني بر اينكه برخي درآمدهاي بودجه 89 واقعي نيست و همكاران بايد دقت بيشتري داشته باشند.» داریوش قنبری، نماینده ایلام در این مورد اظهار داشت: « محل تامین برخی درآمدها مشخص نیست و بسیاری از درآمدها محقق نخواهد شد.» آنچه قنبری به آن اشاره داشت، مربوط به درآمدهای حاصله ازقرضه خارجی، فروش طرحهای نیمه کاره و مالیاتها میشد.
این انتقادات قنبری و اظهار نظر او درباره غیرواقعی بودن بودجه جاری، با جوابیه وزارت اقتصاد روبرو شد؛ این وزارتخانه با ارجاع هر کدام از انتقادات قنبری به یکی از سخنان وزیر یا مدیران بلندپایه این وزارتخانه؛ درباره عدم کفایت بودجه جاری و افزایش نیافتن حقوق کارمندان نوشت: « اگرچه اظهارات (آقای) قنبری در خصوص پیش بینی افزایش حقوق کارکنان دولت متناسب با افزایش تورم در قانون برنامه چهارم توسعه صحیح میباشد لکن به موجب صراحت بند11 قانون بودجه سال 1388 کل کشور مجلس اجازه داد تا افزایش حقوق کارکنان متناسب با وجود اعتبار صورت گیرد و مشابه این حکم در لایحه بودجه سال 1389 نیز پیش بینی گردیده است.»
از جمله دیگر ایرادات بودجه کسری 13هزارمیلیارد تومانی و کسر تراز هزینه 5هزارمیلیارد تومانی آن بود. یکی را مرکز پژوهشهای مجلس عنوان کرد و دیگری را رييس مركز همانديشي براي توسعه بخش خصوصي اتاق بازرگانی. این کسری بودجه در حالی اتفاق میافتد که دولت با تقدیم بودجه 89 نشان داد که سعی دارد از تمام درآمد نفت استفاده کند. مسئلهای که غلامرضا مصباحیمقدم با انتقاد از مرگ پیش از تولد صندوق توسعه ملی؛ از زاویهای دیگر بر آن تصریح کرد.
بودجه 89 در حالی با شماره ردیفهای دورقمی به مجلس تقدیم شد که مرکز پژوهشها اعلام کرده بود بودجه برای این که قابل نظارت باشد؛ باید دست کم 250 ردیف داشته باشد. همین شماره ردیفهای پایین بود که باعث شد رئیس مجلس در جلسه مشترک با دولت بگوید بر بودجه بی عدد و رقم نظارت نمیکنیم و نماینده مردم کاشمر با اظهار تعجب بگوید: « ما گمان میکردیم بعد از دو سال مخالفت مجلس دولت روش گذشتهاش را ادامه ندهد، اما باز میبینیم، همان سیزده ردیف را آوردند.»
بودجه 89 در میان مجلسیان بودجه تنهایی است. بودجهای که همه از آن انتقاد کردند. حتی ارتقای بودجه فرهنگ نیز دل کسی را خوش نکرد؛ چرا که برخی معتقدند در این ارتقای بودجه فرهنگ به «نهادهای خواص» توجه ویژهای شده است و بودجه آنان رشدی 142 درصدی در قیاس با سال 88 یافته است.
این بودجه اینک در میان کمیسیونهای مجلس دست به دست میشود؛ در حالی که به نظر میرسد مجلس چندان به درخواست رئیس دولت برای حفظ یکپارچگی بودجه توجهی نکند و در آن اصلاحاتی اساسی به عمل آورد.