تحریم بنزین از راه میرسد
آیا تحریم اقتصادی ایران بلوف است؟
فرارو- برخی کارشناسان بر این باورند که ایران بنا دارد تا با تغییر کاربری صنایع پتروشیمی خود به پالایشگاههای بنزین؛ با تحریم بنزین مقابله کند. اگرچه این اقدام موجب خواهد شد تا وابستگیهای ایران در زمینه پتروشیمی افزایش یابد و همین امر موجب پدیداری فرصتهای اقتصادی جدیدی برای تاجران اروپایی خواهد شد.
به گزارش فرارو؛ ضربالاجل یکساله اوباما به پایان رسید و تعطیلات سال نوی میلادی تمام شد. اوباما برای آن که نشان دهد فقط حرف نمیزند و در عملی ساختن برنامههایش جدی است، وزیر خارجه خود را مامور شکل دادن اجماع علیه ایران کرد. چه اتفاقی در حال رخ دادن است؟ به رغم آن که بخش خصوصی آمریکا از تحریم ایران و قطع مبادلات تجاری با ایران ابراز ناخرسندی کرده بود و با وجود خطر بیکاری 40 هزار آلمانی در صورت چنین تحریمی و انذارهای انجمن تجارت خارجی آلمان، چرا چنین اجماعی در حال شکلگیری است؟
پس از آن که ایران از حضور در اجلاس لندن برای آینده افغانستان سرباز زد و اعلام کرد در این اجلاس به ظرفیتهای منطقهای در حل بحران افغانستان توجهی نمیشود؛ انگلستان اعلام کرد ایران «فرصت» خود را از دست داد. انگلستان اما بیش از آن که سخن از «فرصت» ایران برای ایفای نقش در مسئله افغانستان به میان آورده باشد؛ حرف از آخرین «فرصت» ایران برای استفاده از ابزار گفتگو در حل مسئله هستهای زده است.
بنا به گزارش منابع خبری لاوروف و کلینتون در لندن با یکدیگر دیدار و درباره مسئله ایران گفتگو کردند. پس از این دیدار بود که کلینتون خبر از برداشتن گامهایی به سمت شکلگیری اجماع علیه ایران داد. ظاهراً کلینتون و لاوروف در دیدار خود به توافقاتی دست یافتهاند، چرا که کلینتون در این کنفرانس خبری بیشتر بر نحوه جلب رضایت چین متمرکز شده بود.
نیوزدیلی گفتهای را از لاوروف نقل کرده است که البته در بخش فارسی خبرگزاری دولتی روسیه نیست. ظاهراً لاوروف پس از این دیدار گفته که صبر در قبال ایران رو به پایان است. لاوروف در اینباره گفت: «روشن است که هیچ کس نمیتواند برای همیشه منتظر بماند و دوستان ما در حال حاضر از ضرورت بحث درباره تدابیر بیشتر در شورای امنیت سخن میگویند.»
از دیگر سو هری رید رهبر اکثریت سنای آمریکا خبر از رایزنیهایی با جمهوریخواهان داده است، تا آنها هم قوانین مورد نیاز برای تحریم ایران را به تصویب برسانند. پیش از این مجلس نمایندگان آمریکا با تصویب قانونی دست اوباما را برای تحریم شرکتهایی که در تامین سوخت ایران مشارکت دارند، باز گذاشت. ظاهراً آمریکا با تمام قوا، لباس کارزار تحریم را علیه ایران پوشیده است؛ به هر حال این کشور مایل است «رهبری» شکلدهی اجماع علیه ایران را بر عهده داشته باشد.
اما در اروپا وضعیت متفاوت است. رئیس اتاق تجارت و صنایع آلمان پیشبینی کرده است در صورت اعمال تحریمهای بیشتر علیه ایران، بیش از ده هزار نفر آلمانی شغل خود را از دست خواهند داد. وی همچنین افزوده است که حدود چهل هزار نفر دیگر مستقیم، در آلمان درگیر و یا شاغل در بخش تجارت با ایران هستند که شغل این افراد نیز در خطر قرار میگیرد. اما به نظر میرسد اصلیترین مسئله برای آلمان، که اصلیترین شریک تجاری ایران در اروپا به حساب میآید؛ همان است که مدیر عامل این انجمن، ینس ناگل گفته است: «تحریم ایران به طور کلی برای من درکناپذیر است، این کار به معنای در اختیار گذاشتن تجارت ایران در اختیار رقبای اروپایی و آسیایی آلمان است.»
آلمانیها چندان نگران سابقه دهساله تجارت با ایران نیستند. تحریم بنزین ایران چنانکه اشاره خواهد شد، پس از طی زمانی دروازه فرصتهای جدید را به روی آنان میگشاید. اروپاییها از همدیگر میترسند. دو کشور پنج به علاوه یک، یعنی فرانسه و آلمان حجم بالایی از مبادلات تجاری را با ایران دارند و ترسشان از اینجاست که اگر در پروژه تحریم فقط پنج به علاوه یک همگام باشند؛ ایتالیا چنین فرصتهایی را از آنها برباید. به همین دلیل است که وزرای خارجه اروپا در بروکسل بر این تاکید میکنند که هرگونه تحریم جدیدی باید در شورای امنیت به تصویب برسد تا نگرانی خود را از نارو زدن کشورهای دوست برطرف کرده باشند و همه را به چنین تحریمهایی متعهد نمایند.
در این میان از همه بیمیلتر به تحریم ایران، کشور چین است. ایران یکی از اصلیترین تامینکنندههای نفت خام چین شمرده میشود. اقتصاد در حال توسعه چین اصلا مایل نیست که چنین فرصتهایی را از دست بدهد. هیلاری کلینتون بیدلیل در لندن نگفت: «تبادلات نفتي ايران و چين ايجاب ميكند كه چينيها نقش بيشتري در اعمال تحريمها عليه ايران داشته باشند و اگر حمايتهاي خود از ايران را كم كنند از سوي آمريكا خدمات و مواد اوليه مورد نياز اقتصاد در حال توسعه خود را دريافت خواهند كرد.»
ماجرای تحریم علیه ایران دارد جدی میشود. در آخرین روزهای دیماه بود که خبر صادرات بنزین ونزوئلا به ایران منتشر شد. همچنین محمد کرمیراد، عضو هیئت رئیسه کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی ملت ایران را ملتی انقلابی و مسلمان خواند که تا آخرین نفس پای خواستههای بهحق خود از جمله استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای ایستادهاند. وی درباره احتمال تحریم بنزین علیه ایران گفت: «فعالیتهایی در کشور صورت گرفته که در آیندهای نزدیک در تولید بنزین به خودکفایی برسیم و بدینوسیله در مقابل تحریم غرب خواهیم ایستاد.»
برخی کارشناسان بر این باورند که ایران بنا دارد تا با تغییر کاربری صنایع پتروشیمی خود به پالایشگاههای بنزین؛ با تحریم بنزین مقابله کند. اگرچه این اقدام موجب خواهد شد تا وابستگیهای ایران در زمینه پتروشیمی افزایش یابد و همین امر موجب پدیداری فرصتهای اقتصادی جدیدی برای تاجران اروپایی خواهد شد. به نظر میرسد از این زاویه در صورت صحت چنین خبری و این که ایران نخواهد بنزین خود را به نحوههایی غیرمتعارف از بازار جهانی تامین کند؛ تحریمها برای اروپاییها توجیه اقتصادی پیدا کند.