آگاه
کد خبر: ۴۰۰۴۲

آقای نويسنده مرموز در گذشت


اميرحسين خورشيدفر؛
جروم ديويد سلينجر نويسنده مشهور و منزوي امريکايي چهارشنبه در خانه اش در کورنيش نيوهمپشاير از دنيا رفت. پسرش متيو اين خبر را از طريق نماينده نويسنده، کارگزاري ادبي هارولد اوبر در اختيار رسانه ها گذاشت.

سلينجر هنگام مرگ 91ساله بود. جي دي سلينجر يکي از مهم ترين و محبوب ترين نويسندگان امريکا در سال هاي بعد از جنگ جهاني دوم به شمار مي آيد که بيش از نيم قرن نه کتاب تازه يي منتشر کرد و نه اجازه داد عکس يا گفت وگويي از او منتشر شود. در خبر آژانس هارولد اوبر آمده است سلينجر به مرگ طبيعي درگذشت.

هرچند در ماه مه دچار شکستگي ران شده بود اما به جز اين در ماه هاي آخر زندگي اش بيمار نبود و درد نمي کشيد. شهرت جهانگير سلينجر نتيجه کارنامه يي کم حجم اما تاثيرگذار است؛ رمان «ناتور دشت»، مجموعه «نه داستان کوتاه» و دو کتاب که هرکدام شامل دو داستان بلند از خانواده عجيب گلس است؛ «فرني و زويي» و «تيرهاي سقف را بالاتر بگذاريد نجاران و سيمور؛ پيشگفتار». اين کتاب ها در بين سال هاي 1951 تا 1965 منتشر شد. پس از آن سلينجر داستان ديگري منتشر نکرد هرچند بنابر اعلام دخترش در طول اين سال ها او 15 رمان ديگر نوشت که تکليف انتشار آنها هنوز مشخص نيست. سلينجر سال 1919 در منطقه يي اعيان نشين در منهتن به دنيا آمد و همان جا تحصيل کرد.

در دهه 40 پيش از اعزام به جنگ جهاني در دوره هاي نويسندگي خلاق دانشگاه کلمبيا شرکت کرد و چند داستانش در مجله هاي مختلف دانشگاهي و ادبي به چاپ رسيد. سپس به عنوان سرباز ارتش امريکا به جنگ جهاني دوم اعزام شد و شاهد عمليات خونيني بود که به نام حمله نورماندي يا D-Day معروف است. در همين دوره با ارنست همينگوي نويسنده معروف امريکايي ملاقات کرد. همينگوي از استعداد او تعريف و تمجيد کرد و بعدها سلينجر از اين ملاقات به عنوان بهترين خاطره اش از جنگ ياد کرد.

اما دوران طلايي سلينجر بعد از پايان جنگ آغاز شد. انتشار داستان «يک روز خوش براي موز ماهي» در سال 1948 در مجله نيويورکر با استقبال خوانندگان مواجه شد. اين داستان شرح حوادثي است که در ساعت هاي پيش از خودکشي براي سيمور گلس روي مي دهد. سلينجر سه سال بعد رمان «ناتور دشت» را منتشر کرد. چند ناشر معتبر اين کتاب را رد کردند اما بعد از انتشار آن تا امروز سالانه نزديک به 200 هزار نسخه از «ناتور دشت» به فروش مي رسد. اين رمان از زبان طنزآلود هولدن کالفيلد دانش آموز 17ساله يک مدرسه شبانه روزي روايت مي شود که در آستانه سال نو به خاطر نمرات پايين از مدرسه اخراج مي شود و شبي را در نيويورک مي گذراند.

هولدن به يکي از نمادهاي طغيان نسل جوان امريکا در دهه 60 و پس از آن در برابر هنجارهاي پذيرفته شده اجتماع بدل شد.بعد از او کم نيستند قهرمانان نوجواني که معيارهاي زندگي بزرگسالان را ريشخند مي کنند. در سال 1953 سلينجر در مصاحبه يي اعتراف کرد هولدن شباهت زيادي به نوجواني خود او دارد. از همان زمان بسياري از کمپاني ها و کارگردانان بزرگ هاليوود مثل گردي اولدين، اليا کازان و هاروي وينشتاين سعي کردند حق اقتباس سينمايي اين رمان را بخرند اما جواب نويسنده منفي بود.

«ناتور دشت» تاکنون سه بار به زبان فارسي ترجمه شده است. اولين بار در دهه 50 و توسط احمد کريمي و بعد از آن در دهه 70 ترجمه هايي از احمد گلشيري و محمد نجفي نيز از اين کتاب در اختيار خوانندگان ايراني قرار گرفت. سلينجر در سال 1953 مجموعه نه داستان کوتاه خود را که پيش از آن در مجله ها به چاپ رسيد بود در يک مجموعه منتشر کرد.

داستان هاي «يک روز خوش براي موزماهي»، «دهانم سبز و چشمانم زيبا» و «عمو ويگيلي در کانه تي کت» از اين مجموعه در بسياري از گزيده هاي بهترين داستان هاي کوتاه تاريخ آمده است. در داستان «عمو ويگيلي...» شخصيت اصلي داستان با حسرت از مرگ والت يکي ديگر از برادران خانواده گلس ياد مي کند؛ خانواده يي که خوانندگان خيلي زود با اعضاي ديگرش آشنا شدند. اين کتاب با ترجمه احمد گلشيري و به نام «دلتنگي هاي نقاش خيابان چهل و هشتم» به فارسي ترجمه شده است.

داستان هاي «تقديم به ازمه با عشق و نکبت» و «تدي» از اين مجموعه درميان خوانندگان ايراني هواداران بسيار دارد. «فرني و زويي» در سال 1961 منتشر شد. بخش اول کتاب، داستان کوتاهي است به نام «فرني». داستان در آخر هفته يي در يک کالج دانشگاهي اتفاق مي افتد.

فرني دختر حساس خانواده گلس از رياکاري، ابتذال و تظاهر جامعه دانشگاهي اطراف به نامزدش شکايت مي کند. بخش دوم کتاب داستان بلند «زويي» است. زويي کوچک ترين برادر خانواده گلس يک هنرپيشه خوش قيافه سريال هاي تلويزيوني است که سعي مي کند در گفت وگوي طولاني آشفتگي روحي خواهرش فرني را برطرف کند. اين کتاب با واکنش هاي متفاوت منتقدان مواجه شد. در زمان انتشار کتاب مطبوعات امريکايي به شايعات درباره زندگي غيرمتعارف سلينجر و گرايش او به بوديسم، هندوئيسم و عرفان مسيحي دامن زدند. معروف ترين نقد را رمان نويس بزرگ امريکايي جان آپدايک بر کتاب نوشت و آن را تجربه يي بيش از حد شخصي و دروني خواند.

داريوش مهرجويي در سال 1373 فيلم «پري» را بر اساس اين کتاب ساخت. نمايش فيلم پري در سال 1997 در امريکا باعث شد بحث شکايت سلينجر از تهيه کننده ايراني فيلم پيش بيايد که البته رفع و رجوع شد. در صحنه يي از فيلم ديگر مهرجويي «هامون»، حميد (خسرو شکيبايي) نسخه انگليسي فرني و زويي را به مهشيد (بيتا فرهي) نشان مي دهد و آن را کتابي پر از درد و راز و رمز و عشق معرفي مي کند؛ چهار واژه يي که روي جلد يکي از چاپ هاي انگليسي کتاب هم درج شده است.

«فرني و زويي» با دو ترجمه از ميلاد ذکريا و اميد نيک فرجام در ايران منتشر شده است. دو سال بعد «تيرهاي سقف» منتشر شد. اين کتاب هم شامل دو داستان است. اولي ماجراي روز عروسي سيمور است که از زبان برادر سربازش بادي روايت مي شود. راوي داستان دوم «سيمور؛ پيشگفتار» هم بادي است که سعي مي کند تصويري از زندگي انزواجويانه برادرش ارائه کند و شايعات فرضي را رد کند. از اينجا به بعد دست ناشران مشتاق از داستان هاي سلينجر کوتاه مي ماند.

نسخه فارسي اين کتاب را اميد نيک فرجام ترجمه کرده است. البته داستان اول در کتابي به نام «بالا بلندتر از هر بلندبالايي» با ترجمه شيرين تعاوني منتشر شد. در سال 1965 مجله نيويورکر داستان بلند «هاپورس 16 - 1924» را منتشر کرد که داستان هايي است از زبان سيمورگلس هفت ساله، وقتي که به اردويي دانش آموزي رفته است و در نامه هايي از خانواده اش مي خواهد کتاب هايي منجمله آثار آناتول فرانس را برايش پست کنند.

بعدها ناشران بسياري سعي کردند امتياز انتشار اين داستان را از سلينجر بخرند حتي ناشر کوچکي به نام اورچيسس در پي توافق اوليه با سلينجر اعلام کرد به زودي نسخه يي از اين کتاب را منتشر مي کند اما چيزي نگذشت که نظر سلينجر عوض شد و خوانندگان چشم انتظار ماندند. انزواي 50 ساله سلينجر هم باعث نشد که نام او فراموش شود. در سه دهه اخير او مرتباً با جنجال هاي ناخواسته درگير بود.

در دهه 80 يان هميلتن زندگينامه انتقادي به نام «در جست وجوي سلينجر» نوشت و بلافاصله با شکايت او مواجه شد. جويس مينارد معشوقه سابق و مارگارت دختر سلينجر هم با نوشته هايشان از زندگي با نويسنده منزوي دردسرهاي ديگري را براي او به وجود آوردند. هر چند سال هم وکلاي سلينجر دست به کار شکايت از نويسنده يا کارگرداني مي شدند که به نحوي از آثار او اقتباس کرده بود. سلينجر همچنين انتشار ديگر داستان هاي کوتاهش را که به صورت پراکنده در مجلات چاپ شده بود غيرقانوني اعلام کرد.

همان داستان هايي که در سال هاي اخير با عناوين مختلف در ايران منتشر شده اند و به نظر مي رسد خيلي هايشان نسخه اوليه داستان هاي موفق اين نويسنده اند. در سال 1974 سلينجر در يکي از آخرين گفت وگوهايش گفت؛ «من دوست دارم بنويسم. زندگي مي کنم که بنويسم. اما فقط براي خودم و لذت بردن مي نويسم.»

ارسال نظرات
خط داغ