آگاه
کد خبر: ۳۸۴۵۵

کمیته‌ای در جستجوی واقعیت

فراز و فرودهای «کمیته‌ویژه»

فراز و فرودهای «کمیته‌ویژه»


فرارو- هفته گذشته گزارش کمیته ویژه مجلس پیرامون وضعیت بازداشت شدگان و بازداشتگاه های پس از انتخابات تسلیم علی لاریجانی رییس مجلس ایران شد. گزارشی که به ادعای برخی رسانه های اصولگرا متهم اصلی پرونده کهریزک را سعید مرتضوی معرفی کرده است.

به گزارش فرارو، پنجم مرداد ماه سال جاری پس از افشای جنایت در یکی از بازداشتگاه ها و دستور مقام معظم رهبری مبنی بر تعطیلی آن بازداشتگاه، التهاب جامعه بحران زده ایران را برای پی بردن به اصل قضیه داستان کهریزک دو چندان کرد.

چگونگی تشکیل کمیته ویژه و اقدامات اولیه آن
در همان روز و تحت تاثیر اخبار ضد و نقیض منتشر شده توسط رسانه های داخلی و خارجی در مورد اوضاع وخیم زندان ها و بازداشتگاه ها علی لاریجانی در نقش ریاست پارلمان کمیته ای ویژه ای با شرکت نمایندگان کمیسیون های قضایی، آمو زش و تحقیقات و کمیسیون امنیت ملی برای بررسی وضعیت بازداشت شدگان و بازداشتگا ها تشکیل داد.

در روز 5 مرداد محمد رضا باهنر با اعلام این خبر در این باره گفت: «ما خود را مسئول حفظ حیثیت، آبرو، خون، مال و جان تک تک شهروندان می دانیم و در حد وسع مان تلاش می کنیم به وظیفه مان عمل کنیم.»

وظایف این کمیته عبارت بود از بررسی وضعیت، زندانیان، بازدید از بازداشتگاه ها، پیگیری تعداد کشته شدگان و دلجویی از آسیب دیدگان و مالباختگان حوادث پس از انتخابات.

روز 6 مرداد کاظم جلالی سخنگوی کمیته تازه تاسیس شده مجلس نام بازداشتگاه مورد نظری رهبری که دارای استاندارد های لازم نبود را عنوان کرد، او گفت که «دستور تعطیل بازداشتگاه کهریزک در جنوب تهران صادر شده است.»

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و رییس کمیته ویژه در همان روز خبر داد که توصیه ها لازم به دادستان تهران برای پیگیری وضعیت بازداشتگاه کهریزک شده است، وی همچنین افزود: «سعید مرتضوی وعده داده است پرونده محمد کامرانی و محسن روح الامینی، دو تن از قربانیان در ارتباط با اعتراضات پس از انتخابات را در اختیار کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس قرار دهد و یک قاضی را نیز برای پیگیری پرونده آنان مامور کرده است.»

ماجرای یک استعفا
روز 13 مرداد، خبرگزاری های داخلی و نیز وبسایت مجلس شورای اسلامی ایران گزارش دادند که کاظم جلالی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی و رئیس کمیته ویژه مجلس برای پیگیری وضعیت بازداشت شدگان اعتراضات بعد از انتخابات در ایران، استعفای خود از کمیته را تایید کرده است.

اما علاء الدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران در واکنش به این خبر، از مخالفت علی لاریجانی، رئیس مجلس با این استعفا خبر داد.

در آن زمان برخی منابع، موانع موجود بر سر راه فعالیت موثر کمیته پیگیری به خصوص جلوگیری از دسترسی اعضاء به بسیاری از بازداشتیان و تعدادی از بازداشتگاه ها را علت اصلی تصمیم جلالی به کناره گیری از این کمیته عنوان کرده اند. اما جلالی با انتشار بیانیه ای این مسئله را رد کرد.

جلالی در بیانیه خود بدون اشاره به دلایل استعفایش از اقدامات کمیته دفاع کرد، وی در این باره نوشت: «اينجانب ضمن نفي برخي تحليل ها و تفسيرهاي رسانه‌اي در حول استعفا اينجانب كه اصلا بنا نبود رسانه اي شود كه البته آن‌را در راستاي جنگ رواني عليه جمهوري اسلامي مي دانم، قائلم موضوع برخورد با تخلفات صورت يافته اراده جدي مسوولين عالي رتبه نظام خصوصا مقام معظم رهبري است.»

وی ادامه داد: «اينجانب نيز گزارشات خود را در خصوص آنچه كه شاهد بودم به مسوولين محترم ارايه نمودم و از اين پس در راستاي ايفاي وظايف نمايندگي به عنوان يك عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مبتني بر سوگندي كه در مجلس براساس اصل شصت و هفتم قانون اساسي ياد كرده ام خود را پاسدار حريم اسلام و نگاهبان دستاوردهاي انقلاب اسلامي و مباني جمهوري اسلامي ايران و ملزم به صيانت از استقلال و اعتلاي كشور وحفظ حقوق ملت و خدمت به مردم و دفاع از قانون اساسي مي دانم و به وظايف خود در اين چارچوب عمل خواهم كرد.»

استعفای جلالی از کمیته ویژه مجلس پذیرفته نشد و برخلاف اخبار منتشر شده بقیه اعضای کمیته نیز استعفا ندادند، تا این گروه همچنان به تحقیقات و پیگیری ها خود ادامه دهند.

اقدامات کمیته ویژه
اقدامات صورت گرفته از سوی این کمیته به بررسی وضعیت زندانیان و بررسی بازداشتگاه ها ختم شد. کمیته ابتدا با بازدید از زندان های اوین و رجایی شهر کار خود را آغاز کرد، کاظم جلالی در این باره اظهار کرد: «کميته توانست با حضور در زندان اوين و رايزني با مسوولين قضايي ضمن ارايه آمار دقيق و صادقانه تعداد زندانيان و تفکيک آنان عملا ادامه اين فضاسازي تند مسموم رسانه اي را متوقف نمايد.»

وی افزود: «اينجانب و جناب آقاي بروجردي از بند 209 زندان اوين بازديد نموديم و نسبت به وضعيت زندانيان و امکانات موجود در بند مذکور آگاهي و اطلاعات لازم را کسب کرديم و در جريان اين بازديد با برخي چهره هاي زنداني از جمله آقايان قوچاني، آقايي، چوبينه و امام بدون ورود به محتواي پرونده گفت وگوي مفصلي داشتيم.»

کمیته همچنین ادعای های کروبی درباره تجاوز در بازداشتگاه ها را بررسی کرد و با وی نیز دیدار داشت، اما این ادعا را قویا تکذیب نمود و در واقع همان موضع اولیه علی لاریجانی را در این باره اتخاذ کرد.

پس از مرگ مشکوک پزشک کهریزک کمیته باز هم وارد ماجرا شد و به بررسی پرداخت که نتایج این بررسی نیز احتمالا در گزارش نهایی کمیته وجود دارد.

ابهام در قرائت گزارش کمیته ویژه
پس از گذشت چند ماه از ماجراهای ابتدایی پس از انتخابات و پایان ماموریت کمیته ویژه بحث قرائت گزارش کمیته که پیش از این قرار بود در صحن علنی مجلس صورت گیرد تبدیل به مسئله اصلی اعضای کمیته شد.

ابتدا قرار بود این گزارش پس از تعطیلات تابستانی مجلس و در 12 مهر ماه یا هفته سوم مهر در صحن علنی قرائت شود، اما ۱۵ مهر ماه خبرگزاری برنا از تعویق ارائه این گزارش خبر داد و از قول فرهاد تجری، گزارش کمیته ویژه مجلس را "نظر استنباطی این کمیته درباره بازداشت‌های اخیر" توصیف کرد.

فرهاد تجری همچنین گفت که گزارش کمیته "جنبه قضایی" ندارد و اهمیت آن را در حد "سند ملی" دانست و گفت: «برای اینکه همه جوانب مسئله در گزارش مجلس لحاظ شود، باید با کمیته پیگیری قوه قضائیه نیز نشست مشترکی برگزار شود تا جمع بندی نهایی پس از این گزارش به مجلس ارائه شود.»

این گونه بود که محتوای گزارش کمیته ویژه مجلس به یک بحران برای برخی از نهادهای نظامی و قضایی تبدیل شد، روز ۱۸ مهر درست در روز دیدار کمیته ویژه مجلس و کمیته ویژه رییس قوه قضاییه، معاون فرهنگی و تبلیغاتی دفاعی ستاد کل نیروهای مسلح نیز طی اظهاراتی نسبت به محتوای گزارش کمیته ویژه مجلس هشدار داد و گفت «آن چه در کهریزک و در حدی اندک اتفاق افتاد نباید به صورت چماق بر سر نیروی انتظامی به ناحق فرود آید.»

به دنبال هشدار معاون ستاد کل نیروهای مسلح و البته دیدار کمیته ویژه مجلس با هیات سه نفره رییس قوه قضاییه، فرهاد تجری دوشنبه ۲۰ مهرماه گفت که «قرائت گزارش این کمیته بار دیگر به تعویق افتاده است و نمی ‌توانم زمان دقیقی را برای قرائت این گزارش اعلام کنم.»

او درباره اینکه چرا قرائت گزارش این کمیته بار دیگر به تعویق افتاده است تنها به گفتن این نکته اکتفا کرد که «موضوعات مختلف جدیدی مطرح شده که باید آن ها را هم بررسی کنیم و بعد گزارش مان را ارائه دهیم.»

پس از گذشت ماه ها از آغاز بررسی های کمیته ویژه بلاخره این کمیته هفته گذشته گزارش خود را تسلیم علی لاریجانی نمود تا با تشخیص وی این گزارش در مجلس قرائت شود.

ارائه گزارش و انتشار یک خبر
همزمان با انتشار ارائه گزارش کمیته به رییس مجلس، وب سایت "الف" متعلق به احمد توکلی با انتشار یک خبر به استقبال گزارش کمیته ویژه رفت، در گزارش "الف" آمده بود، گزارش هيات تحقيق و تفحص مجلس، تقصير اصلي را متوجه سعيد مرتضوي؛ دادستان سابق تهران كه به دستور رييس وقت قوه قضاييه اختيار بازداشتگاه كهريزك را بر عهده داشته است، مي‌داند.

انتشار این خبر اعتراض برخی از اعضای کمیسیون را بر انگیخت، کاظم جلالی در اولین واکنش به گونه ای صحت خبر را رد نکرد اما انتشار آن را "فضا سازی رسانه ای" دانست، اما فرهاد تجری خبر ادعایی "الف" را کذب دانست و آن را در راستای "جهت گیری های سیاسی" توصیف نمود.

تجری در این باره اظهار کرد: «در گزارش هم اشاره به تخلفاتي شده که در ماجراي کهريزک رخ داده است اما هيچ جايي فرد ياد شده به عنوان متهم اصلي معرفي نشده است و ما حتي فرد خاصي را به عنوان متهم نمي توانيم معرفي کنيم.»

اما این اظهارات تجری توسط زهره الهیان دیگر عضو کمیته تکذیب شد، الهیان در باره این موضوع گفت: «در گزارش اسامي متهم ها موجود است. در گزارش حتي در برخي موارد به سمت افراد اشاره شده و شواهدي هست که کاملاً مشخص است به چه ضميري برمي گردد.»

این ها برخی از واکنش های اعضای کمیته ویژه به انتشار خبر سایت احمد توکلی بود، اما بسیاری دیگر از نمایندگان نیز راجع به این مسئله موضع گیری کرده اند.

ارسال نظرات
خط داغ