موسساتي كه مديون ولخرجيهاي دولت هستند
در حالی که امروز اولین روز پایان یافتن مهلت بانکمرکزی برای سامان دادن موسسات مالی و اعتباری بدون مجوز است اما تغییر محسوس در فعالیت این موسسات و به ویژه بزرگترین آنها چون مهر و انصار رخ نداده است.
موسسات اخیر که 80 درصد بازار غیر متشکل پولی را در دست دارند همچنان مثل سابق به كار خود ادامه ميدهند وبا آن که بهمنی رییس کل بانک مرکزی پیشتر گفته بود با موسسات مالی و اعتباری بدون مجوز دیگر مماشات نخواهد کرد و پایان آذر آخرین مهلت آنان برای هماهنگ شدن با شرایط بانک مرکزی است اما نخستین مماشات خود را با تعیین مهلتی دیگر انجام داد.
امروز نرخ سود برخی از این موسسات چنین است؛ سپردههای روز شمار 5/13 درصد، سپردههای کوتاه مدت ( چهار تا 9 ماهه) 14 تا 15 درصد، بلند مدت یک تا پنج ساله به ترتیب 16، 5/16، 17، 5/17 و 5/18 درصد، اما برخی از موسسات چون مدرسه مالی و اعتباری مولی الموحدین به این نرخ ها راضی نشده و نیم درصد سود بیشتر سپردههای کوتاه مدت و نیم تا 5/1 درصد بیشتر به سپردههای بلند مدت پرداخت میکنند.
بانک مرکزی بر اساس آخرین بخشنامه خود که برای سال جاری صادر کرد، نرخ سود سپردههای روز شمار و کوتاه مدت را به ترتیب 9 و 12 درصد اعلام کرد که حدود 3 تا 5/4 درصد کمتر از سودی است که هم اکنون موسسات مالی بدون مجوز به این سپردهها پرداخت میکنند.
در این بخشنامه نرخ سود سپردههای بلند مدت یک تا پنج ساله نیز به ترتیب 5/14 ، 5/15، 16 و 17 و 5/17 درصد اعلام شده است بر این اساس نرخهای اعلامی بانک مرکزی حدود 5/0 تا 5/1 درصد کمتر از سود پرداختی موسسههای مالی وا عتباری بدون مجوز است.
پرداخت سود بیشتر به سپردهها بسیاری از پس اندازهای مردمی را به سمت این موسسات بدون مجوز سوق داده است این موسسهها بدون توجه به ضرب الاجل بانک مرکزی همچنان از مهلت دوم بهمنی به نفع خود استفاده میکنند.
این که حضور موسسات بدون مجوز و فعالیت آنها به شکل فعلی و خارج از دایره نظارت بانک مرکزی لازم است یا خیر پرسشی است که احمد حاتمی یزد مدیرعامل اسبق بانک صادرات به آن چنین پاسخ میدهد:
خدماتی که این موسسات ارایه میدهند اگر چه با خدمات بانکها مشابه است اما تفاوت چشمگیری در نحوه ارایه آنها وجود دارد.
در حال حاضر بانکها برخورد بوروکراتیک با مشتریان دارند به طوری که بسیاری از آنها به دلیل همین برخورد اداری از دریافت خدمات محروم میشوند اما بخش خصوصی شیوه سهلتری را در برخورد با مشتریان در پیش گرفته است.
او میافزاید: با کاهش و یکسان شدن نرخ سود بانکهاي دولتی و خصوصی، افراد برای دریافت سود بیشتر به موسسات مالی و اعتباری مراجعه کردند.
به گفته حاتمی یزد، کاهش منابع بانکی به دلیل پرداخت بیرویه تسهیلات به بخشهای چون مسکن مهر، بنگاههای زوبازده و تامین منابع مورد نظر سفرهای استانی افراد را روانه این موسسات کرد درحالی که بانکهای دولتی و حتی خصوصیها به دلیل بحران منابعی که دارند از پرداخت بسیاری از تسهیلات ناتوان هستند.
حاتمی یزد به نحوه فعالیت فعلی این موسسات نیز اشاره میکند: موسسههای مالی و اعتباری بدون مجوز پولشویی را تسهیل کرده و جریان نقل و انتقال این وجوه را آسانتر میکنند به همین دلیل نیاز سر و سامان بخشیدن به این موسسهها ضروری به نظر میرسد.