رسالت>جمهوري ايراني و شکست مصدق
«جمهوري ايراني و شکست مصدق»عنوان سرمقالهي روزنامهي رسالت به قلم صالح اسکندري است كه در آن ميخوانيد:
آيت الله جوادي آملي اخيرا طي اظهارات مهمي در واکنش به شعار "جمهوري ايراني" فرقه سبز گفته است: "عده اي شعار مي دادند يا شعار مي دهند استقلال، آزادي، جمهوري ايراني، جمهوري ايراني يعني چه؟ اگر قرار بود جمهوري ايراني اين مملکت را به استقلال و پيروزي برساند زمان مصدق رسانده بود، تنها چيزي که ايران را سربلند و پيروز کرد اسلام و حسين بن علي است. قباله اين مملکت حسين بن علي است."
آيت الله جوادي آملي اخيرا طي اظهارات مهمي در واکنش به شعار "جمهوري ايراني" فرقه سبز گفته است: "عده اي شعار مي دادند يا شعار مي دهند استقلال، آزادي، جمهوري ايراني، جمهوري ايراني يعني چه؟ اگر قرار بود جمهوري ايراني اين مملکت را به استقلال و پيروزي برساند زمان مصدق رسانده بود، تنها چيزي که ايران را سربلند و پيروز کرد اسلام و حسين بن علي است. قباله اين مملکت حسين بن علي است."
همانگونه که اين فقيه متا‡له به خوبي اشاره کرده اند ملي گرايي فارغ فهم صواب از اسلام خواهي ملت ايران نسخه شکست خورده اي است که بارها در تاريخ معاصر کشورمان به آزمايش گذاشته شده وهر بار اين واقعيت مهم به اثبات رسيده است که نمي توان بدون درک درست از اسلام گرايي ايراني ها نهضتي را به سرانجام رساند.
آسيب شناسي نهضتهاي صد ساله اخير ايران نشان مي دهد يکي از مهمترين آسيبها، شکاف بين رهبران نهضت، مطالبات واقعي مردم و همچنين فقدان فهم مشترک از روحيه اسلام خواهي ملت ايران بوده است که متاثر از عوامل مختلفي همچون قلب ماهيت اهداف نهضت، اختلافات رهبران، نا اميدي مردم و... شکل مي گرفت و زمينه شکست بطئي و مزمن يک جنبش مردمي را فراهم مي کرد.
در نهصت مشروطه وملي شدن صنعت نفت اين آسيب جدي جريان مردمي را از مسير اصلي خود منحرف کرد و سرانجام مشروطه به ديکتاتوري رضا خان و ملي شدن صنعت نفت به کودتاي ننگين آمريکايي ها در ايران انجاميد و به مراتب شرايط سخت تري بر کشورمان تحميل شد.
در جريان ملي شدن صنعت نفت پس از پيروزي ايران در دادگاه لاهه در خصوص حقانيت ملي شدن صنعت نفت،مصدق خواستار عهده دار شدن وزارت جنگ شد، به دنبال مخالفت شاه با خواسته وي، بدون اطلاع به آيت الله کاشاني و ديگر مبارزان، در هفته آخر تيرماه1331 ، وي استعفاي خود را تسليم شاه کرد و شاه بي درنگ فرمان نخست وزيري قوام السلطنه را صادر کرد. اين در حالي بود که علي رغم همه مشکلات اقتصادي، آيت الله کاشاني مردم را همراه و همگام دولت نگاه داشت و با صدور يک اعلاميه شديد اللحن مردم را به خيابانها کشاند.مردم کفن پوش از طرف کرمانشاه ، همدان و قزوين به طرف تهران آمدند و پس از درگيري هاي فراوان شاه مجبور شد که به برکناري قوام تن در دهد و حکم نخست وزيري مجدد مصدق را صادر نمايد.
اما اين اتفاق به مرور منجر به مغرور شدن مصدق و دوري وي از رهبران روحاني نهضت به خصوص آيت الله کاشاني شد. در واقع مصدق پس از30 تير به اين باور توهم آلود رسيد که مي تواند کرسي صدارت خود را بر بنيان سست ملي گرايي بنا کند و از اسلام گرايي فاصله گرفت. درست يک سال بعد در28 مرداد1332 چيزي از اين همگرايي ملي باقي نماند و نهضت ملي شدن صنعت نفت در گرداب يک کودتاي آمريکايي-انگليسي با چند چمدان پر از دلارغرق شد.
فاصله تجربه قيام ملي 30 تير تا کودتاي28 مرداد به ژرفاي قبض و بسط شکاف ملي گرايي و اسلام خواهي رهبران نهضت است. انقباض اين شکاف مساوي با پيروزي نهضت و انبساط آن محملي براي دخالت عنصر خارجي و در نهايت شکست است. پر واضح است که مسئوليت مديريت قبض و بسط اين شکاف بر عهده رهبران، اقشار آوانگارد و احزاب و جريانات سياسي است.
يکي از دلايل پيروزي انقلاب اسلامي به رهبري امام خميني(ره) و تداوم حيات آن طي30 سال گذشته را بايد در غلبه بر اين چالش و پر شدن اساسي اين شکاف جستجو کرد. نظام اسلامي و عموم جريانات سياسي پس از انقلاب در انضمام با مطالبات واقعي مردم به خوبي توانستند شکاف دولت-ملت را مديريت کنند. آنچه که اين روزها تحت عنوان جمهوري ايراني توسط فرقه سبز شعار داده مي شود در واقع بازگشت به نسخه و تجربه محکوم به شکستي است که بدون شک طراحي مذبوحانه دشمنان انقلاب در خارج از مرزهاست.
تهيه و تدارک يک فضاي ستيزآلود خياباني طي چند ماه گذشته توسط دوم خردادي ها نتيجه اي به جز سرخوردگي سياسي ، ادبار عمومي در داخل و استقبال دشمنان انقلاب براي آنها در پي نداشته و قسمت اعظمي از پايگاه اجتماعي آنها را نيز تخريب کرده است.
نخبگان سياسي جامعه وظيفه دارند که در راستاي تحديد تعارضات فلسفي و جهت دهي آنها به سوي اختلافات مديريتي گفتمان سازي کنند. تا زماني که دوم خردادي ها بر طبل توخالي جمهوري ايراني مي کوبند و ترکيب اوليه را فراموش کرده اند، چگونه مي توانند به پيشرفت کشور و خدمت به مردم فکر کنند. جمهوري اسلامي- به تعبير حضرت امام(ره) نه يک کلمه کم و نه يک کلمه زياد- رهاورد نهايي تفلسف فيلسوفان و تفقه فقيهان و تدبر سياستمداران مسلمان ايراني است که به يد بيضايي امام خميني(ره) در اين کشور محقق شد و امروز بيش از30 سال از عمر پر برکت آن مي گذرد. در سه دهه گذشته به واسطه ميثاق ملي يعني قانون اساسي، رهنمودهاي رهبران انقلاب اسلامي و تجارب مختلف اجرايي و سياستگذاري قواعد تصميم گيري نيز به کرات تصريح و تبيين شده است و کمتر سياستمداري مي تواند مدعي شود که اين قواعد براي وي غير قابل پيش بيني و مبهم است.
مردمسالاري ديني الگوي دقيقي از يک دموکراسي کيفي است که در سايه دين مداري به مشارکت سياسي عموم مردم، اعم از اکثريت و اقليت رنگ واقعيت مي زند و ابهامات بي پاسخ دموکراسي هاي ليبرال را برطرف مي کند. اين الگو به طور طبيعي در صدد افزايش تاثير آراء مردم مسلمان بر حيات سياسي، اقتصادي و فرهنگي جامعه است.
فلشهاي سياسي در تابلوهاي راهنماي مردمسالاري ديني و تجربه سه دهه گذشته، نخبگان سياسي را به دفاع مومنانه از مردمسالاري و احترام به حقوق شهروندي هدايت مي کند. نخبگان سياسي بايد بسترهاي مشارکت عمومي را به طور کامل فراهم کنند و مانع از مشکلات ساختاري و کارکردي در مسير مردمسالاري ديني شوند.
مردمسالاري ديني محصول نهضت اسلام خواهي ملت مسلمان ايران در مبارزه با رژيم منحوس پهلوي است که در نوع خود يک الگوي بي بديل و پيشرفته محسوب مي شود. از منظر رهبر فرزانه انقلاب، حکومت اسلامي در امر اداره جامعه، روش خاص خود را دارد و نمي تواند با توسل به "روشهاي غربي" به اهداف خود نايل آيد. علت اين امر نيز در ارزش مدار بودن روشهاست و اين که هر روشي، مبتني بر ارزشهايي است که کاربرد آن را محدود مي سازد. بنابراين از آنجا که حکومت اسلامي، ارزشهاي خاص خود را دارد، بديهي است که بايد روش حکومتي ويژه اي نيز داشته باشد. اين روش در عين مخالفت با دموکراسي غربي، با استبداد و ديکتاتوري نيز تضاد دارد .
به تعبير رهبر معظم انقلاب "امروز مردم سالاري ديني در نظام جمهوري اسلامي ايران، حرف نو و جديدي است که توجه بسياري از ملت ها، شخصيت ها و روشنفکران عالم را به سوي خود جلب کرده است." کساني که امروز در پي تعميق شکاف بين اسلام خواهي و ملي گرايي در ايران هستند بدون ترديد فهم درستي از زيست اسلامي و مسلمان زيستي ملت ايران ندارند. اين طيف در خوشبينانه ترين حالت يا از تاريخ و فرهنگ ايران غافلند و يا خائنند و منطبق بر خواسته دشمن و در راستاي شکست نهضت اسلامي حرکت مي کنند.