آیا سوگواری امسال هم رنگ و بویی سنتی دارد؟
«محرم» امسال
فرارو- آیا محرم امسال را برخی ، به رغم لزوم حفظ آرامش و قانون مندی ، سیاست زده خواهند کرد؟ پاسخ این پرسش از یک سو منوط به گذشت زمان است و از دیگر سو به بررسی سخنان، اظهار نظرها و حتی هشدارهای مسئولان، روحانیان و سیاستمداران دارای نفوذ وابسته است. آنچه روشن است در آستانه محرم و در چند روز گذشته بسیاری از این صاحب منصبان از محرم و دغدغه چگونگی برگزاری آن سخن رانده اند.
روز گذشته روزنامه کیهان در یادداشتی نوشت: «بخشي از عمليات پرحجم رسانه اي ادعا دارد ماجراي اهانت به تصوير حضرت امام در روز 16 آذر، چيزي مانند سناريوي كارناوال عاشوراست كه عليه آقاي خاتمي راه اندازي شد. آنها همچنين ادعا مي كنند پروژه محرم براي تخريب اصلاح طلبان در راه است.»
در ادامه این مطلب آمده است: «طبيعي است كه جرياني با اين سوابق، از آمدن نام محرم و موسم سوگواري و تكريم حضرت سيدالشهدا، وحشت كند و براي اين ترس خود ساخته نام «پروژه محرم» انتخاب كند. معلوم است كه دزد از سايه خود هم مي ترسد و پيداست كه «الخائن خائف». وگرنه چرا نامي كه اسباب رسوايي يزيديان و امويان است بايد اسباب هراس طيفي از مدعيان اصلاح طلبي باشد؟»
این در حالی است که محمد رضا نقدی رییس سازمان بسیج مستضعفین عصر روز سه شنبه در دیدار با مداحان اهل بیت با بیان این که مداحان وظیفه دارند یزید زمان را معرفی کنند، اظهار کرد: «يزيد زمان، آمريكا است و اين افراد در خيمه حسين با حسين مبارزه ميكنند و جنايتهاي استكبار را در عراق، افغانستان و پاكستان نميبينند.»
رئيس سازمان بسيج مستضعفين در بخش ديگري از سخنان خود تصريح كرد: «هيئتها بايد صحنه را به درستي به تصوير بكشد. حسين زمان الان زنده است و يزيد هم با آن مقابله ميكند و همه بايد بيدار باشيم.» وي با اشاره به شعار ما اهل كوفه نيستيم علي تنها بماند، گفت: «مداحان بايد اين را مطرح كنند كه چگونه نبايد اهل كوفه بود. فرض كنيم بزرگترين ياران امام (ره) جمع شوند و به سمت انقلاب و ولايت شمشير بكشند. اگر ما مقابل آنها بايستيم و با آنها مبارزه كنيم، تازه از اهل كوفه يك قدم جلو رفتهايم.»
اظهار نظرها در باره موضع گیری های سیاسی مبلغان دینی و مداحان با محوریت محرم در اظهارات برخی روحانیون برجسته نیز محوریت دارد، آیت الله علم الهدی امام جمعه مشهد با اشاره به واقعه مسلم ابن عقیل و ماجرای عاشورا گفت: «عده اي در آن روزگار تدارکاتچي لشکر مقابل حضرت مسلم ابن عقيل بودند و تا جايي پيش رفتند که سنگ بر روي سر وي ريختند که در قياس با آن روزگار، امروز هم چنين افرادي در لشکر "محمدابن اشعث" و با نام "فتنه سبز" بي رحمانه در مقابل رهبري قرار دارند.»
اما علی لاریجانی رییس مجلس روز گذشته در دیدار با مداحان از سیاسی شدن فضای محرم ابراز نگرانی کرد، لاریجانی گفت: «ما نمیگوئیم مباحث سیاسی در صحنه عزاداری نباشد بلکه باید با آداب خاص خود مطرح شود یعنی مسائل عمدهای که به آینده مسلمین و انقلاب اسلامی مربوط است نه مسائل خرد.»
اظهارات ضد و نقیض درباره تدابیر امنیتی
با این شرایط در 23 آذر خبری منتشر شد با این عنوان که در استانداری تهران ستاد "بحران محرم" تشکیل شده است، اما این خبری تکذیب شد، صفرعلی براتلو معاون سیاسی- امنیتی استانداری تهران ضمن تکذیب این خبر افزود: «سازمان تبليغات اسلامي متولي امر برگزاري عزاداريهاست و اين نهاد كميتهاي را ويژه عزاداريهاي محرم تشكيل داده كه در تعامل با ساير نهادها فعاليت ميكند.»
در این میان گمانه زنی هایی درباره افزایش شدید تدابیر امنیتی مطرح می شود اما رییس پلیس تهران این موضوع را رد می کند، سردار رجب زاده 21 آذر با بيان اينكه برنامه پليس تهران براي محرم و صفر و عاشورا و تاسوعا همچون سالهاي گذشته است، گفت: «هنوز برنامههاي پليس بهطور كامل تنظيم نشده است.»
استاندار تهران نیز بر این نکته تاکید می نماید که تدابیر امنیتی در تهران تشدید نمی شود، تمدن روز گذشته در کنفرانس مطبوعاتی خود در این باره گفت: «اگر قرار است امنيتي به كار گرفته شود، آن تامين امنيت مردم و دستجات عزاداري براي ايجاد فضايي كاملا آرام و مناسب به منظور سوگواري است.»
وی افزود: «عزاداري بحثي مردمي است و كار دولتي نيست كه بخواهيم در آن ورود پيدا كنيم، لذا تنها امكانات و زمينه لازم براي حضور عزاداران را فراهم ميكنيم.» اما وی حضور نیروهای امنیتی در تاسوعا و عاشورا را پرنگ تر ارزیابی کرد و اظهار داشت: «در مباحث ترافيكي در روزهاي تاسوعا و عاشوراي حسيني پيشبينيهاي لازم صورت گرفته تا امكان حركت دستجات در سطح تهران و شهرستانهاي استان روان باشد.»
با نگاهی به این اظهارات روشن می شود که بسیاری از مسئولین امنیتی و سیاسی، معتقد هستند تدابیر امنیتی در کار نخواهد بود این در حالی است که اسماعیل کوثری نماینده تهران و عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس به گونه ای وجود تدابیر امنیتی در ایام محرم را تائید می کند. اما دلیل آن را حوادث پس از انتخابات نمی داند.
کوثری در گفت و گو با "خبر آنلاین" در این باره گفت: «تدابیر امنیتی در محرم ربطی به حوادث اخیر ندارد و نباید داشته باشد. این تجمع ها برای عزاداری است من آنطور که باید خبر های جدید را نخوانده ام اما می دانم که مانند همه سالها درباره قمه زنی ها تدابیر امنیتی انجام می شود تا دشمنان در اثر این اقدام خوشحالی نکنند. یا اینکه اسباب و وسایل موسیقی را در عزاداری ها داخل نکنند. رهبر معظم هم خواسته اند که عزاداری ها تا جایی که می شود به شکل سنتی بر قرار شوند. در تکایا، حسینیه ها، مساجد و ... به هر حال افرادی برای امام حسین (ع) عزاداری می کنند که آزادی خواه هستند.»
اما شاید بتوان گفت صریح ترین موضع گیری درباره تدابی امنیتی محرم از جانب رییس پلیس کشور اتخاذ شد. سردار احمدی مقدم 23 آذر ماه اظهار کرد: «از بیرون هیاتهای مذهبی کسی را مامور نمیکنیم. نیروی انتظامی همچون گذشته امنیت را برقرار میکند و همیاران پلیس نیز در هیاتهای مذهبی به کار گرفته میشوند.»
این اولین بار است که همیاران پلیس برای کنترل فضای امنیتی محرم به کار گرفته می شود، احمدی مقدم درباره این که این همیاران چه کسانی هستند گفت: «همیاران پلیس در مساجد پیشبینی شدهاند و فکر نمیکنم در محرم و صفر امسال مشکلی داشته باشیم. بسیج و غیربسیج فرقی ندارد و با هماهنگی خود هیاتها این جوانها معرفی میشوند و امکانات و کاور در اختیارشان قرار میگیرد.»
رییس پلیس کشور محدودیت های نیز برای حرکت دسته جات در خیابان ها در نظر گرفت و افزود: «در محرم و صفر برخی رفتارها صورت میگیرد که نباید انجام شود همچون ایجاد مزاحمت برای مردم، استفاده از بلندگو و اکو در ساعت 9 شب به بعد، ایجاد ترافیک بدون هماهنگی با پلیس و...» وی در ادامه تاکید کرد: «نباید با حضور در خیابانها مزاحمت ایجاد شود به عنوان مثال دستهها باید از منتها الیه سمت راست حرکت کنند و راه را برای عبور خودروهای امدادی باز نگه دارند.»
امروز نیز عزیزالله رجب زاده، فرمانده انتظامی تهران بزرگ از به کارگیری 6 هزار همیار محرم برای برقراری امنیت در هیئت های عزاداری خبر داد، وی اظهار کرد: «نشست همانديشي با مسئولان كشوري و لشگري نيز برگزار شده و طرحهاي انتظامي و ترافيكي براي ماه محرم تعيين و به واحدهاي زيرمجموعه ابلاغ شده است تا به ويژه در تاسوعا و عاشورا اقدامات لازم را انجام دهند.»
وی درباره محدودیت های هیئت ها گفت: «ايستگاههاي صلواتي حتما با هماهنگي كلانتريها بايد فعاليت كنند و هياتهاي فاقد مجوز نيز حتما بايد از ادارات تبليغات اسلامي مجوز گرفته و به كلانتري محل ارائه دهند. همچنين مسدود كردن معابر به هر شكل و عنوان ممنوع است و حتما جلوگيري ميشود.»
این اظهارات در حالی ارائه می شود که، سد معبر از محدودیت های سال های گذشته برای هیئت ها به حساب نمی آمد و محدودیتی نیز برای ایستگاه های صلواتی وجود نداشت.
رجب زاده با تائید این نکته که تدابیر امنیتی تهران در ایام محرم تشدید می شود افزود: «هم در بخش ترافيكي و هم در بخش انتظامي نيروها براي تامين امنيت حضور پررنگتري خواهند داشت و اميدواريم كه با بكارگيري حجم بيشتري از نيروها بتوانيم امنيت مردم را برقرار كنيم.»
رئيس پليس پايتخت در رابطه با احتمال تجمع از سوي مردم در مراسم عزاداري اظهار كرد: «در رابطه با احتمال تجمع پيشبيني خاصي نكردهايم چرا كه باور نداريم چنين اتفاقي بيفتد و برخي سايتها هم خيلي حرفها ميزنند كه اگر قرار باشد به همه آنها توجه كنيم بايد هر روز آماده باشيم.»
وي با اشاره به اينكه اگر اقدامي خلاف امنيت صورت گيرد، دستگيري هم خواهيم داشت در رابطه با راه افتادن دستهها كه پيش از اين در ايام محرم معمول بوده و امسال از سوي رئيس پليس پايتخت توصيه ميشود كه صورت نگيرد، توضيح داد: «يكسري افراد كه به دنبال دستهها ميافتند واقعا به دنبال عزاداري نيستند.»