سايه روشنهاي البرداعي در آژانس انرژي اتمي
محمد البرادعی»، ديدهبان هستهاي سازمان ملل متحد كه يكبار خود را «پاپ هستهاي» خوانده بود از سمت خود خداحافظي كرد.
البرادعي جمعه در حالي با ايراد نطقي از 35 نماينده عضو شوراي حكام خداحافظي كرد كه اين ديپلمات 67 ساله مصري و برنده جايزه صلح نوبل با پايان يافتن سه دوره رياست خود بهعنوان دبيركل سازمان انرژي اتمي هنوز راه درازي تا تحقق اهداف بلندپروازانهاش دارد.
رياست 12 ساله البرادعي بر آژانس انرژي اتمي در حالي به پايان رسيد كه بهنظر میرسد پرونده هستهاي ايران بيش از هميشه اين نهاد را به چالش ميكشد.
اگر چه پيكان انتقاد غرب بهويژه آمريكا بارها بهدليل آنچه رويكرد بسيار ملايم البرادعي در قبال برنامه هستهاي ايران ميناميدند بهسوي وي نشانه رفت اما اين ديپلمات مصري در آخرين گزارش خود نزديكي بسياري را با سياستهاي غرب دراين زمينه از خود نشان داد، اقدامي كه توسط بسياري خوشرقصي وي در روزهاي پاياني قلمداد شد.
البرادعي كه در 17 ژوئن سال ۱۹۴۲ در مصر متولد شده در سال 1962 ميلادي ليسانس حقوق را از دانشگاه مصر و مدرک دکتراي خود را در سال 1974 ميلادي از دانشگاه حقوق نيويورک در رشته حقوق بينالملل دريافت کرد. ورود به وزارت خارجه مصر در سال 1964 ميلادي آغاز فعاليتهاي البرادعي در عرصه سياسي بود و وي چندي بعد بهعنوان نماينده مصر در سازمان ملل متحد و نماينده اين كشور در مسائل كنترل تسليحات نظامي و غيره وارد نيويورك و ژنو شد. در سالهاي 1974 تا 1978 ميلادي وي بهعنوان دستيار ويژه در وزارت خارجه مصر فعال بود.
محمد البرادعي در سال 1984 بهعنوان عضو ارشد هیئت دبیرخانه آژانس بینالمللی انرژی هستهای انتخاب شد و همچنين در سالهاي 1984 تا 1993ميلادي بهعنوان مشاور حقوقی آژانس در اين سازمان فعاليت داشت. البرادعی كه همواره پستهاي كليدي را در دست داشته همچنين عضو انجمن «حقوق بینالمللی» و انجمن «حقوق بينالملل جامعه آمریکا» است.
در هفتم ماه اکتبر سال 2005 ميلادي البرادعي و آژانس بينالمللي انرژي اتمي بهدليل تلاش براي جلوگيري از بهکارگيري انرژي هستهاي در اهداف نظامي و مراقبت از اينکه انرژي هستهاي براي مقاصد صلحآميز و بيخطر بهکار رود، بهطور مشترك جايزه صلح نوبل را دريافت کردند. گفتهشده كه البرادعي اين جايزه را به يتيم خانهاي در شهر قاهره، زادگاه خود اهدا کرد.
و اما گمانهزنيها درباره آينده سياسي البرادعي از چند ماه پيش آغاز شده و البته زمزمههايي مبني بر احتمال حضور اين سياستمدار 67 ساله و كهنهكار مصري در انتخابات رياستجمهوري اين كشور شنيده ميشود. البرادعي خود در گفتوگو با شبكه تلويزيوني «سيانان» در پاسخ به پرسشي درباره حضور احتمالي در انتخابات رياستجمهوري مصر گفت: «اگر نسبت به برگزاري انتخابات آزاد و عادلانه تضمين داده شود، حضورم را در انتخابات بررسي خواهم كرد.»
البرادعي پس از 12 سال در حالي كرسي رياست سازمان آژانس انرژي اتمي را ترك ميكند كه سياستهاي يك بام و دو هوا و اظهارنظرهاي ضد و نقيض اين ديپلمات مصري در فراز و نشيبهاي مناقشههاي هستهاي، همواره ذائقه غرب را تلخ و اعتماد را از كشورهايي كه در تلاش براي استفاده صلحآميز از انرژي هستهاي بودهاند، سلب كرد؛ سياستي كه نتيجه آن گره بازنشده پروندههاي نظير مناقشه هستهاي سوريه و ايران است.