قدرتنمايي لابي ايرانيها
عذرخواهي شبكه فاكسنيوز از حامد حدادي بسكتباليست ايراني تيم ممفيس آمريكا كه با فشار گروه نياك (كميته ملي آمريكاييهاي ايرانيتبار) به وقوع پيوست، بهانهاي شد تا با بررسي نقش و نفوذ لابيهاي ايراني در آمريكا بپردازيم. ديروز در قسمت اول اين گزارش به نياك (NIAC) پرداخته شد و امروز بخش دوم و پاياني اين گزارش را ميخوانيد.
شوراي ايرانيان- آمريكاييان (AIC)
(AIC) كه در سال 1997 تاسيس و در ايالت نيوجرسي و شهر پرينستون مستقر است سازماني آموزشي غيرانتفاعي است.اين شورا خود را در سايتش نهادي مستقل معرفي كرده كه هيچگونه وابستگي مالي و سياسي به دولتهاي ايران و آمريكا ندارد و ماموريت خود را افزايش سطح ارتباط ميان ايرانيها و آمريكايي و رفع بدبينيها و سوءتفاهمات موجود ميان دو كشور معرفي كرده است.
اعضاي آيك در سه طبقه دستهبندي ميشوند. در هياتمديره آن افرادي چون هوشنگ اميراحمدي، مدير و موسس آن، شيرين هانترو بهچشم ميخورند.
در رده دوم اعضاي افتخاري حضور دارند، ميكوشند با استفاده از رايزنيهاي خود در مجامع مختلف دانشگاهي، سياسي، اقتصادي ارتقاي جايگاه شورا، پرستيژ و نفوذ آن را در سطوح تصميمگيري و امنيتي آمريكا بيشتر كنند.
در ميان اعضاي افتخاري آن پروفسور روحالله رمضاني بهچشم ميخورد. در رده سوم نيز شوراي مشاوران قرار دارند كه با حضور افرادي چون شهرام چوبين با ارائه مشاوره به هيات مديره به گسترش و تعميق هرچه بيشتر لابي آيك كمك ميكنند. آيك با انتشار كتاب و مجلات متعددي بر آن شده است مردم و سياستمداران آمريكايي را هرچه بيشتر با ايران آشنا كند و باعث بهبود روابط دو كشور شود.
اما در ميان اعضاي آيك بيش از همه نام هوشنگ اميراحمدي بهچشم ميخورد، فردي كه در سالهاي اخير همواره يكي از ديپلماتهاي غيررسمي در روابط ايران و آمريكا بهشمار ميرود.اميراحمدي در طول دولتهاي متعدد، هاشمي، خاتمي و احمدينژاد كوشيده نقشي در گشودن قفل رابطه ايران و آمريكا ايفا كند.
از اينرو از سال 1997 و در دوران زمامداري دموكراتها در آمريكا براي ميانجيگري در روابط ايران- آمريكا تلاش بسيار كرد. وي خود را فردي ميداند كه در سال 2000 توانست با لابيهايش آلبرايت را متقاعد كند تا نسبت به كودتاي 28 مرداد از ملت ايران عذرخواهي كند.
اما از تابستان 1997 بهدنبال بروز يكسري مسائل از وارد شدن به ايران منع شده بود ولي با روي كار آمدن محمود احمدينژاد، از دولت نهم خواسته بود تا شرايطي ايجاد كند كه بتواند وارد ايران شود. اميراحمدي در جريان سفر احمدينژاد به نيويورك در شهريور 1386 با رئيسجمهور ايران ديدار كرد. پس از آن اميراحمدي ادعا كرد كه احمدينژاد در يادداشتي از وي خواسته كه به ايران بازگردد. اميراحمدي پس از آن نيز چندبار به ايران سفر كرد و به گفته خودش با برخي مقامات ايراني ديدار كرده بود.
اميراحمدي با تمجيد از مواضع احمدينژاد در قبال رابطه با آمريكا ميگويد مشكل اصلي آقاي احمدينژاد با اسرائيل است نه با آمريكا. اميراحمدي در مورد ديدگاه خود در قبال سياست خارجي خاتمي و احمدينژاد درباره آمريكا ميگويد: خاتمي ميگويد شما اگر چه آدمهاي خوبي هستيد ولي ما نميتوانيم با شما حرف بزنيم. آقاي احمدينژاد ميگويد شما آدم بدي هستيد ولي ما با شما حرف ميزنيم. آقاي خاتمي حتي در سازمان ملل در عكسي كه كلينتون هم در آن بود حاضر نشد بايستد.
به باور اميراحمدي، آمريكاييها به ايران خيلي بد كردند و ايرانيان حق دارند كه نسبت به آمريكا بدبين باشند. متاسفانه بخش زيادي از مسائل ايران و آمريكا مبتني بر واقعيت نيست بلكه افسانه است. مساله تروريسم واقعا يك افسانه است.
براي اينكه ايران در جريانهاي تروريستي هيچ نقشي ندارد. نه حزبالله و نه حماس هيچيك تروريست نيستند بلكه دو نيرويي هستند كه از ملت و كشور خود دفاع ميكنند. بنابراين كمك به آنها هم كمك به تروريسم نيست. گسترش فعاليت و لابيگري آيك به حدي رسيده است كه دولت آمريكا با درخواست آن مبني بر تاسيس شعبهاي از آن در ايران در مهر 1387 موافقت كرد.
اتحاديه روابط عمومي آمريكاييهاي ايرانيتبار (PAAIA)
موسسين پايا عنوان ميكنند نهادي مستقل و غيرانتفاعي است كه با هدف گردهمآوردن آمريكاييهاي ايرانيتبار تاسيس شده است. دفتر پايا در واشنگتن داير است و با برگزاري برنامههاي متعدد ميكوشد تصويري بهتر و مثبتتر از آمريكاييهاي ايرانيتبار به نمايش گذارد و نقش و جايگاه لابيگري بيشتري در فرآيند سياستگذاري آمريكا كسب كند.
مسئولان اين لابي مدعياند اين نهاد در سه حوزه لابي ميكند، گردهمآوردن ايرانيان و ارائه تصويري بهتر و روشنتر از ايرانيان و اعمال نفوذ در دستگاه سياستگذاري آمريكا. افزون بر اين فعاليتهاي آموزشي كه اين اتحاديه انجام ميدهد كه شامل ارتقاي سطح آگاهيهاي سياسي و آشنايي با مسائل مرتبط با منافع آمريكاييهاي ايرانيتبار است و همچنين سياستگذاران و مردم آمريكا را با جامعه ايرانيهاي مقيم آمريكا و نيازمنديهاي آنها آشنا ميسازد. اعضاي پايا دو دستهاند.
معتمدين و اعضاي عمومي. معتمدين كه بايد شهروندان آمريكايي باشند و اعضاي عمومي بايد شهروند آمريكا يا ساكن آمريكا. اعضاي اين اتحاديه از شخصيتهاي مهم و آكادميك در آمريكا هستند. از جمله فيروز نادري كه از كارشناسان ارشد ناساست.
بابك حقوقي، مديركل آن كه عمده فعاليت گروه لابي خود را فعاليت منسجم و سازمانيافته براي پيشبرد منافع جامعه ايرانيان در آمريكا ميداند. در مجموع پايا براي تقويت وجهه عمومي جامعه ايراني در آمريكا ميكوشد و در نظر دارد ضمن يكپارچه كردن ايرانيان در آمريكا، دستاوردها و موقعيتهاي آن را به مردم آمريكا بشناسند و جامعه ايراني را در عرصه سياسي آمريكا از نفوذ بيشتري برخوردار كند.
كميته اقدام سياسي ايرانيان- آمريكاييان (IAPAC)
ياپاك، اتحاديهاي است كه هدف از آن حمايت و ترغيب ايرانيان براي شركت در انتخابات در سطوح محلي ايالتي و فدرال است. اين اتحاديه خود را فاقد هرگونه رابطه با دولت ايران ميداند و صرفا بر نيازها و خواستههاي جامعه ايرانيان ساكن آمريكا متمركز است و نسبت به سياست آمريكا در قبال ايران، برقراري رابطه با دولت ايران و اينگونه مسائل بيتوجه است.
اين كميته در توافقنامهاي با پايا همكاري مشتركي را براي افزايش لابيگري در تيم سياستگذاري آمريكا آغاز كرده تا از اين طريق بتوانند اهداف مشترك را به پيش برند. از جمله اعضاي هيات مديره آن منوچهر عامري و بابك حقوقي (مديرعامل پايا) هستند. ياپاك از نامزدهايي در انتخابات طرفداري ميكند كه با استناد به قوانين سنتي آمريكا در استقبال از مهاجران و آزاديهاي مدني بتوانند با لابيگريهاي خود زمينه اصلاحات قوانين مهاجرتي را به خصوص پس از 11 سپتامبر فراهم كنند.
فرجام لابيگري
لابيهاي ايراني در آمريكا هر چند در ظاهر خود را مستقل از دولتهاي آمريكا و ايران معرفي ميكنند اما بيشك به دليل فعاليت آنان در جامعه آمريكا و اعمال نفوذي كه طبيعتا از جانب نهادهاي سياسي، مالي و... بر آنها وارد ميشود، بيش از آنكه نهادي مستقل باشند، در واقع جريانهايي هستند كه براي ادامه فعاليت خود تاثيرات فراواني را از جانب لابيهاي قدرتمند و نهادهاي قدرت آمريكايي ميپذيرند و از اين رو بيشتر از آنكه در بازي ايران و آمريكا ميانجياي بيطرف باشند قضاوتهاي يك سويهاي را دنبال ميكنند و نهادهاي حقوقي، سياسي و امنيتي آمريكا با توجه به نبود رابطه ديپلماتيك با ايران ميكوشند از آنها به عنوان ابزاري براي رساندن پيام خود به ايران استفاده كنند. صدور مجوز تاسيس دفتر آيك و نهادهاي اينچنيني و رفتوآمدهاي رسمي يا غيررسمي نمايندگان اين لابي به نهادهاي سياسي و امنيتي آمريكا و... ميتواند دليلي بر اين مدعا باشد.
افزون بر اين با توجه به فعاليت بسيار نهادهاي لابي گسترده در ساختار سياسي و اداري آمريكا، چندان نميتوان انتظار داشت بتوانند در تصميمگيريهاي نهايي مقامات آمريكايي تاثيرگذار باشند. اما با اين وجود هر چند تشكيل اين گونه نهادهاي لابي از سوي ايرانيان كه آماري نزديك به يك ميليون نفر دارند، در كشوري كه در آن لابي و لابيگري در پيشبرد اهداف و مقاصد نقش فزايندهاي دارد ميتواند در درجه نخست در گردهم آوردن ايرانيان و انسجام بيشتر آنها و اقدام متحد در مواقع ضروري و در درجه دوم شناساندن خود و نيازهايشان به ديگر شهروندان در جامعهاي تاثيرگذار و كارآمد باشد كه در آن از مليتهاي مختلف زندگي ميكنند.
در نهايت عمق اختلافات و بينشهاي بدبينانهاي دو سوي اين ماجرا ايران و آمريكا نسبت به يكديگر به حدي است كه اين لابيها به خصوص نايك و آيك بيش از آنكه به دنبال بهبود روابط باشند به دنبال واسطهگري و دلالي در اين ميان و در پي صيد ماهي خود از اين آب گلآلود هستند. چه اينكه رهبران اين دو لابي در اين ميان ميكوشند بر يكديگر سبقت گرفته و سهمي بيشتر به خود اختصاص دهند. از اين رو افرادي چون هوشنگ اميراحمدي و تريتا پارسي خود را در مقام «قهرماني» ميدانند كه تنها در پي شهرت و آوازه هستند