نگاه استراتژيك به آينده قيمت نفت و طلا
مهدي نصرتي در سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد نوشت:
پيشبيني افزايش قيمت نفت و طلا در بلندمدت منطقي است؛ اما در كوتاهمدت غيرممكن است. قيمت نفت در سالهاي آتي قاعدتا بايد افزايش پيدا كند.
دلايل زياد و قانع كنندهاي براي اين موضوع وجود دارد. كاهش ذخاير نفتي، كاهش توان توليدي برخي كشورهاي نفتي و عدم سرمايهگذاريهاي مناسب براي افزايش ظرفيت، همگي نشانههايي از عدم رشد كافي عرضه در سالهاي آتي خواهد بود.
از طرفي،رشد اقتصادي و صنعتي غولهايي همچون چين و هند نيز موجب فشار شديد بر تقاضا خواهد شد. ركود اقتصادي نيز انتظار ميرود كمكم به پايان خود برسد و مجددا تقاضا در كشورهاي نفتي افزايش پيدا كند. علاوه بر تحليل از جهت عرضه و تقاضا، اتفاق ديگري نيز به وقوع پيوسته است.
نياز اقتصاد جهاني به نقدينگي در پي بحران مالي اخير، موجب تزريق دلار به اقتصاد جهاني شده است. اين وضعيت قاعدتا باعث ميشود كه دلار در برابر ساير ارزها تضعيف شود؛ اما اين همه داستان نيست.
تضعيف دلار در برابر ساير ارزها موجب كاهش قدرت رقابتپذيري طرفهاي تجاري آمريكا خواهد شد. بدين ترتيب كه براي طرفهاي تجاري آمريكا، صادرات گرانتر و سختتر و در مقابل واردات ارزانتر و سهلتر خواهد شد.
آمريكاييها به دليل كسري تراز تجاري عظيم از اين وضعيت استقبال ميكنند؛ اما اين اقدام با واكنش ساير كشورها مواجه ميشود. در بلندمدت ميتوان تصور كرد كه دلار نقش خود را به عنوان يك ارز معتبر بينالمللي از دست بدهد؛ اما حداقل، طي چندسال آتي چنين اتفاقي نخواهد افتاد؛ بنابراين، منطقي است كه كشورهاي ديگر هم به دليل تامين نقدينگي مورد نياز اقتصاد خود و هم براي جلوگيري از تقويت ارزش پول ملي خود در برابر دلار به اقدام مشابهي دست بزنند و به اقتصاد خود نقدينگي تزريق كنند.
به اين ترتيب، اتفاقي كه خواهد افتاد، اين است كه انواع و اقسام ارزها به اقتصاد جهاني تزريق شوند و ارزش نسبيشان نيز در برابر هم ثابت بماند و همزمان به دليل ركود جهاني، سطح عمومي قيمتها نيز تغيير چنداني نكند.
اما كالاهايي همچون نفت و طلا كه داراي ارزش ذاتي و حقيقي هستند و توليد آنها بستگي به صلاحديد بانكهاي مركزي ندارند، قاعدتا ارزش حقيقي خود را حفظ ميكنند و به بيان ديگر ارزش اسميشان افزايش پيدا ميكند.
بنابراين انتظار افزايش قيمت نفت و طلا در ميان مدت (مثلا 10 ساله) كاملا منطقي است؛ اما با همه اين احوال در كوتاه مدت به هيچوجه نميتوان با تحليل اقتصادي و بدون برخورداري از رانتهاي اطلاعاتي بسيار خاص، قيمت نفت، طلا و ارز را پيشبيني كرد؛ زيرا همه اين اقلام در حال حاضر داراي بازارهاي كارآ و نقدشوندهاي هستند كه همه اطلاعات كوتاهمدت در قيمتهاي آنها منعكس ميشود، لذا اگر انتظار اين باشد كه مثلا تا 6ماه آينده قيمت طلا از اين مقدار نيز فراتر رود، بازار تا 6ماه آينده منتظر نخواهد ماند و قيمتها همين امروز افزايش خواهد يافت؛ لذا پيشبيني افزايش قيمت نفت و طلا در بلندمدت منطقي است، اما در كوتاهمدت غيرممكن است.
نتيجهاي كه از اين بحث ميگيريم اين است كه فرصتهاي سودآوري و آربيتراژ در اين بازارها وجود ندارد؛ اما نگاه بلندمدت، استراتژيك و ملي به اين موضوعات ضروري است. از اين رو چشمانداز افزايش قيمت نفت در بلندمدت، لزوم توجه به انرژيهاي نو و جايگزين را پررنگتر ميكند كه در مجال ديگري به اين موضوع خواهيم پرداخت.