چرخ نفت در گود۸۰ دلاري
نفت به 80 دلار نزديك شده است و اين معنايي ندارد جز اين كه بازار جهاني نفت ميخواهد يكبار ديگر حادثه ساز باشد و در راس سايتهاي خبري قرار بگيرد.
البته حالا ديگر نفت80دلاري تجربهاي ويژه نيست. يعني از زمانيكه شاخصهاي طلاي سياه 140 دلار را كنار زدند تا امروز نفت دو رقمي يك اتفاق ساده براي بازار جهاني نفت محسوب ميشود، اما با اين وجود نميتوان ناديده گرفت كه هنوز وقتي طلاي سياه به يكصد دلار نزديك ميشود باز هم تمام كارشناسان جهاني اقتصاد دچار حيرت ميشوند و نفت سه رقمي را آخرين مرحله از انفجار قيمتي محصولات اقتصادي ميدانند.
براي همين80 دلاري شدن نفت درست مثل نفت70 دلاري و نفت 60 دلاري معنايي خاص براي بازيگران بازار جهاني نفت دارد.80 دلار يعني اين كه يك 10 دلاري ديگر حاشيه نشين شد و نفت مسير تازهاي را براي رسيدن به طلاي بدرنگ 100 دلاري آغاز كرده است.
درست از همين منظر است كه در چند ساعت گذشته هرازگاهي برخي از تحليلگران، نفت 80 دلاري را معياري براي نفت 90 دلاري ميدانند و هيچ واهمهاي ندارند كه بگويند بزودي نفت 10 دلار ديگر پرش ميكند و به 90 دلار ميرسد. اما آيا اين اتفاق رخ ميدهد؟
در حال حاضرشبکه تلويزيوني الجزيره اعلام كرده است كه امروز و در پايان معاملات نفتي نايمكس(بازار نيويورك)، قيمت نفت خام سبک وست تگزاس اينترميديت با افزايش چهل و نه سنتي در هر بشکه همراه بوده و به هفتاد و نه دلار و پنجاه و چهار سنت در هر بشکه رسيده است.
به عبارتي ديگر ميتوان گفت كه نفت فقط يك نيم نفس تا 80 دلار فاصله دارد و بزودي شايد تا چند ساعت ديگر نفتيهاي نيويورك در بازار براي 80دلاري شدن نفت شمع روشن ميكنند. اين اما تازه بخشي از ماجرا است.
خبرهاي رسيده نشان ميدهد كه ذخاير نفتي در سرزمين آمريكا نيز به كف رسيده است و اين مساله خط و نشاني محكم براي شاخصهاي نفتي محسوب ميشود. پيش از اين بارها به اثبات رسيده است كه رابطهاي مستقيم ميان افزايش بهاي نفت و كاهش ذخاير نفتي وجود دارد. پديدهاي كه دوباره در حال شكل گرفتن است و به باور تحليلگران بهترين سكو براي پرتاب نفت به سمت 90 دلار محسوب ميشود.
پایگاه اینترنتی بلومبرگ، موسسه نفت آمریکا (ای.پی.آی) دو روز پيش نوشت: ذخیره سازیهای نفت خام آمریکا در هفته گذشته با چهار میلیون و 370 هزار بشکه کاهش، به 333 میلیون و 100 هزار بشکه رسید.
اين موسسه همچنين احتمال داده است كه در هفته آينده نيز اين ذخاير با كاهش 600 هزار بشكهاي نفت مواجه شوند. درواقع بازار در حالت تعليق ايستاده است و پيش از هر چيز در انتظار آخرين بررسيها از ميزان كاهش ذخاير نفتي است. ذخايري كه اكنون به نقطه عطف بازار جهاني طلاي سياه تبديل شدهاند.
براي همين هيچ دور از ذهن نيست كه در هفته آينده نفت به طور ناگهاني پرش10 دلاري را مزمزه بكند و نفت 90دلاري فاصله طلاي بد رنگ سياه را با سه رقمي شدن كوتاه سازد. البته تحليلگران بدمزهترين سناريوي نفتي را براي سال آينده به گونهاي ديگر نوشتهاند؛ آنها ميگويند روسها در كمين بازار جهاني نفت لم دادهاند و در پي آن هستند تا سهم خود را بيش از هر زمان ديگري از دلارهاي بازار جهاني طلاي سياه افزايش دهند.
اگر اين اتفاق رخ دهد در مرحله نخست دوستان اوپكي روسها بايد طعم ناخوشايند كاهش دلارهاي نفتي را تجربه كنند و از سوي ديگر حتي پرمصرفهاي غربي در بازار طلاي سياه نيز تا حد زيادي در سايه روسها قرار ميگيرند. بدون تعارف بايد گفت روسها هنوز هم مثل هميشهتاريخ با پنبه سر مي برند. دو روز پيش معاون وزير انرژي روسيه به خبرگزاري فرانسه گفت كه بهرهبرداري از ميدانهاي جديد نفتي، ميزان توليد نفت روسيه طي سال2010 را بيش از پيش افزايش ميدهد.
سرگئي كودرياشوف خاطر نشان ساخت، توليد نفت روسيه طي سال 2009 از عربستان پيشي گرفته است و روسيه امسال به بزرگترين توليد كننده نفت جهان تبديل شده است. توليد نفت روسيه سال آينده از مرز 490 ميليون تن خواهد گذشت و اين رقم در بودجه 2010 روسيه نيز در نظر گرفته شده است.
توليد نفت روسيه طي سال 2008 به 488 ميليون تن رسيد ولي با بهره برداري از ميدانهاي جديد در مناطق شرقي سيبري اين رقم بيش از پيش افزايش خواهد يافت.
با اين حساب بايد گفت كه هر چند در حال حاضر التهاب روي سر بازار جهاني نفت چرخ ميزند و همه در انتظار نفت 100 دلاري هستند ولي واقعيت اين است كه در روزهاي نه چندان دور روسها شوكي بزرگ را به بازار جهاني نفت تزريق ميكنند. اين مساله را اما اوپكيها نيز ميدانند.
آنها بيش از اين و در ماه دسامبر روسها را به عنوان ميهمان ويژه به اوپك فرا خواندند و دسامبر آينده نيز يكبار ديگر روسها در اوپك ضيافت شام را ميهمان اوپكيها خواهند بود ولي با اين وجود به نظر ميرسد كه دوباره سياست تاريخي روسها به زيان رفقاي اوپكي تمام شود، چون تا به حال نيز مردان نفتي روسيه به هيچكدام از قول هايي كه به دوستان اوپكي خود داده بودند عمل نكردهاند.
از اينرو بايد پذيرفت كه در سال آينده روسها بالا نشين ميدان دلارهاي نفتي باشند و اين يعني در حاشيه قرار گرفتن درآمد نفتي آن گروه از كشورهاي اوپك كه در چند سال گذشته سياستهاي اقتصادي خود را تا ابرو گرفتار دلارهاي نفتي كرده بودند. به نظر شما چه آيندهاي در انتظار بازار جهاني نفت است؟