جدال مجلس و دولت بر سر یک لایحه
آیا لایحه هدفمند کردن پس داده می شود؟
فرارو - حضور ناگهانی محمود احمدی نژاد در مجلس و اظهارات تندش نمایندگان را شوکه کرد. سخنان او مبنی بر پس گرفتن لایحه در صورت لحاظ شدن آن در بودجه سالانه سبب شد تا گمانه هایی در خصوص انگیزه او از بیان این مطلب زده شود. در شرایطی که عده ای اعلام می کنند این اقدام احمدی نژاد فرار به جلو به خاطر ناتوانی از اجرای این طرح است اما برخی دیگر بر این عقیده اند که وی نگران است با قرار گرفتن این طرح در بودجه سالانه درآمد دولت از این طرح محدود شود.
به گزارش فرارو، محمود احمدی نژاد که روز سه شنبه بدون اطلاع قبلی وارد مجلس شد و درخواست وقت برای صحبت کرد آن زمان که پشت تریبون قرار گرفت با لحنی تهدید آمیز خطاب به نمایندگان مجلس گفت: «اما به شما میگویم اگر این بودجه سالانه بند بشود، دولت زیر بار این مسوولیت نمیرود. ما در دولت تصمیم گرفتیم و من یادداشت دولت را به رییس محترم مجلس خواهم داد. اگر این طرح به بودجه سالانه بند بشود ما لایحه را پس میگیریم؛ چرا كه این كار نشدنی است. شما كه نمیخواهید مردم را به مشكل بیندازید؟»
رئیس دولت دهم اما در شرایطی خطاب به نمایندگان می گوید «شما که نمی خواهید مردم را به مشکل بیندازید؟» که منتقدان او بر این عقیده اند اجرای این طرح به شیوه ای که مد نظر دولت است اساسا مشکلات اقتصادی فراوانی را برای مردم علی الخصوص اقشار ضعیف جامعه درپی خواهد داشت و هزینه های آنها را به اندازه ای افزایش خواهد داد که میزان یارانه نقدی ای که به آنها تعلق خواهد گرفت در آن حل خواهد شد.
فارغ از این مسئله اما اکنون و پس از تهدید محمود احمدی نژاد طرح هدفمند شدن یارانه ها به گونه ای دیگر مورد بحث قرار گرفته است. اگر تا پیش از حضور ناگهانی احمدی نژاد در مجلس بحث نمایندگان پیرامون اثرات این طرح بر زندگی مردم بود اما اکنون آنها از موافقت و یا عدم موافقت با استرداد طرح بحث می کنند.
احمدی نژاد در شرایطی تهدید کرد که طرح را پس خواهد گرفت که نمایندگان مجلس می گویند در شرایطی که بیشتر مواد این لایحه بررسی شده است پس گرفتن آن مستلزم موافقت نمایندگان است و این لایحه صرفا با خواست دولت از دستور کار مجلس خارج نمی شود و نیازمند رای مجلس است.
در این خصوص اما نمایندگان مجلس دو نظر دارند. گروهی معتقدند اگر دولت بر پس گرفتن لایحه مصر است که از نظر آنها اینگونه است نمایندگان باید با استرداد آن موافقت کنند و گروهی دیگر می گویند که دولت باید به نظر مجلس تمکین کند.
محمدرضا باهنر به دسته اول تعلق دارد و مطرح می کند که بهتر است نمایندگان با استرداد این لایحه موافقت کنند. او در این خصوص می گوید: «اینكه درخواست شده منابع لایحه هدفمندكردن یارانهها در بودجه سالانه نیاید، نظر مجلس در این خصوص قطعی است كه این امر خلاف قانون اساسی است و ما این كار را نمیتوانیم بكنیم. بنابراین اگر دولت روی استرداد لایحه اصرار داشته باشد كه طبق شنیدهها بر این موضوع اصرار دارد، بهتر است كه مجلس با این استرداد موافقت كند.»
باهنر درحالی درباره خواست دولت مبنی بر قرار نگرفتن لایحه در بودجه سالانه می گوید «اگر قرار باشد منبع عظیم درآمدی و هزینهای در قانون بودجه نیاید یا به خزانه كل كشور واریز نشود، این موضوع خلاف قانون اساسی است» که برخی اساسا بر این نظرند که خواست دولت مبنی بر قرار نگرفتن این لایحه در بودجه سالانه به این خاطر است که دولت می خواهد دستش برای برداشت از درآمد حاصل از هدفمند کردن یارانه ها باز باشد. این گروه با اشاره به کسری بودجه بسیار زیاد دولت با نگاهی بدبینانه عنوان می کنند که قصد دولت از این طرح بیش از ایجاد عدالت در پرداخت یارانه ها جبران کسری بودجه و درآمد زایی برای خود است.
باهنر اما در اظهارات خود در حاشیه جلسه دیروز مجلس در پاسخ به احمدی نژاد که گفته بود "قرار دادن لایحه در بودجه دست دولت را خواهد بست"، می گوید: «مواد تصویبی لایحه هدفمند كردن یارانهها دست و بال دولت را نمیبندد و همه موارد و اختیاراتی كه دولت در این لایحه خواستار شده مجلس در اختیار دولت قرار داده است؛ البته باید به این نكته نیز توجه شود كه اقل كار مجلس مراعات قوانین اساسی است.»
در شرایطی که نایب رئیس دوم مجلس می گوید اگر امکان توافق صددرصدی میان مجلس و دولت وجود ندارد بهتر است نمایندگان با استرداد آن موافقت کنند اما احمد توکلی معتقد است که تامین نظر احمدینژاد به لحاظ قانونی و آییننامهای ممکن نیست. رئیس مرکز پژوهش های مجلس راهحل درست را این موضوع می داند كه بررسی لایحه به همین ترتیبی كه پیش میرود، ادامه یابد و دولت هم به نظر قانونی مجلس تمکین کند.
توکلی اضافه کرد: «دولت طی سهماه فرصت دارد تا آییننامه اجرایی این لایحه را تهیه كند و اگر میخواهد كارت اعتباری خانوارها را صادر كند و برای گیرندگان یارانه نقدی تا اول فروردین ماه به حسابها واریز كند، اقدامات لازم را انجام دهد.» او همچنین ادامه داد: «پس از این اقدام، دولت میتواند در لایحه بودجه سال 89 كه در بهمنماه در مجلس بررسی میشود تقاضای تنخواهگردان كند و بنده هم بهطور جدی از این تقاضا دفاع میكنم تا دست دولت باز شود و بتواند در یك فاصله 3 تا 4 ماه آییننامه را تنظیم كند.»
گذشته از این مسائل اما برخی نمایندگان مجلس و کارشناسان اقتصادی این اقدام احمدی نژاد را نوعی فرار به جلو دانسته و ناشی از این می دانند که دولت متوجه شده است که توان عملیاتی کردن این طرح را ندارد. داریوش قنبری در این خصوص طی مصاحبه ای عنوان کرد: «خود آقای احمدی نژاد هم به این نتیجه رسیده بود که دولت توانایی اجرای لایحه هدفمند کردن یارانهها را ندارد و به تبعات مختلف سیاسی، اقتصادی و اجتماعی این لایحه پی برده بود. لذا به دنبال بهانه میگشت تا لایحه را منتفی کند.»
وی می افزاید: «هرچند هدفمند کردن یارانهها یک جراحی بزرگ در اقتصاد کشور بود، اما از اول هم مشخص بود که دولت جراح خوبی برای این عمل نیست و از توان لازم برای این جراحی بزرگ برخوردار نیست.»
او همچنین با اشاره به خواست دولت برای آزادی عمل در چگونگی خرج درآمد حاصل از هدفمند کردن یارانه ها، می گوید: «دولت در پی کاهش اختیارات مجلس بود و وقتی مطمئن شد که مجلس از انجام وظایف خود کوتاه نمیآید و درآمدهای حاصل از حذف یا هدفمند کردن یارانهها را در اختیار دولت قرار نمیدهد که هرگونه خواست مصرف کند، لایحه را پس گرفت.»
هرچند محمود احمدی نژاد به بهانه نداشتن اختیارات کافی بحث استرداد لایحه را مطرح کرد و برخی منتقدان او این امر را ناشی از آگاه شدن دولت به ناتوانی خود در اجرایی شدن طرح دانسته و عده ای دیگر نیز دلیل آنرا ناامیدی احمدی نژاد از کسب درآمد از این لایحه با شکلی که مجلس آنرا تصویب می کند، می دانند اما هنوز مشخص نیست که نیت واقعی احمدی نژاد از بیان این مطلب چه بوده است.
در شرایطی که قرار است بحث استرداد لایحه هدفمند شدن یارانه ها روز یکشنبه در صحن مجلس بررسی شود اما محمود احمدی نژاد که چندی است راه صداوسیما را پیش روی خود هموار می بیند قرار است پنج شنبه در خصوص مسائل اقتصادی کشور با مردم سخن بگوید. حال باید منتظر ماند و دید که او در سخنان تلویزیونی خود چه خواهد گفت و آیا "آسی" برای رو کردن دارد که نمایندگان مجلس را در روز یکشنبه "آچمز" کند یا خیر.