پیشنهاد احمدی نژاد برای تامین سوخت هسته ای دردسر آفرین شد
تعیین ضرب الاجل جدید آژانس و غرب برای ایران
فرارو- درشرایطی که در حال حاضر جمهوری اسلامی ایران خواستار بازنگری در پیشنهاد آژانس بین المللی انرژی اتمی برای تهیه سوخت مورد نیاز راکتور تحقیقاتی تهران شده است، طرحی که در داخل کشور تنها مورد حمایت محمود احمدی نژاد بود، آژانس و غرب ضرب الاجل دو روزه ای را برای ایران جهت پذیرش این پیشنهاد تعیین کرده اند.
به گزارش فرارو، درحاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد محمود احمدی نژاد جهت خرید سوخت راکتور تحقیقاتی تهران پیشنهاد کرد که غرب اورانیوم 5/3 درصد ایران را تحویل بگیرد و به جای آن اورانیوم 75/19 درصد به ایران تحویل دهد. این پیشنهاد به محور گفتگوی ایران با گروه 1+5 در ژنو تبدیل شد.
احمدي نژاد پیش از آغاز نشست گروه 1+5 در اول اکتبر (نهم مهرماه) که در ویلایی باستانی روستای گنتاد در نزدیکی شهر ژنو اقامتگاه دولت سوئیس برگزار شد، در حاشیه نشست هیات دولت در خصوص این مذاکرات گفت: «يکي از موضوعاتي که در دستور کار اين مذاکرات قرار دارد، اين است که ما سوخت لازم را براي راکتور تهران تهيه کنيم و من در نيويورک نيز اعلام کردم که ما احتياج به سوخت 75/19درصد غني شده داريم. ما اين مساله را اعلام کرده و پيشنهاد داده ايم که هرکس آمادگي داشته باشد ما اين مواد را از آن ها مي خريم. البته طبق قاعده حاضريم اورانیوم 5/3 درصدي بدهيم و آن ها اين مواد را غني کنند و 75/19 درصدي به ما تحويل بدهند.»
پیشنهاد محمود احمدی نژاد از طریق سعید جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در اختیار طرف های درگیر در پرونده هسته ای ایران قرار گرفت و در پایان توافقات لازم در این باره به عمل آمد. پس از حصول این توافقات محمد البرادعی مدیر آژانس بین المللی انرژی اتمی به تهران سفر کرد تا زمینه عملی کردن این پیشنهاد جهت تهیه سوخت مورد نیاز راکتور تحقیقاتی تهران را عملی کند.
پیشنهادی که براساس آن، ایران 1200 کیلو از 1500 کیلو اورانیوم کم غلظت با غنای 5/3 درصد را که در نطنز ذخیره شده را برای بازفرآوری و غنی سازی بیشتر به روسیه می فرستد تا در آنجا بار دیگر تا حدود 20 درصد غنی سازی شود.
سپس اورانیوم غنی سازی شده توسط روسیه برای تولید کاست های سوختی به فرانسه منتقل می شود چراکه رآکتور تحقیقاتی تهران توسط کارشناسان آرژانتینی براساس فناوری های فرانسه ساخته شده و کاست های سوختی نیز فقط باید در فرانسه تولید شوند.
بنابر گفته مقاماتی که این سند را که هنوز علنی نشده دیده اند، این توافق به صراحت از ایران می خواهد 2600 پوند اورانیوم با غنای پایینش را تا 15 ژانویه به روسیه ارسال کند.
با این حال با علنی شدن توافقات حاصل از پیشنهاد محمود احمدی نژاد در داخل ایران مخالفت های علنی با این پیشنهاد جهت تهیه سوخت مورد نیاز رآکتور تحقیقاتی تهران مطرح شد.
نبود تضمینی برای پایبندی به تعهدات جهت در اختیار قرار دادن سوخت 20 درصد به تهران از جمله نگرانی هایی بود که از ابتدای اعلام توافقات ژنو و وین در ایران مطرح شد.
درهمین حال برخی مقامات ایرانی از جمله علی لاریجانی، با اشاره به عدم تعهد کافی طرفین مذاکره ایران، یعنی روسیه،آمریکا و فرانسه، خالی شدن ذخیره اورانیوم را تهدیدی برای امنیت ملی دانسته و از احتمال نوعی فریبکاری در این فرآیند خبر داده بودند.
برخی ناظران بین المللی مدعی اند با خارج شدن این مقدار از ذخیره اورانیوم کم خلوص تولیدی ایران از دسترس این کشور، نگرانی کشورهای غربی از تلاش جمهوری اسلامی برای غنی سازی این ذخیره و تولید مقادیر غیرآزمایشگاهی از اورانیوم با خلوص بسیار بالا دست کم برای مدتی کاهش می یابد.
به ادعای خبرگزاری های خارجی در حال حاضر نگرانی عمده جامعه جهانی از این بابت است که 1500 کیلوگرم اورانیوم با غلظت حدود چهار درصد ایران، در صورت افزایش غلظت می تواند ماده انفجاری لازم برای تولید تا سه بمب اتمی را فراهم سازد. حال آنکه خارج ساختن آن از ایران، خطر استفاده احتمالی نظامی از آن را تا مدتی از میان خواهد برد. ذخیره 1500 کیلوگرم اورانیوم غنی شده فعلی ایران در یک زمان چهار ساله تولید شده است.
در شرایط فعلی ایران حدود هشت هزار سانتریفیوژ نصب شده را در اختیار دارد که از این تعداد 4200 واحد در نطنز فعالند. ظرفیت کنونی غنی سازی اورانیوم ایران به طور متوسط روزانه تا حدود دو کیلوگرم است. به این ترتیب برای تجدید ذخیره کنونی و در صورت فراهم بودن حجم کافی گاز اورانیوم (هگزافلوراید) برای غنی سازی، ایران نیازمند دو سال زمان خواهد بود.
بر این اساس با بالا گرفتن اعتراضات نسبت به این پیشنهاد در ایران و ورود مقامات عالی رتبه ایران در بررسی مجدد آن، پیشنهادی که در مذاکرات ژنو ابتدا مورد توافق هیات مذاکره کننده ایران به ریاست سعید جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و سپس مورد توافق محمود احمدی نژاد و علی اکبر صالحی رییس سازمان انرژی اتمی ایران در جریان گفت و گوها با محمد البرادعی در تهران و سرانجام، مورد تایید علی اصغر سلطانیه نماینده دائم ایران در آژانس در جریان مذاکرات وین قرار گرفته بود؛ مورد مخالفت جمهوری اسلامی قرار گرفت.
علی اصغر سلطانیه نماینده دائم ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی نیز پس از دو هفته از برگزاری نشست سه جانبه وین میان ایران، آژانس و سه کشور آمریکا، روسیه و فرانسه به عنوان فروشندگان سوخت به ایران، پنجشنبه گذشته، نه پاسخ به توافقنامه وین و ژنو بلکه پیشنهاد جدیدی را جهت تهیه سوخت مورد نیاز راکتور تحقیقاتی تهران را در اختیار مدیر کل آژانس قرار داد.
به گزارش نیویورک تایمز بر اساس پیشنهاد جدید، ایرانی ها می خواهند همه اورانیوم با غنای پایین کشور را تا زمانی که سوخت خریداری شده از غرب برای رآکتور تهران را دریافت نکنند نزد خود نگه دارند.
با این حال این پیشنهاد مورد موافقت مقامات غربی قرار نگرفت و با واکنش شدید برخی از آنها نیز مواجه شد. در همین حال بانكيمون دبيركل سازمان ملل نیز در گفتوگو با يك روزنامه يوناني از ايران خواست تا فرصت را غنيمت شمرده و با پروژه توافقنامه بينالمللي كه آژانس بينالمللي انرژي اتمي درباره ارسال اورانيوم ايران با غناي كم به خارج ارائه داده، موافقت كند.
همچنین فرانسه و آلمان نیز دیروز از ایران خواستند، پیشنهاد ارایه شده از سوی محمد البرادعی را بپذیرد. برنارد کوشنر، وزیر امور خارجه فرانسه، در یک کنفرانس خبری مشترک در پاریس با گیدو وستروله، همتای آلمانیاش، اظهار داشت: «ما در انتظار پذیرش رسمی این پیشنهاد از سوی ایران هستیم.»
وزیر امور خارجه فرانسه همچنین ایران را به تلاش برای «وقتکشی» متهم کرده و افزود: «ما چنین چیزی را برنمیتابیم.»
گیدو وستروله، وزیر امور خارجه جدید آلمان، نیز با اشاره به بیانیه اخیر رهبران کشورهای عضو اتحادیه اروپا درباره مسئله هستهای ایران از این کشور خواست به پیشنهاد البرادعی پاسخ مثبت بدهد تا زمینه برای همکاری میان جمهوری اسلامی و اتحادیه اروپا فراهم گردد.
دوشنبه گذشته نیز ديويد ميليبند، وزير امور خارجه بريتانيا، از ایران خواست، هر چه زودتر به پيشنهاد آژانس بين المللی انرژی اتمی برای ارسال اورانيوم غنی شده به خارج از این کشور پاسخ دهد.وی که در مسکو و پس از ديدار باهمتای روسیاش سخن ميگفت افزود، روسيه و بريتانيا منتظر واکنش ايران به این پيشنهاد هستند.
وزیر خارجه بریتانیا همچنین از اعلام ضرب الاجلی از سوی آژانس بین المللی انرژی اتمی به ایران جهت اعلام پاسخ نهایی به پیشنهاد سوخت هسته ای خبر داد.
میلیبند در مسکو گفت: «محمد البرادعی، رئیس آژانس بین المللی انرژی اتمی 48 ساعت دیگر به ایران مهلت داده است تا پاسخی جدی در این باره ارائه کند و این چیزی است که همه ما می خواهیم شاهد رخ دادنش باشیم.»
او افزود:« ما در ماه مه سال 2008 درباره مفاد معامله با ایران توافق کردیم و حقیقت این است که اگر ایران مانند یک کشور عادی در قبال مسئولیت هایش رفتار کند، می توان با آن مانند یک کشورعادی در قبال مسائل هسته ای رفتار کرد.»
میلیبند که اولین وزیر خارجه بریتانیا در پنج سال گذشته است که به روسیه سفر می کند، با سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه دیدار کرد و گفت:«ما هر دو می خواهیم پاسخی فوری از ایران درباره پیشنهاد [تامین سوخت] رآکتور تحقیقاتی تهران دریافت کنیم.»
سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه نیز در این دیدار ابراز امیدواری کرد که ایران پیشنهاد آژانس بین المللی انرژی اتمی را بپذیرد.
او با یادآوری حاصل مذاکرات ماه گذشته میلادی در وین ( از روزهای 19 تا 21 اکتبر - 27 تا 29 مهر) گفت: «دیدار امروز ما با این توافق به پایان رسید که ما بر روی همه طرف های درگیر در این مسئله، بدون استثنا و از جمله ایران برای تصویب [این پیشنهاد] حساب می کنیم.»
محمد البرادعي نیز دیروز در آخرين سخنرانياش در مجمع عمومي سازمان ملل از ايران خواست در پاسخ دادن به پيشنويس توافقنامه سازمان ملل در زمينه فرستادن اورانيوم با غناي پايين به خارج از ايران با هدف فرآوري بيشتر تعلل نكند و علاوه بر آن خواستار شفافيت و همكاري براي پرداختن به مسائل باقيمانده در زمينه برنامه هستهاي ايران شد.
براین اساس با افزایش فشارهای بین المللی برای تن دادن به پیشنهادی که ابتدا از سوی ایران مطرح شده بود و اکنون مورد مخالفت قرار گرفته است باید منتظر ماند و دید که چگونه گره تازه در پرونده هسته ای ایران باز خواهد شد.