لاريجاني: مي خواهند قرائت خود را مسلط کنند
«في الحال وضع ميانه يي داريم.» اين جمله پرابهام و تا حدودي منفي، شرح حال جناح اصولگرا از زبان مردي است که هم رياست پارلمان و هم رياست فراکسيون اصولگرايان را در دست دارد اما هر روز لبه تيز نقدهاي حاميان احمدي نژاد بر گرده او مي نشيند.
هنوز هفته هايي بيش از جنجال يک ماهه رايحه خوشي هاي مجلس عليه رياست «علي» بر فراکسيون اکثريت نگذشته، خبرنگار خبرگزاري رسمي دولت به دفتر کار آقاي رئيس رفت تا از او «شرح حال» اصولگراياني را بشنود که طيف هاي مختلف آن از تندرو گرفته تا معتدل، همه ارکان حاکميت را در دست دارند. طرفه آنکه لاريجاني نيز در مقام يک منتقد، با نواهاي اصولگرايان منتقد و هشدارهاي آنها همراه شد و «مناقشات فردي و تضادهاي فرعي» جناح حاکم را سبب «ضربه» خوردن به اين جناح دانست.
اشاره يکي از دو برادر حاضر در راس دو قوه به تندبادهايي باز مي گردد که در چهار سال اخير اردوگاه جناح راست را درنورديده و به اعتقاد بسياري از تحليلگران، شکاف اين جناح را به گسترده ترين شرايط در 30 سال گذشته رسانده است. اگر در پي شکست هاي پي در پي جناح راست در سال هاي پس از دوم خرداد، نسل نويني از نو رسيده هاي اين جناح که سوابقي غيرسياسي داشتند، رو به بزرگان اصولگرا کرده و آنها را شايسته «بازنشستگي» دانستند اين اتفاق به طور تدريجي رخ داد.
نومحافظه کاران در شرايطي ويژه ابتدا در انتخابات شوراها خود را «پيروز» ناميدند و به فاصله يک سال پس از آن در ميدان نابرابر و عجيب مجلس هفتم تحت لواي «آبادگران» به ساختمان قديمي پارلمان راه يافتند. در آن روزها اصولگرايان سنتي نظاره گر بودند و کنايه هاي سياسي فرزندان «سرکش» را تحمل مي کردند تا در انتخابات رياست جمهوري نهم ثابت کنند کانديداي آنها و جريان سياسي نزديک به سنتي ها و معتدلين، بر تندروها و کانديداي آنها غلبه دارد.
پنج کانديداي اصولگرا وارد صحنه شدند تا نتيجه آن انتخابات اثري ملموس بر اين جناح سياسي بگذارد. از آن پس همواره درگيري هاي داخلي جناح راست نقطه «بيشينه» را نشان داده و در انتخابات شوراهاي سوم، خبرگان چهارم و مجلس هشتم اين سنتي ها و منتقدان دولت بودند که بر فهرست هاي «جداگانه» حاميان احمدي نژاد غلبه کردند.
اگرچه در انتخابات رئيس مجلس و رئيس فراکسيون اصولگرايان دوره هشتم مجلس هم اين تضادها همواره خبرساز شد اما اصلي ترين عرصه به سطح آمدن اختلافات در انتخابات رياست جمهوري دهم خود را نشان داد.
پس لرزه هاي آن انتخابات امروز مجلس، شهرداري تهران، شوراهاي شهر و حتي خبرگان را مي لرزاند و در چنين شرايطي است که علي لاريجاني بسيار محتاط درباره حال و روز جريان سياسي خود سخن مي گويد؛ «اگر اصولگرايان بر اساس عقلانيت اسلامي فضاي جامعه را رقم بزنند جاي پاي خود را محکم مي کنند ولي اگر به مناقشات فردي و تضادهاي فرعي بپردازند اين امر به آنها ضربه مي زند و ما في الحال وضعي ميانه داريم.»او البته در آسيب شناسي خود، «کد»هايي معنادار نيز ذکر کرد تا پيام هاي لازم را به مخالفان خود در دل جريان اصولگرا بدهد؛ «دچار شدن به مسائل نفساني مهم ترين آسيب هاي موجود است.
اين امر به جوهره افراد مربوط است و به همين دليل است که امام مي فرمودند آدم شدن سخت است چرا که ممکن است افراد از نظر آرايش فکري، آرايش درستي داشته باشند اما از نظر آرايش نفساني درست نباشند و اين امر صدمه مي زند.»وي تاکيد کرد؛ همه بايد براي همگرايي فکري تلاش کنيم و عدم تصلب در عقايد شخصي را ملاک کار خود قرار دهيم چرا که اصولگرايي ملک طلق کسي نيست و در نتيجه مجاهدت افراد زيادي پس از انقلاب است که اين فکر بارور شده و توانسته خود را فربه کند ودر حال حاضر هرگونه استفاده ابزاري يا تسلط نگاه شخصي بر آن به هويت اين جريان لطمه مي زند چرا که عده يي ممکن است اين قرائت را نداشته باشند يا نگاه متفاوتي به اصولگرايي داشته اما همه اين اصول را پذيرفته باشند.
ما نبايد اين افراد را طرد کنيم.لاريجاني پيغامي رسمي هم به حاميان دولت داد؛ «اصولگرايان قدرت تحمل و سعه صدر خود را زياد کنند تا دوستاني که اين چارچوب را مي پذيرند با خود همراه کنند نه اينکه بخواهند قرائت خود را مسلط کنند.» او آنها را با «اخباريون» مقايسه کرد؛ «در طول تاريخ اسلام هم اين مشکل وجود داشته و افرادي مانند اخباريون تلاش مي کردند تفکرات خود را بر ساير علما حاکم کنند و به همين دليل برخي بخش هاي علوم اسلامي تضعيف شد چرا که اين افراد به اصول و فلسفه مجال رشد نمي دادند و اين در حالي بود که برخي از علما با اين چارچوب ها به فکر اسلامي نگاه مي کردند و اين الان در عرصه سياست ما وجود دارد.»نماينده مردم قم در مجلس گفت؛ چون سهم نخبگان در جامعه ايراني خيلي وسيع است و به همين ميزان مطالبه آنها از اداره کشور زياد است، اداره حجم زيادي از نخبگان خود، فرزانگي خاصي مي خواهد. سابقه تمدن ما هم اقتضا مي کند از همه انديشه ها به نيکي استفاده شود.
وي در پايان تاکيد کرد؛ اگر اين فراخ نگري وجود داشته باشد بدنه مومن، انقلابي، اصيل و با تجربه در کشور ما ظرفيت خوبي براي پيشرفت کشور مي سازند اما اگر تنگ نظري در اين مساله باشد، به همين ميزان سرعت را کاهش مي دهد.
اين چهره ميانه رو اصولگرا در اين گفت وگو اين گونه ادامه داد؛ «آنچه ما از رهنمودهاي رهبري دريافت مي کنيم اين است که هيچ وقت ايشان دسته بندي هاي اصولگرا و غيراصولگرا را تقسيمي صلب نمي دانند. به اين معني که اصولگراي واقعي، اصلاح طلب هم هست اما به هر حال اين جريان سياسي براي خودش مباني فکري مشخصي هم دارد.»
وي افزود؛ ممکن است عده يي اين تقسيم بندي را جامع و مانع ندانند که ما اين امر را نفي نمي کنيم اما به هر حال بايد پذيرفت که اساس اين فکر را مکتبي سياسي تشکيل مي دهد که اولاً به حکومت ديني و تئوري ولايت فقيه پايبندي جدي دارد و از سوي ديگر از نظر نظامات سياسي، اقتصادي و فرهنگي به تفکر عدالت به عنوان رکن فلسفه سياسي اسلامي نگاه مي کند. وي در ادامه با اشاره به اينکه دين سالاري و مردمسالاري دو مقوله جدا از هم نيستند، افزود؛ مردمسالاري ديني في حد ذاته از عدالت سياسي زاييده مي شود و اگر اعتقاد داريم عدالت بسترساز بالفعل شدن استعدادهاي افراد است، بايد دانست که يکي از حالت هاي بروز استعداد افراد، حضور سياسي است و وقتي بالفعل مي شود که فرد مشارکت سياسي داشته باشد و در سرنوشت خود دخيل باشد يعني مردمسالاري را از درون تئوري عدالت دربياوريم.
رئيس فراکسيون اصولگرايان گفت؛ در تفکر اصولگرا اين نگاه به عنوان مبنا مطرح است يعني مشارکت حداکثري مردم بر سرنوشت سياسي، فرهنگي و اقتصادي آنها تاثير مستقيم دارد. به همين دليل نگاه اصولگرايان به اقتصاد مثل نگاه سوسياليست ها به اقتصاد نيست. ما اول طرفدار اجراي اصل 44 هستيم کما اينکه از اول انقلاب به جناحي که الان مرسوم به اصولگرايي است راست مي گفتند چرا که معتقد بود کارها را نبايد به صورت صلب و سوسياليستي اداره کرد. رئيس پيشين صدا و سيما افزود؛ البته در طول اين 30 سال اين جريان فراز و فرودهايي داشته که اين امر بستگي به اين داشته که افراد فعال اين جريان که در صحنه بودند و کارهاي اصلي اجرايي را در دست داشتند چقدر با سليقه بوده و توانسته اند خوراک سياسي، فرهنگي و اقتصادي را به مردم درست عرضه کنند. زماني که اين تفکر ناقص يا زخمي عرضه شده يا در اجرا ناتوان بوده است، مردم به سمت ديگري گرايش نشان داده اند که البته گرايش به سمت ديگر به معني افتراق در تمامي زمينه ها نيست چرا که اصولگرايان با جناح مقابل در برخي از اين زمينه ها اشتراکات زيادي داشته اند.
پيام هاي اين گفت وگوي لاريجاني آن هم با «ايرنا» در کنار سخنان انتقادآميز اين روزهاي حبيب الله عسگراولادي، محمدرضا باهنر، آيت الله مهدوي کني، حسن بيادي، علي مطهري، عماد افروغ و... مي تواند مرزبندي هاي اصولگرايان را برجسته تر سازد.