تغيير با طعم مارلبرو
آيا مديرعامل دخانيات جاي خود را به سردار موسوي ميدهد؟
بالاخره وزير صنايع و معادن بعد ازدوماه تصميم گرفت كه يكي از مديرانش را كه تاكنون تنها حكم سرپرستي داشت را بركنار كرده و مشاور ارشد خود را جايگزين وي كند. اين تغيير كه به نوعي اولين تغيير معاونتي در وزارت صنايع و معادن بود راه را براي تغييرات بعدي دردومين وزارتخانه پولساز كشور باز كرد.
همانگونه كه طي چند هفته گذشته و حتي قبل از رايگيري مجلس در حوزه وزير صنايع و معادن دولت دهم نيز بحث تغيير برخي از مديران ازجمله مديرعامل شركت دخانيات مطرح بود به گونهاي كه منابع نزديك به ابطحي رسما از عزم او براي حضور در رأس يك شركت خودرويي خبر دادند.
همزماني اين مباحث با بركناري مهرداد بذرپاش از راس سايپا موجب شد تا نگاهها به سمت اين تغييرات كشيده شود كه البته كارشناسان اين چنين تصميمگيري از سوي وزير را بعيد ميدانستند. بعد ازانتصاب مدير جديد سايپا، نگاهها بهجاي اينكه به سوي ديگري سوق يابد به سمت ساير خودروسازيهاي زير مجموعه سايپا و ايران خودرو متمايل شد تا اينكه تغيير مديريتي در ايران خودرو ديزل نيز ثبت شد.
با اين حال و با توجه به اينكه هنوز هم بحث تغيير سیدمحمود ابطحی، معاون وزیر صنایع و مدیرعامل شركت دخانیات ایران جدي است برخي منابع از جايگزيني حتمي سردارموسوي، مديرعامل شركت انتظارايرانيان به جاي وي خبرميدهند. اين تغيير به احتمال قوي دومين تغييرمعاونتي در وزارت صنايع خواهد بود.
اين موضوع اگرچه در ظاهر سوال چنداني را در ذهن متبادر نميكند اما هنگامي كه پشت پرده اين تغيير و شركت انتظار ايرانيان را بررسي ميكنيم اين تغيير و تحولات به نوعي ديگر خود را بروز ميدهد به گونهاي كه طي چند سال گذشته در قالب طرح توليد سيگارهاي خارجي در ايران مباحث زيادي براي توليد سيگار مارلبرو در ايران مطرح شد كه به دليل وابستگي مالي اين شركت به رژيم صهيونيستي و آمريكا همواره طرح اين موضوع جنجالبرانگيز و داراي شبهات زيادي بوده است ولي به هر حال بعد از واكنش به طرح توليد سيگار مارلبرو در ايران، شركت انتظار ايرانيان تقاضايي را به دولت ارائه كرد تا براي جلوگيري از قاچاق سيگار مارلبرو متعلق به شركت فيليپ موريس، اين شركت از مجاري قانوني و تحت نظارت شركت دخانيات اقدام به واردات اين سيگار كند.
اين شركت همچنين اعلام آمادگي كرد براي توليد سيگار مارلبرو در ايران با شركت فيليپ موريس و شركت دخانيات وارد مذاكره خواهد شد.
اين امر كه در راستاي طرح قبلي شركت دخانيات براي سامان بخشي واردات سيگار انجام شد، براي آن بود تا اين سيگار رسما در داخل ايران توليد شود.
در برههاي شركت دخانيات براي مقابله با واردات قاچاق سيگار، سياستي را اتخاذ كرد كه طي آن هرسیگار خارجی كه سهم مهمی در بازار داشت با مذاكره با تولیدكنندگان آن برند در خارج از كشور تبدیل به تولید داخلی كند كه بر این اساس هم در داخل اشتغال ایجاد شود و هم ارزش افزوده آن متوجه اقتصاد كشور شود.
در این راستا یكی از سیگارهایی كه بازار خوبی داشت «وینستون» بود كه براي داخلي سازي آن شركت دخانيات با شركت «JTI» وارد مذاكره شد و با ورود ماشینآلات اين شركت در شهر «فومن» مستقر شد البته در ان زمان دخانيات اين راهكار را با هدف تامین نیاز داخلی و كاهش واردات تدوين و اجرا كرد.
«مگبث» و «مور» كه سهم زیادی هم در بازار ندارد نيز در اين راستا داخلي ساز شدند اما همواره دخانيات اعلام ميكرد كه اگر بتواند مارلبرو را داخلي سازي كند ميتواند بالای 90 درصد بازار سیگار در ایران را مدیریت كند به گونهاي كه مديرعامل شركت دخانيات با تاكيد بر لزوم تحريم استفاده از سيگارهاي مارلبروي قاچاق اظهار داشت: ميزان مصرف سيگار در كشور طي سالجاري حدود 60 ميليارد نخ پيشبيني ميشود كه 2/ 3 درصد آن سهم سيگارهاي قاچاق است.
بنابراين در راستاي توليد مشترك محصولات وارداتي و فروش انواع سيگارتهايي كه زماني به صورت قاچاق وارد كشورميشد، مذاكراتي با شركت زرين تجارت خاورميانه نماينده شركت فيليپ موريس انجام شد كه منجر به تنظيم تفاهمنامه بين دخانيات و شركت مزبورشد، ولي با اعلام مشكوك بودن و شبههناك بودن موضوع و مشخص شدن اينكه شركت فيليپ موريس با شبكههاي صهيونيستي ارتباط دارد سبب توقف توافقنامه مورد اشاره توسط هيات مديره شركت دخانيات شد.
بنابراين مديران شركت انتظار ايرانيان مذاكرات و نامهنگاريهاي متعددي را با برخي مسئولان دولتي انجام دادند تا آنها را به امضاي قرارداد با اين شركت كه بنابر نامه مديرعامل شركت دخانيات وابسته به رژيم صهيونيستي است متقاعد كنند، ولي از آنجايي كه مسئولان دولتي خود واقف به ماجراي مشكوك بودن شركت فيليپ موريس در سهامداري شبكههاي صهيونيستي دراين شركت بودند، زيربار اين نامهنگاريها نرفته و حاضر به همكاري با شركت انتظار ايرانيان نشدند.
در آن زمان محمود ابطحي مديرعامل شركت دخانيات در واكنش به اين موضوع گفت: ماهيت شركت توليدكننده سيگار مارلبرو آمريكايي است و پشت اين توليد جريانات پيچيدهاي وجود دارد. تاكنون مجوزي براي واردات رسمي سيگار مارلبرو به كشور صادر نشده و تا زماني كه ابهامات موجود برطرف نشود، مجوزي براي اين كار صادر نخواهد شد.
وي با بيان اينكه هم اكنون سيگار مارلبرو از طريق شركت مادر توليدكننده به ايران قاچاق ميشود، تصريح كرد: تا زماني كه اين شركت حاضر به رعايت قوانين مدنظر ما نباشد و تمام منافع ايران را به عنوان مشتري و شرايط خود در نظر نگيرد، مجوزي براي واردات رسمي سيگار مارلبرو صادر نخواهد شد.
ابطحي تصريح كرد: افراد زيادي خواستار واردات رسمي سيگار مارلبرو به كشورهستند و ما درصورتي با آنها مذاكره خواهيم كرد كه قوانين مورد نظرمان را قبول داشته باشند البته نمايندگان اينگونه شركتها به سراغ ما آمدهاند، ولي ما با آنها مذاكرهاي نداشتهايم.
وي ادامه داد: شركت انتظار ايرانيان نيز براي واردات سيگار مارلبرو پيشنهاد كتبي خود را به شركت دخانيات ارائه داده كه اين موضوع به نتيجه نرسيده است. شركت دخانيات تمايلي به مذاكره با شركت فيليپ موريس ندارد و سعي داريم با اتخاذ يكسري تشويقها، قاچاق سيگار مارلبرو را مهار كنيم.
اين در حالي است كه سهم مارلبرو درسيگارهاي قاچاق موجود دركشور بين 30 تا 34 درصد است.
ابطحي حتي در آن زمان اظهارداشت: سياستهاي كلي شركت دخانيات اين است كه نياز كشور به همه سيگارها از طريق واردات قانوني و رسمي تامين شود، ولي در خصوص سيگار مارلبرو تاكنون رفتار درستي را از سوي توليدكننده آن شاهد نبودهايم كه بر اساس آن به واردات رسمي اقدام كنيم.
در آن زمان كاتوزيان رئيس كميسيون انرژي نيز در يك موضعگيري گفت: مذاكرات قبلي براي توليد و واردات سيگار مارلبرو به دليل اينكه به صلاح كشور نبود، متوقف شد.
تاكنون چندين نفر خواستار واردات سيگار مارلبرو به كشور بودهاند، ولي باتوجه به اينكه سيگار مارلبرو توسط شركت فيليپ موريس توليد ميشود و اين شركت كمكهايي را به رژيم صهيونيستي داشته است، مديرعامل قبلي دخانيات استعلامهايي را از وزارت اطلاعات انجام داد كه آنها اعلام كردند به صلاح كشور نيست كه به طوررسمي با اين شركت خارجي وارد مذاكره شويم.
كاتوزيان با بيان اينكه درحال حاضر سيگار مارلبرو به صورت قاچاق و از طريق امارات به كشور وارد ميشود، گفت: واردكننده اصلي اين سيگار شركت الراشدين است و برخي عوامل سيگار مارلبرو را به ايران قاچاق ميكنند.
البته درباره نحوه قاچاق سيگار مارلبرو به داخل شبهاتي وجود دارد بهگونهاي كه خود مديرعامل شركت دخانيات كه در آستانه تغيير و جايگزيني با فرد اول واردكننده اين سيگار به داخل ايران قرار دارد، به تاريخچه ورود اين سيگار از قبل از انقلاب اشاره كرده و ميگويد: مارلبرو ازقبل از انقلاب وارد كشور ميشد و یك شبكه وسیع توزیع داشت اما نكتهای كه درحالحاضر وجود دارد، این است كه ما نمیدانیم این شبكه پس از 30 سال هنوز چگونه در كشور هدایت میشود و اینهمه سیگار را بهراحتی میآورد و توزیع میكند، ما تنها میتوانیم بگوییم كه این سیگار برای اقتصاد كشور بسیار زیانبار است.