تغییرات در طرحی که نافرجام ماند
بی مهری «مسکن مهر» با متقاضیان
فرارو - "مسكن، چه واژه گران بهایی است؛ البته گران بها نه به خاطر افزایش قیمت آن، بلكه مسكن به عنوان مأوی و مأمنی كه می تواند در كنار خانواده دقایق شیرین فراغت و استراحت بعد از یك روز شلوغ و پركار را به وجود بیاورد." این پاراگراف ابتدای متنی است که در صفه نخست سایت مسکن مهر خود نمایی می کند.
به گزارش فرارو، مسکن مهر طرحی است که دولت نهم با افتخار و تبلیغات فراوان آنرا به عنوان طرحی ابتکاری برای حل معضل مسکن مطرح کرد. وزیر مسکن دولت نهم در تشریح این طرح اینگونه گفته بود که: «در اجاره 99 ساله دو طرف سهیم هستند. یكی دولت كه سیاستگذار است و نه سازنده؛ طرف دوم مردمند. هر كسی زودتر برای حضور در این طرح اقدام كند در اولویت است. مردم باید در قالب تعاونی های مسكن در این طرح شركت كنند. ما ترتیب ساخت مسكن را می دهیم. بسترسازیم، نه مسكن ساز. خانه دار شدن كار آسانی نیست. مردم باید بدانند، عجله كنند و زحمت بكشند تا از طریق این طرح خانه دار شوند.»
این طرح در سال 85 مطرح گردید و قرار بود طی آن با همکاری دو وزارتخانه تعاون و مسکن و شهرسازی، تامین مسکن اقشار کم درآمد مورد حمایت قرار گیرد.
در خصوص چگونگی این طرح عنوان می شد که با حذف زمین از سبد هزینه های ساخت مسکن، زمین به صورت اجاره 99 ساله در اختیار متقاضیان قرار خواهد گرفت و 50 درصد از هزینه آماده سازی زمین که شامل ایجاد زیرساختهای رفاهی مانند گاز، برق، تلفن، جدول کشی و آسفالت است نیز به صورت رایگان انجام می شود و مابقی هزینه ها نیز بر عهده متقاضی می باشد.
به نظر می رسید که این طرح مفید است و می تواند گام مثبتی در راستای خانه دار شدن زوج های جوانی بردارد که اجاره های بالا خانه قسمتی زیادی از هزینه زندگی آنها را تشکیل می دهد. گذر زمان و عدم موفقیت این طرح اما مهر ناامیدی بر دل جوانان زد تا آنها با چشمی نگران سرنوشت مسکن مهر را به نظاره بنشینند.
دولت عنوان می کرد که در چارچوب طرح مسکن مهر می تواند سالانه 5/1 میلیون خانه تولید کند که قرار بود 1میلیون از این مقدار را بخش خصوصی بسازد و ساخت مابقی نیز بر عهده تعاونی ها بود.
با گذشت بیش از دوسال از شروع این طرح اما تاکنون مشخص نیست چه مقدار از این خانه هایی که قرار بود در قالب مسکن مهر به متقاضیان داده شود آماده گردیده است و هرآنگاه نیز که کسی از مسئولان در این خصوص آماری مطالبه می کرد آنها صرفا میزان زمین های واگذار شده را اعلام می کردند.
برخی از کارشناسان مسکن بر این عقیده اند که این طرح به بن بست خورده و مسکن مهر را شکست خورده می دانند و انصراف تعدادی از متقاضیان و آماده نشدن خانه ها را شاهد مثال می آورند. گفته می شود فقط در تهران نه هزار نفر از این طرح اعلام انصراف کرده اند و در بسیاری متقاضیان در شهرستان ها نیز انصراف داده اند.
بسیاری دلیل اصلی عدم موفقیت این طرح را قرار گرفتن زمین های ارائه شدن در حاشیه شهرها می دانند چراکه اکثر این زمین ها در مناطقی قرار داشتند که از کمترین امکانات رفاهی برخوردار بوده و به خاطر مسافت زیاد عبور و مرور به شهرها نیز دشوار بود. گذشته از این مشکل عمده اما برخی مشکلات نیز در حین کار رخ نمایی کرد تا مسکن مهر با سرعتی بسیار پائین حرکت کند.
روزنامه دنیای اقتصاد طی گزارشی مطرح می کند که تامین آب و برق برای کارگاه های ساختمانی این طرح یکی از مشکلات پیش روی تعاونی هایی است که در قالب مسکن مهر اقدام به ساخت و ساز کرده اند.
فارغ از این مسئله همچنین عدم آماده بودن كامل زمینهایی كه به تعاونیها تحویل داده میشود به عنوان مشکل دیگر عنوان می شود به طوریكه پیمانكار بعد از دریافت زمین باید كلی هزینه كند تا با انجام عملیات مسطحسازی و خاكبرداری، آنجا را برای شروع اولین مرحله ساخت آماده كند. این در حالی است كه هر عضو تعاونی تنها یك میلیون تومان برای آمادهسازی پول میدهد.
اکنون عنوان می شود که از میان چهار میلیون متقاضی طرح مسکن تنها 5/1 میلیون آنها واجد شرایط شناخته شده اند و مسکن مهری که هنوز پس از دو سال آماده نشده است به آنها تعلق می گیرد و مابقی از گردونه این طرح حذف شده اند و گفته می شود از میان 5/1 میلیون نفری که از سوی وزارت تعاون به وزارت مسکن معرفی شده اند تنها 50 درصد آنها موفق به دریافت زمین برای احداث واحد مسکونی شده اند.
همچنین اعلام شده است که با توجه به رعایت الگوی مصرف در بخش ساختمان، ساخت واحدهای مسکونی طرح مسکن مهر به صورت 75 متری در نظر گرفته شده است.
به هر تقدیر دولت نهمی که مسکن مهر را به عنوان یکی از دستاوردهای خود معرفی می کرد و در تبلیغات انتخاباتی دور دهم نیز روی آن مانور فراوانی می داد موفق نشد این طرح را به سرانجام برساند و خانه ای به متقاضی ای تحویل دهد تا بار اصلی این طرح بر دوش دولت دهم و وزیر مسکن آن بیفتد.
در این راستا وزیر مسکن دولت دهم جلسه ای با 50 انبوه ساز ارشد کشور برگزار کرد تا از آنها چاره جویی کرده و راه هایی برای به سرانجام رساندن طرح مسکن مهر بیابد و امكان استفاده متقاضیان مسكن مهر از واحدهای تازهساز داخل شهرها با شرایط و تسهیلات حمایتی یکی از این راهکار ها است.
گفته می شود مقامات وزارت مسكن در این طرح، دو هدف را دنبال میكنند كه اولی ایجاد مسیر میانبر برای دسترسی سریع به «بازدهی مناسب» در مسكن مهر است و دومی كمك به انبوهسازان برای فروش سریع و راحت واحدهایی است كه طی یكونیم سال گذشته بهخاطر ركود مسكن، فروش نرفتهاند. در این راستا 400هزار واحد مسكونی رسوب شده در بازار با حذف قیمت عرضه از آنها، به متقاضیان مسكن مهر واگذار میشود.
بر اساس توافق جدید وزارت مسکن با تعاونی ها و انبوه سازان شیوه ساخت و تامین مسكن مهر، به چهار حالت افزایش پیدا میكند و شیوه اول حضور مستقیم تعاونیها در امر ساخت است كه تاكنون در برخی از استانها موفق نبوده است. شیوه دوم نیز واگذاری زمین به گروههای زیر 10نفر است كه افراد خودشان ساخت را شروع كنند. البته این روش هم در همه استانها جواب نمیدهد.
شیوه سوم كه اواخر سال گذشته تصویب شد، استفاده از توان انبوهسازان است كه البته از این به بعد با تغییراتی در آن، به صورت بهتر قرار است اجرا شود.
گفته می شود در جلسه فوق مقرر شد که براساس تغییرات در شیوه سوم، توافق سهجانبهای بین سازمان مسكن استان، انبوهساز و بانك مسكن منعقد میشود و از طرف بانك، تسهیلات ساخت مستقیم به حساب انبوهساز واریز میشود و او با اجازه سازمان مسكن استان، حق برداشت دارد تا مبادا تسهیلات در جایی غیراز مسكن مهر هزینه شود.در توافقنامهای كه بسته میشود، انبوهساز صاحب صلاحیت باید متعهد شود در عرض یكسال، واحدها را ساخته و تحویل دهد.
شیوه چهارم نیز امکان استفاده از واحد های مسکونی رسوب شده در شهرها است که پیشتر بدان اشاره شد.
به هر تقدیر طرح مسکن مهر در دولت نهم تبدیل به طرحی شکست خورده گردید تا منتقدان محمود احمدی نژاد از آن به عنوان یکی از پاشنه آشیل های او استفاده کنند و حال باید دید که آیا تغییرات صورت گرفته در این طرح از سوی تیم جدید وزارت مسکن قادر خواهد بود که موتور محرکه جدیدی ایجاد کرده و بر اساس وعده ها سالی 5/1 میلیون واحد مسکونی به متقاضیان تحویل دهد یا خیر.