آفتاب یزد> یکبار دیگر چینی های شکستنی
مجتبی واحدی در سرمقاله روزنامه آفتاب یزد نوشته است:
یكی از ویژگیهای دولت نهم، خبرسازیهای هر روزه آن بود به طوری كه هنوز ادعای مـركـز پـژوهـشهـای مجلس در خصوص زیان 300 میلیارد تومانی كشور به خاطر پافشاری دولت بر عدم تغییر ساعت مورد رسیدگی قرار نگرفته بود، یك تصمیم دیگر دولت در مورد ادغام برخی دستگاههای دولتی و شوراهای عالی، فریاد اعتراض را از درون و بلند كرد.
بحثها در این مورد ادامه داشت كه عدهای از اصولگرایان، جلسه غیرعلنی در مـجلـس تـشكیل دادند تا نگرانی خود از برخی اظـهارنظرهای هزینهساز و غیرضروری مسئولان دولتی در عرصههای بینالمللی را اعلام نمایند. اصرار دولت بر كنار گذاشتن چند وزیر علیرغم رضایت نسبی مـجلـس اصولگرا از عملكرد آنها، سوژه دیگری بود كه قبل از تعیین تكلیف سوژههای دیگر، موجب اعتراضهایی در میان اصولگرایان شد. علاقمندی یـكـی از یـاران نزدیك احمدینژاد به اظهارنظر در حوزههای دیپلماتیك، عقیدتی، ظهور امام زمان، دوران اسلامگرایی و... هم دهها سوژه اعتراضی دیگر به دولت را تحتالشعاع قرار داد.
اكنون عمر دولت نهم به پایان رسیده و دولت دهم اداره قوه مجریه را به عهده گرفته، در حالی كه میتوان ادعا كرد این دولت نیز بنا ندارد خود را از خلق سوژه جدید برای فراموش شدن سوژههای قبلی محروم نماید. قاعدتاً برای اثبات این ادعا، نیازی به ارائه دلیل و مدرك وجود ندارد و به جای تلاش برای اثبات این ادعا، باید به دنبال راههایی بود كه پیامد برخی اقدامات و تصمیمات را به حداقل برساند. البته در حوزههای مختلف اجرایی، سوژههای نگران كننده طی ایام و هفتههای اخیر، كم نبوده است اما گسترش كنترل نشده روابط با چین، موضوعی است كه نظارت كارشناسان و مچگیری دلسوزانه رسانههای منتقد را میطلبد.
از ماهها قبل، موضوع واردات از چین، مورد توجه گسترده رسانهها، نمایندگان مجلس و مردم عادی قرار داشت. علت گستردگی این توجه نیز گستردگی طیف كالاها و خدماتی بود كه از چین وارد كشور میشد. در آن ایام، عدهای نگران بودند كه چه كسی مـسـئـول ناكارآمدی و خطرآفرینی سیستم ترمز كامیونهای وارداتی از چین است و عدهای دیگر به دنبال كشف این معما بودند كه چرا به قیمت نابودی صنایع نساجی داخلی، بازار ایران بر روی محصولات بُنجل چینی باز شده است؟ تنوع طیف كالاهای وارداتی از چین در حدی بود كه وقتی شایعه واردات پرتقال اسرائیلی در رسانهها منتشر شد بخشی از نگاهها به سمت چین رفت كه شاید این تحفه نیز از طریق چین به ایران آمده است. در نزدیكی انتخابات، یك خبر عجیب دیگر به گوش مردم رسید كه حاكی از زحمت دوستان چینی برای تولید و صادرات مقدار قابل توجهی پرچم ایران به كشورمان بود. شاید همزمانی انتشار این خبر با انتخاب پرچم ایران به عنوان نماد انتخاباتی یكی از كاندیداهای ریاست جمهوری، باعث شد كه عدهای در برابر این خبر تعجببرانگیز و در عین حال تاسف آور سكوت كنند زیـرا هـر نـوع واكـنـش به این خبر، میتوانست رنگ و بـوی سیاسی پیدا
كند.
پس از آن، خبر واردات نرمافزارهای قرآنی از چین، زینت بخش صفحات جـرایـد گـردیـد. قـبـل و بعد از اخبار موردنظر، اطلاعرسانیهایدیگری صورت گرفت كه نشان میداد چینیهای با وفا، تصمیم گرفتهاند از شیر مرغ تا جان آدمیزاد تولید كنند و به ایران بفرستند تا دیگر كسی حواسش به همراهی مكرر آنها با غربیها ورای مـثبت چینیهای شكستنی به قطعنامههایضد ایرانی نباشد. آنها نه تنها به این هدف خود رسیدند بلكه شلوغی ناشی از محاسبات تجاری، حواس بعضی مسئولان رسمی ایران از كشتار مسلمانان چینی را منحرف نمود تا آنجا كه سكوت مسئولان ایرانی، موجب اعتراض شدید تعدادی از مراجع تقلید و گـروهـی از نـمـایندگان مجلس گردید.
اكنون با استقرار كامل دولت دهم به نظر میرسد چینیها در حال محكمتر كردن جایگاه خود در مهمترین عرصه اقتصادی ایران یعنی صنعت نفت هستند. این موضوع، به صراحت توسط وزیر نفت دولت دهم اعلام شده است. دقیقا چهار سال قبل سران دولت نهم، سـیـاست نگاه به شرق در مذاكرات هستهای را به عنوان ابتكار خویش مطرح نمودند و امروز وزیـر نـفـت دولـت دهم، از خبر میدهد. اكنون ارزیـابـی كـارآمدی در مذاكرات هستهای، كار آسانی است و به نظر میرسد اگر كسی مایل باشد، از همین امروز میتواند به سال 92 برود و نتیجه نگاه به شرق در سرمایهگذاریهای نفتی را ببیند.
حـقـیـقـت آن اسـت كـه هیچكس نمیتواند تـكـنـولـوژی چـینی را قابل مقایسه با تكنولوژی كشورهای پیشرفته بداند. حتی در صنایع نه چندان پـیـچـیـده هـمـچـون تولید خودرو، لوازم خانگی و پـوشـاك، مـردم ایران كیفیت كالای چینی را ملاحظه كردهاند.
البته گاه ادعا شده است كه در میان محصولات چینی، كالاهای مرغوب هم پیدا میشود و اگر بنجلهای چینی، بازار ایران را تصرف كرده است، اشكال را باید در واردكنندگان و سودجویی آنها جستجو كرد. اما قطعا مرغوبترین كالاهای چینی نیز با انواع مشابه تولیدی در برخی كشورهای دیگر - از جمله ژاپن- قابل مقایسه نیست. از سوی دیگر، مسئولان دولـتهـای نهم و دهم، بارها از اعلام آمادگی و اشتیاق سرمایهگذاران و شركتهای بزرگ نفتی غرب برای مشاركت در پروژههای نفتی ایران خبر دادهاند. پس چه دلیلی وجود دارد كه صنایع نفتی در حال افزوده شدن به مجموعه گسترده كامیون، پرچم، ون، كفش، محصولات نساجی، نرمافزارهای مذهبی و... است؟ دیروز خبرگزاریهای رسمی كشور اعلام كردند كه 70 درصد از سهم یك شركت ایرانی در میدان آزادگان جنوبی به چینیها واگذار شده است، بنابر اخبار رسمی، میزان سرمایهگذاری چینیها در حدود 5/2 میلیارد دلار است.
البته هنوز مشخص نیست كه این ارزشگذاری، نیز ادامه همان روندی است كه نماینده اصولگرای مجلس- زاكانی- در خصوص زیادهخواهی چینیها در پروژه آزادراه شمال به آن اشاره كرد یا رقم واقعی پروژه، همان 5/2 میلیارد دلار است؟ به فرض كه در خصوص ارزش واقعی پروژه تردیدی وجود نداشته باشد، آیا با توجه به تاكید مسئولان دولتی بر مناسب بودن ذخایر ارزی كشور، نیازی به تلاش برای شریك كردن چینیها در پروژههای بزرگ نفتی وجود دارد؟ مسئولان دولتی باید توضیح دهند آیا تجربه ناتوانی چینیها در اجرای به موقع پروژه آزادراه شمال و كیفیت نامناسب محصولات چینی كه در بازار ایران موجود است را فراموش كردهاند كه اكنون تصمیم گرفتهانــد حلقه حضور چینیهـای غیرقابل اعتماد در اقتصاد ایران را با واگذاری پروژه نفتی به آنها تكمیل كنند؟ آیا مسئولان دولتی گمان میكنند ادعای همراهی چینیها در پرونده هستهای ایران آنقدر ارزش دارد كه علیرغم تجربههای ناموفق از قابلیتهای تكنولوژیك و نیز عدم وجود اعتماد به استقلال رای چینیها در شورای امنیت، باز هم برگشودن بخشهای دیگری از بازار كشورمان در برابر چینیها پافشاری شود؟