آگاه
کد خبر: ۳۲۴۳۶

با خوشبینی به سوييس مي رويم

سعید جلیلی


مجله اشپيگل گفت وگويي با سعيد جليلي دبير شوراي عالي امنيت ملي انجام داده است. جليلي به پرسش هايي درخصوص بسته پيشنهادي ايران، نشست نهم مهرماه ايران و گروه 1«5 و همچنين انتظارات تهران از واشنگتن پاسخ داده است. خلاصه يي از اين مصاحبه به شرح زير است.

-جهان در انتظار پيشنهاد شماست.
ما فکر مي کنيم مسائل هسته يي نگراني مشترک جامعه بشري است که تعهدات دسته جمعي را مي طلبد، بنابراين در بسته پيشنهادي هم به اين موضوع توجه جدي داشتيم که چگونه نگراني مشترک جامعه بشري را درباره سلاح هاي هسته يي برطرف کنيم.

-آيا شما به استراتژي مشترک درباره عراق، افغانستان يا محيط زيست فکر مي کنيد؟
ما فکر مي کنيم اگر ما به مباني مشترک برسيم مي توانيم به اهداف مشترک و به موضوعاتي برسيم که موضوع همکاري باشد نه موضوع چالش. آنچه ما در بسته ارائه کرده ايم زمينه همکاري در راستاي عدالت و صلح براي پيشرفت ملت هاست.

-جنابعالي در بسته پيشنهادي از تغييرات در افغانستان، عراق و موضوع محيط زيست صحبت کرده ايد، آيا مثلاً در نبرد با طالبان همکاري مشترک متصور است؟
ما فکر مي کنيم يکي از موضوعاتي که مي تواند موضوع همکاري باشد، نگراني مشترک جامعه جهاني درباره تروريسم است.

-فکر مي کنيد تفاهم با غرب براي تعريف تروريسم امکان پذير است؟ شما حماس را مقاومت مي دانيد و غرب آن را تروريست مي داند.
تاکيد ما هم از همين رو است که مثلاً در مورد تروريسم بايد به يک تعريف مشترک برسيم.

-آيا نزديکي و قرابتي بين شما و غرب مشهود است؟ در برخي موضوعات ما اشتراک و در برخي موضوعات اختلاف داريم.

-در هر صورت نگاه شما در بسته پيشنهادي تان چيست؟
نگاه ما در ارائه بسته نگاه راهبردي است نه تاکتيکي. ما اين بسته را فراهم کرده ايم براي همکاري در جهت موضوعاتي که مي تواند موضوع مشترک باشد.

-در برنامه شما، برنامه هسته يي هم هست. در غرب مي گويند ايران درباره همه چيز مي خواهد صحبت کند جز موضوع هسته يي.
در اينجا برعکس است. ما فکر مي کنيم غرب راجع به همه چيز نگراني دارد جز موضوع هسته يي چون هيچ حرکتي براي خلع سلاح انجام نمي دهند. کشورهاي داراي سلاح هسته يي جهان را تهديد مي کنند. ماده 6 NPT مي گويد جهان بايد خلع سلاح شود که اين موضوع خوبي براي همکاري است.

-جهان بسيار خوشحال است که شما اين محور را مورد توجه قرار داديد. خوشحال تر مي شويم اگر درباره مسائل هسته يي ايران هم توضيح دهيد.
مگر قرار است برخورد دوگانه باشد؟ اگر خلع سلاح موجب نگراني است بايد در همه جهات در آن کار شود. ما رفتارهاي خلاف مي بينيم. هفته پيش شوراي حکام و آژانس اجلاس داشت. قطعنامه يي پيشنهاد شد براي نظارت بر فعاليت هاي هسته يي رژيم صهيونيستي. خوشبختانه اين قطعنامه تصويب شد اما بسياري از کشورهاي غربي از جمله آلمان با آن مخالفت کردند.

-اوباما سعي مي کند در جهت ايران گام بردارد، آيا وقت آن نرسيده که با دست کشيدن از غني سازي يک رفتار دوستانه نشان دهيد؟
رابطه اين دو را اگر به ما نشان دهيد، خوشحال مي شويم.
-بوش مشخصاً سياست ضد ايراني را در پيش گرفته بود ولي اوباما حداقل شفاهاً عکس اين عمل مي کند، آيا اين تغيير نيست؟
تغيير در جهت اصلاح بايد باشد. بوش اشتباه مي کرد. اوباما نبايد دوباره آن اشتباه را تکرار کند.

-چه انتظاري از امريکا داريد؟
انتظاري نداريم. خوب است اشتباه نکنند و منافع مردم خودشان را تامين کنند. سياست هايي که در پيش گرفته اند قبل از همه هزينه هايش را مردم خود امريکا دارند مي دهند.

-البرادعي در چهار مورد گفته ايران از غني سازي دست برنداشته و به طور کامل همکاري نکرده است. اينکه البرادعي گفته ايران از غني سازي دست بر نداشته، حرف درستي است ولي البرادعي نگفته غني سازي حق ايران نيست.

-البرادعي گفته که ايران در همکاري قصور داشته است.
البرادعي گفته ايران خواسته شوراي امنيت در مورد توقف غني سازي را نپذيرفته که درست است. ما مي گوييم طبق NPT همه اعضا حق دارند.

-من بار ديگر به اول اکتبر برمي گردم. آيا ايران فکر مي کند آماده گفت وگو براي مسائل هسته يي هست؟
ما معتقديم انرژي صلح آميز هسته يي براي همه باشد و سلاح هسته يي براي هيچ کس. آيا اين منطق قابل قبول است يا نه؟

-آيا درک من درست است که شما همه راه حل ها را موکول مي کنيد به موضوع خلع سلاح اسرائيل؟
ما درباره خلع سلاح جهاني صحبت مي کنيم. امريکا و اروپا هم بايد بروند به سمت خلع سلاح و نبايد تبديل به زرادخانه هسته يي شوند. آيا اروپا که نگران چند هزار سانتريفوژ در ايران است نگران اين همه زرادخانه در خاک خود نيست؟

-چرا نگران هستند، سخت گيري در مورد ايران براي اين است که نگران هستند ايران به سمت سلاح هسته يي منحرف شود.
آنهايي که الان سلاح دارند و جهان را به صحنه درگيري بين خودشان تبديل کرده اند، چرا از اين نگران نيستند.

-آيا تاکيد سمبليک بر حق ايران در غني سازي براي شما کافي خواهد بود و آماده ايد روي تعداد سانتريفوژها گفت وگو کنيد؟
تاکيد ما اين است که جمهوري اسلامي ايران نبايد يک استثنا باشد. ايران حقوقي دارد مثل ساير اعضا و تکاليفي دارد مثل ساير اعضا؛ بنابراين اساس اين حرف شما غلط است.

-چه عکس العملي خواهيد داشت اگر اسرائيل واقعاً به شما حمله کند؟
اسرائيل بارها تهديد به حمله کرده است. چرا جامعه جهاني که شما مدعي وجود آن هستيد تاکنون به همين موضوع اعتراض نکرده است؟

-ما موافق چنين حمله يي نيستيم.
آيا دولت هاي شما نبايد احساس مسووليت کنند که دولتي به خودش چنين اجازه يي بدهد.

-اسرائيل موجوديت خودش را در خطر مي بيند. رئيس جمهور شما اين را عنوان مي کند. خواسته جهان در مورد توقف غني سازي عملي نشده است.
چطور کساني که از غني سازي نگرانند از وجود سلاح هاي هسته يي در اختيار رژيم صهيونيستي نگران نيستند يا نگراني شان را ابراز نمي کنند. واقعاً مردم اروپا نسبت به اشاعه نگراني ندارند؟ جداي از خلع سلاح بايد جلوي اشاعه را گرفت. چه کسي سلاح هسته يي را به رژيم صهيونيستي داده است؟ نخست وزير وقت اين رژيم رسماً در آلمان اعلام کرد سلاح هسته يي دارد.

-آيا اين خطر و تهديد را جدي نمي گيريد؟
ما معتقديم سلاح هاي هسته يي براي هيچ کشوري قدرت نمي آورد. ضمن اينکه اين نگراني در همه دنيا نسبت به اين سلاح ها وجود دارد. بنابراين ما به صورت کلي معتقد به خلع سلاح جهاني در مقوله هسته يي هستيم. امروز زرادخانه هاي هسته يي در هر شکل آن براي همه جهان خطرناک است. از جمله براي آلمان که خيلي احساس نگراني مي کند.

-پس چرا شما پروتکل الحاقي را نمي پذيريد؟
پروتکل الحاقي را خيلي از کشورها امضا نکردند از جمله کشورهاي اروپايي و آلمان. پذيرش آن يک امر داوطلبانه است.

-آيا اول اکتبر شروع جديدي است براي مذاکرات يا نه؟
ما با خوش بيني آمده ايم. اما بايد واقعيت را هم ديد. ما سه عنصر را براي جلو بردن موفق گفت وگوها لازم مي دانيم؛ 1- آسيب شناسي گذشته و تکرار نکردن اشتباهات گذشته 2- حسن نيت و دارا بودن نگاه راهبردي نه تاکتيکي براي همکاري دراز مدت 3- اراده يي جدي براي همکاري در آينده. ضمن اينکه گفت وگوها هم وقتي مي تواند موفق باشد که فرهنگ گفت وگو وجود داشته باشد. در آسيب شناسي گذشته برخي قدرت ها فرهنگ گفت وگو نداشتند و مي خواستند گفت وگو را در سايه ارعاب و تهديد و ترس پيش ببرند. ما منطق خود را قابل دفاع مي دانيم و بستر گفت وگو بايد مناسب باشد. تعابيري مثل چماق و هويج نشانه بي تمدني و بي فرهنگي در گفت وگو است.

-مي دانيد چه کسي را از طرف امريکايي ها در مذاکرات خواهيد ديد؟
ظاهراً اعلام شده که برنز شرکت مي کند.

-در ژنو است يا در استانبول؟
در سوئيس است؛ در ژنو يا برن.

-آيا با برنز دست خواهيد داد؟
موضوع ما بحث هاي مهم تري است.

ارسال نظرات
خط داغ