آگاه
کد خبر: ۳۲۰۴۴

نگاهی به وضعیت برنج و چای داخلی

"واردات" درد بی درمان "بازار"

"واردات" درد بی درمان "بازار"


فرارو - برنامه ریزان اقتصادی همواره در تلاشند میزان کالاهای وارداتی را به گونه ای تعیین کنند که به بازار داخل لطمه نزند. این تلاش در مورد کالاهایی که نمونه داخلی آن نیز تولید می شود با دقت و احتیاط بسیاری توام می شود تا واردات بی رویه به تولید کنندگان داخلی لطمه وارد نکند.

به گزارش فرارو؛ این مهم اما در دولت نهم جایگاهی نداشت چراکه آمارهای به دست آمده از عملکرد فعالیت اقتصادی این دولت در زمینه واردات نشان می دهد که در بسیاری موارد واردات بدون توجه به وضعیت تولید کنندگان داخلی بوده است چراکه واردات بی رویه سبب گشته است که بسیاری از تولید کنندگان داخلی توان رقابت در برابر کالاهای خارجی را از دست بدهند و بازار را برای آنها خالی کنند و خود به ورطه نابودی بیفتند.

بنا بر آمارها ارزش واردات کالاهای مصرفی در سال 87 نسبت به سال 83 افزایش 7/88 درصدی داشته است. این رقم از سه میلیارد و 785 میلیون دلار در سال 83 به هفت میلیارد و 143 میلیون دلار در سال 87 افزایش یافته است.

مقایسه آمار واردات کالاهای مصرفی، واسطه ای و سرمایه ای در چهار سال دولت نهم نسبت به چهار سال دولت هشتم نشان دهنده آن است که واردات کالاهای مصرفی در دولت نهم نسبت به دولت هشتم 5/109 درصد افزایش یافته است که در مجموع عمر دولت نهم میزان واردات کالاهای مصرفی 26 میلیارد و 362 میلیون دلار بوده است.

دولت نهم از این بخت یاری برخوردار بود که به یمن افزایش افسانه ای قیمت نفت امکان واردات کالاهای بسیاری را داشته باشد در این راستا هرگاه که احساس می شد ممکن است بازار داخلی با کمبود کالائی مواجه شود آن کالا به سرعت از خارج وارد می شد اما این امر بدون توجه به تولیدکنندگان داخلی انجام گرفت.

این امر سبب شد که بسیاری از تولید کنندگان داخلی ورشکست شده و یا توان تولیدی خود را به حداقل کاهش دهند. این مشکل اما در تولیدات سنتی ای همچون برنج و چای بیشتر خودنمایی می کند.

برنجی که دیگر ایرانی نیست
برنج ایرانی یکی از مرغوب ترین انواع برنج در سراسر دنیا است اما در حال حاضر قیمت برنج ایرانی به خاطر تولید سنتی آن از قیمت تمام شده بیشتری در مقایسه با برنج های خارجی برخوردار است که این مسئله در کنار عدم برنامه ریزی و مدیریت صحیح در تولید و توزیع برنج داخلی سبب شده است که برنج ایرانی نه تنها در عرصه رقابت جهانی بازار را به رقیبان خارجی خود واگذار کند که بازار داخلی ایران را نیز از دست بدهد.

آمار گمرک حاکی از واردات 653‌هزار و 410 تن برنج به ارزش 541 میلیون دلار در پنج ماه نخست سال جاری است كه این میزان نسبت به مدت مشابه سال گذشته 54‌درصد رشد داشته است. در همین مدت اما تنها 428‌هزار و 600كیلوگرم برنج به ارزش 412‌هزار و 775‌دلار صادر شده است که ارزش هر كیلو گرم برنج وارداتی به طور متوسط 2/1‌دلار و ارزش هر كیلوگرم برنج صادراتی ایرانی كمتر از یك‌دلار بوده است. مطابق با این آمار میزان واردات برنج به نسبت صادرات آن 1000 برابر است!

اینگونه است که نایب رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس می گوید حدود 200 هزار تن برنج از محصول سال گذشته شالیکاران روی دستشان در انبارها باقی مانده است. کاظم دلخوش با اشاره به اینکه واردات برنج بیش از میزان مصرف داخلی است ضمن انتقاد از عدم هماهنگی میان وزارت بازرگانی و جهاد کشاورزی مطرح می کند که بخش تعاون و دولت هر دو برنج وارد می کنند. او اما از واردات قاچاق برنج نیز نام می برد تا تمام بار واردات بی رویه روی دوش دولت قرار نگیرد.

سال گذشته برنج داخلی بنابر دلایلی با افزایش قیمت بالایی مواجه شدکه این امر ثبات بازار برنج را از میان برد و از آنجا که بسیاری از مردم توان خرید برنج مرغوب ایرانی با قیمت بالا را نداشتند دولت با دستور وزیر بازرگانی واردات برنج از کشورهایی چون پاکستان و تایلند را سرعت بخشید تا تعادل در قیمت برنج برقرار شود. این حجم از واردات اگرچه قیمت برنج داخلی را کاهش داد اما موجب شد که مقدار زیادی از برنج کشاورزان ایرانی فروش نرود و با گذر زمان بپوسد.

اکنون در حالی بحث عدم سلامت برنج های وارداتی مطرح می شود که سال گذشته یک مقام مطلع در وزارت بازرگانی به خبرگزاری فارس گفته بود: «با توافق وزارت بازرگانی و سازمان‌های ذیربط و برای سرعت بخشیدن به واردات برنج، مباحث مربوط به امور بهداشتی و قرنطینه این محصول در مبادی ورودی حل شده است.»

وزارت بهداشت در حال بررسی احتمال آلودگی برنج های وارداتی است و وزارت بازرگانی اعلام کرده در صورت اثبات غیر استاندارد بودن برنج های وارداتی آنها را از سطح بازار جمع آوری می کند این درحالی است که بیش از یکسال از کاهش شدید تعرفه واردات برنج و افزایش حجم واردات آن می گذرد و مردم میلیون ها تن از این برنج ها را مصرف کرده اند.

این اقدام در پی آن صورت می گیرد که موسسه استاندارد ایران گزارش داده که 13 نوع برنج خارجی وارداتی به فلزات سنگین از جمله سرب، روی و کادمیوم آلوده بوده است. در این راستا موسسه استاندارد از شهروندان خواسته تا از خرید برنج های وارداتی با نامهای آریا، خاطره، 181، مینویک، پاندا، محسن، مه کلاسیک، آفرین، مژده، کریستال، جادوگر، کمال ملکی و طوبا طلایی خودداری کنند.

حال با این وضعیت باید دید که نامرغوب و غیر بهداشتی بودن برنج های وارداتی سبب می شود که دولت فکری به حال وضعیت بحرانی تولید برنج داخلی بکند یا خیر.

به جرات می توان گفت که برنج ایرانی یکی از مرغوب ترین برنج ها در سطح جهان است و با مکانیزه شدن تولید این محصول، برنج ایرانی علاوه بر تامین تمام مصرف داخلی می تواند جای پای خود را در بازار رقابت جهانی برنج مستحکم کند. این امر اما نیازمند توجه بیش از پیش دولت و برنامه ریزی دقیق در این خصوص است و توجه به نیازهای روزمره و گذر از زمان حال به هر شرایطی منجر به وضعیتی خواهد شد که اکنون گرفتار آن هستیم.

چای سرخ هندی به جای چای سبز ایران
چای تولید داخل نیز وضعیت مشابهی همچون برنج دارد. طبق اعلام رئیس اتحادیه چایکاران شمال علی رغم تولید 40 هزار تنی چای خشک در سال گذشته، تنها 27 هزار تن چای در سال جاری در مزارع شمالی کشورمان کشت و تولید شده است که این آمار حاکی از افت شدید در تولید این محصول است. کارشناسان سبب این مسئله را رها شدن سیستم واردات چای طی سال های اخیر می دانند.

رئیس اتحادیه چایکاران ایران خبر از رها شدن بیش از 20 هکتار باغ چای در شهرهای مختلف و در اطراف جاده اصلی می دهد که کشاورز وارد آن نشده است. این امر نشان دهنده نداشتن صرفه اقتصادی تولید چای برای کشاورزان است.

ایرج هوسمی همچنین خبر از تعطیلی بیش از 50 درصد كارخانه‌های چای شمال به دلیل واردات می دهد. او در مورد اثر واردات بی‌رویه چای خارجی بر صنعت و كشاورزی چای ایران می گوید: « از 172 كارخانه چای سازی در شمال كشور در بیشترین زمان بهره‌برداری ، كمتر از 50 درصد كارخانه‌ها راه‌اندازی شد و بقیه تعطیل هستند.»

رئیس اتحادیه چایکاران ایران دلیل اصلی تعطیل بودن كارخانه‌ها را در انبار ماندن چای از سال‌های قبل می داند و می گوید: «علت مشكلات صنعت چای به دلیل واردات بی‌رویه چای خارجی اسانس‌زده و دارای عطر و طعم و رنگ شیمیایی است كه باعث تغییر ذائقه مردم و رویگردانی از مصرف چای داخلی شده است.»

گذشته از این مسئله اما عدم پرداخت به موقع تسهیلات به چایکاران نیز به عنوان یکی از عوامل کاهش تولید چای عنوان می شود. در حالی که عملیات زراعی باغات چای در زمان خاص خود باید انجام شود تا تولید به لحاظ کمی و کیفی دارای مطلوبیت مورد انتظار باشد اما تاخیر در پرداخت تسهیلات که چایکران هر ساله با آن مواجه اند کاهش تولید را در پی داشته است.

وضعیت محصولات کشاورزی به خاطر حاد شدن بحران شان در صدر اخبار قرار دارند وگرنه محصولات صنعتی و نیز بخش ساختمانی نیز با رکود و بحران دست و پنجه نرم می کنند و در حال حاضر واحدهای صنعتی در مجموع با یک سوم توان تولیدی خود فعالیت می کنند که این امر به خوبی بیانگر وضعیت اقتصادی و تولیدی کشور است.

اکنون در حالی زمان سپری می شود و از ایام انتخابات ریاست جمهوری فاصله می گیریم و شعارها به ورطه فراموشی سپرده می شوند که چرخ های اقتصاد کشور به کندی می چرخند و تا ایست کامل فاصله چندانی ندارند. شاید یک بازبینی کلی در عملکرد اقتصادی و به کارگیری برنامه ها و تئوری های جدید بتواند کورسوی امیدی برای آینده اقتصادی کشور باشد وگرنه تداوم روند فعلی آینده از پیش مشخص و تیره ای دارد.

ارسال نظرات
خط داغ