آینده اصلاح طلبی در گفتگو با حسین مرعشی
گفتني ها با سخنگوي حزب کارگزاران سازندگي ايران مفصل تر از اين پرسش و پاسخ بود. مهندس سيد حسين مرعشي عضو متنفذ کارگزاران سازندگي ايران اسلامي از آينده اين حزب در سپهر سياسي ايران سخن مي گويد.
---
-ضربه يي که بخشي از جناح اصولگرايان مي خواستند به فعاليت سياسي احزاب اصلاح طلب بزنند، اين احزاب را وارد فاز تازه يي کرده است. حزب کارگزاران سازندگي به عنوان يک حزب تاثيرگذار و مهم مشمول همين کنش و واکنش ها شده.در اين شرايط آيا اعضاي حزب کارگزاران چشم انداز يا افقي براي امتداد فعاليت خودشان مي بينند يا مي نشينند تا ببينند در آينده چه اتفاقاتي رخ خواهد داد؟
به طور کلي ظرف 30 سال گذشته نقاط قوت و ضعف و افت و خيزهاي سياسي که کشور داشته صرف نظر از اينکه روند سياسي کشور را روندي رو به جلو و سازنده ارزيابي کنيم يا آن را روندي فرسايشي و کاهنده بدانيم، مسلم است که در تمام اين سال ها اتکاي نظام به مردم بوده است بنابراين استمرار و بقاي نظام و حتي اگر نگوييم شکوفايي آن نمي تواند عنصري به نام مردم را براي خود نداشته باشد.
همه هستي و وجود نظام به عنصري مهم و موثر به نام مردم ايران گره خورده است و جمهوري اسلامي اصولاً با همين مردم معنا پيدا مي کند و منهاي اين پشتوانه و اين عامل تعيين کننده جمهوري اسلامي پوسته يي خواهد بود که دير يا زود خواهد شکست و البته طبيعت همه نظام ها همين طوري است و در دنياي امروز به ندرت نظامي مي تواند تنها به اتکاي نيروهاي نظامي خودش يا حمايت کشورهاي خارجي برقرار بماند و به عنصري غير از مردم تکيه کند.
بنابراين اگر ما به تکيه گاه مردم نياز داشته باشيم که قاعدتاً داريم بايد بگوييم کساني که به احزاب ضربه زده اند يا مي خواهند احزاب را تضعيف کنند در واقع به نظام ضربه مي زنند زيرا احزاب بخش مهمي از واقعيت سياسي مردمي هستند که پايه هايي دارند و جرياناتي دنبال سر آنها حرکت مي کنند و اثرات واقعي بر ديدگاه هاي مردم دارند.
برداشت شخصي من اين است که بيش از آنچه احزابي مثل کارگزاران يا شخصيت هايي مثل آقايان هاشمي، موسوي و کروبي به نظام براي ادامه حيات سياسي شان نياز داشته باشند اين نظام است که با شدت بيشتري نيازمند به اين گروه ها و شخصيت ها است چون جز با استفاده از اعتبار وسيع سياسي- اجتماعي همين گروه ها و شخصيت ها به هيچ وجه نظام نمي تواند مسائلش را با مردم حل و فصل کند.
اگر هم در حال حاضر فشارهايي ادامه دارد، فشارهايي است که سعي مي کنند اين گروه ها و شخصيت ها را قانع کنند براي حمايت علني تر و شکلي تر از نظام، در حالي که اين گروه ها و شخصيت ها از نظام حمايت واقعي دارند و توامان از شکل و محتواي نظام حمايت مي کنند اما آنها علاقه مندند اين حمايت فقط حمايتي شکلي و ظاهري باشد لذا من فکر مي کنم آينده از آن اين شخصيت ها و اين گروه ها است زيرا آنها پيوندهاي خود را از سويي با مردم و از سوي ديگر با اصالت ها و محتواي نظام حفظ کرده اند تا با شکل نظام.آنچه تعيين کننده است اين است که ببينيم مردم به عنوان صاحبان اصلي نظام و انقلاب چه رابطه يي با اين گروه ها و شخصيت ها دارند و اين گروه ها و شخصيت ها با محتواي جمهوري اسلامي چه پيوندي برقرار کرده اند. اگر اين پيوند با محتواي نظام مستحکم باشد اين رفتارهاي شکلي در گذر زمان تغيير مي کند و شکل نمي تواند در مقابل محتوا مقاومت داشته باشد.
-حال با اين تعبيري که شما از وضعيت اشخاص و گروه ها ارائه داديد، کارگزاران چه برنامه يي دارد؟
عجالتاً حزب کارگزاران يک برنامه، صبر و انتظاري را در پيش گرفته و ما فکر مي کنيم بايد با متانت بيشتري قدم برداريم. ولي ايده غالب در کارگزاران هم ارتقاي کمي و هم ارتقاي کيفي سطح فعاليت هاي سياسي است. ما فکر مي کنيم الان زمان نقش آفريني احزاب و گروه هاي اجتماعي است. اين بحراني که در کشور پيش آمده به اعتقاد ما راه حل خارجي ندارد بلکه راه حل آن داخلي است و آن هم چيزي جز توسعه نقش آفريني گروه هاي سياسي نيست. به رغم اينکه در حال حاضر سياست صبر و انتظار را در پيش گرفته ايم ولي خيلي سريع و با عبور از اين برنامه کوتاه مدت و طي يک برنامه ميان مدت به توسعه تشکيلاتي دست خواهيم يافت. هم تشکيلات مان را توسعه مي دهيم هم آن را بازسازي مي کنيم و هم کيفيت و کميت فعاليت هايمان را گسترش مي دهيم.
-توسعه تشکيلاتي که شما از آن صحبت مي کنيد طبيعتاً قرار است در خدمت يک استراتژي قرار بگيرد. اين استراتژي هم طبعاً مي تواند شرکت در يک انتخابات باشد. در وضعيت فعلي اين مساله چگونه توجيه مي شود؟
از نظر ما روح قانون اساسي اين است که شوراي نگهبان بايد مرکب باشد از شش فقيهي که هم عادلند، هم سرآمد فقهاي کشور و نيز شش حقوقداني که هم بايد عادل باشند و هم سرآمد حقوقدانان کشور. يک ترکيب کاملاً هماهنگ با روح قانون اساسي بر مبناي آنچه عقلاي عالم قبول دارند بايد بي طرف باشد زيرا در هيچ کجا داور نمي تواند عضو تيم رقيب باشد بلکه داور بايد کاملاً بي طرف باشد.
-آيا ممکن است اين اصلاحات مورد نظر شما به سمت درخواست نظارت بين المللي حرکت کند؟
من شخصاً و حزب ما به عنوان يک حزب اصلاح طلب قائل به اين موضوع نيستيم. دليلش هم اين است که اساساً جايي را سراغ نداريم که نظارت بين المللي توانسته باشد مساله يي را در کشوري حل کرده باشد. ما تاکيدمان بر اين است که مسائل مان را در داخل کشور حل کنيم. مردم ايران در گذر تاريخ از حضور و مداخله خارجي ها لطمه ديده اند و بحق مقاومت صحيحي در مقابل هر نوع مداخله خارجي دارند. نهاد بين المللي بي طرفي نيز وجود ندارد و آنها بيشتر تحت تاثير قدرت هاي مسلط دنيا هستند که آنها نيز طبعاً از زاويه منافع خودشان به مسائل نگاه مي کنند. اين تصور که بعضاً در بخش هايي از جامعه ما وجود دارد مبني بر آنکه ممکن است در جايي قدرت هاي غربي طرفدار دموکراسي و عدالت باشند اساساً يک تصور غيرواقعي است.
نگاهي به جغرافياي سياسي منطقه نشان مي دهد مستبدترين، فرسوده ترين و مرتجع ترين نظام هاي سلطنتي امروز دوستان نزديک غرب هستند و پايه اين همه بدبختي افغان ها چيزي جز مداخله يي نيست که بلوک شرق و شوروي سابق با اشغال افغانستان پايه گذاري کرده و اين حجم بحران را در افغانستان که هنوز هم ادامه دارد براي افغان ها به جا گذاشته اند. اينکه ما فکر کنيم در شرق يا غرب کسي به عدالت و دموکراسي و آزادي فکر مي کند تصوري واقعي نيست. در جهان امروز منافع تعيين کننده هستند. منافع ملي ما ايجاب نمي کند که براي خروج از اين بحران به بيرون نگاه کنيم. ما فکر مي کنيم مردم ايران هنوز آنقدر صلابت، شخصيت، وقار و قدرت دارند که بتوانند از حق خودشان در داخل دفاع کنند.ما بايد مردم را متحد نگه داريم و متوجه قدرت آنها باشيم چنان که امام(ره) فرمودند هر جا مشکل داشتيد مردم را به ميدان بياوريد تا مشکل حل شود.
مي توانيم بگوييم اعتماد مردم به دليل وابستگي عناصري معدود و رفتن برخي دوستان سابق ما به خارج از کشور لطمه ديده است اما بايد متوجه قدرت اصلي باشيم. قدرت اصلي در مردم است و شخصاً فکر مي کنم ضعف در شناخت و ارتباط برقرار کردن با آنان و ضعف سازماندهي مردم است که ممکن است کسي را متوجه خارج از کشور کند.
-درست يا غلط در مورد حزب کارگزاران اين موضوع در اذهان وجود دارد که آنها بازيگران نگاه و تفکري هستند که آقاي هاشمي رفسنجاني دارد.تداوم ارتباط شما با ايشان و جايگاه معنوي آقاي هاشمي در حزب کارگزاران چه شکلي خواهد يافت؟
آقاي هاشمي از شخصيت هاي موثر تاريخ معاصر ايران هستند و ايشان حداقل سابقه پنج دهه تجربه کار سياسي دارند و در ميان سياستمداران ايران هم به عنوان يک عالم ديني هستند که نگاه واقع بينانه و صحيح به دين دارند و برداشتي روشنفکرانه و به دور از تحجر از دين ارائه مي دهند و در سياست نيز کاملاً حرفه يي و واقع گرايانه به سياست نگاه مي کنند. در تاريخ سياسي معاصر ايران از مشروطه به اين سو عناصري که داراي چنين ويژگي هايي باشند و بتوانند سياست را کاملاً حرفه يي تعقيب کنند و در عين حال نگاه ارزشي به آن داشته باشند، معدودند.
آقاي هاشمي وارد دسته بندي ها نمي شوند زيرا واقعاً ظرفيت هاي آقاي هاشمي بسيار فراتر از ظرفيت هاي حزب کارگزاران است. نه تنها حزب کارگزاران بلکه هر گروه و حزب ديگري در ايران که امکان مشورت و استفاده از نظرات مشورتي شخصي مثل آقاي هاشمي را داشته باشد بايد اين فرصت را مغتنم بشمارد. حزب کارگزاران هم طبيعتاً به عنوان مجموع کساني که سياست هاي آقاي هاشمي را هم در عرصه سياست هاي داخلي و هم در عرصه سياست هاي بين المللي و هم در اقتصاد قبول داريم و راه اعتدال و ميانه روي ايشان را بهترين راه حل مي دانيم و هم از جهت اولويتي که براي مسائل کشور قائليم اولويت توسعه يي است که آقاي هاشمي نيز آن را قبول دارند، از مشاوره ايشان بهره مي گيريم.
به عقيده ما اساساً توسعه است که مي تواند همه مسائل ايران را حل و فصل کند. بخش زيادي از مشکلاتي که امروز در کشور داريم ناشي از توسعه نيافتگي است. اينکه هنوز ما بر سر نحوه مصرف درآمدهاي نفتي با هم جنگ و جدال مي کنيم دليلش اين است که نفت بخش مهم اقتصاد ايران را تشکيل مي دهد و حقيقت آن است که درآمد نفتي نسبت به آنچه بايد باشد مقدار کوچکي است، در حالي که اگر ديدگاه آقاي هاشمي و حزب کارگزاران محقق شود و ما به سمت صنعتي شدن حرکت کنيم و درآمد نفتي که امروز 70 درصد درآمدهاي کشور را تشکيل مي دهد به 10 درصد درآمدها تنزل پيدا کند، آنقدر ماليات مهم مي شود و آنقدر بورس و فعاليت هاي مردم اهميت پيدا مي کند که نفت اهميتش را از دست مي دهد. راه حل مسائل مختلف فرهنگي، سياسي و اقتصادي ايران توسعه است و هيچ اولويتي مهم تر از توسعه نيست.
بنابراين کارگزاران اول به دليل سوابق سياسي آقاي هاشمي و دوم به دليل اولويتي ايشان براي توسعه همچنان هم جهت آقاي هاشمي تلقي خواهد شد هر چند ما به عنوان يک حزب و ساختار خودمان تصميم مي گيريم و هيچ وقت آقاي هاشمي در ساختارهاي حزب تصميم گير نبوده اند اما حزب کارگزاران کاملاً دارد از موضع يک جناح سياسي وارد مسائل مي شود و به عنوان يک حزب و يکي از طرفين دعواها و مبارزات سياسي است اما آقاي هاشمي در موضع فراجناحي قرار دارد و اين خواست را هم ندارد که اين موقعيت را تغيير بدهد.
-مساله يي که وجود دارد اين است که انتظارات فراواقعي از آقاي هاشمي وجود دارد؛ چه از سوي نهادهاي حاکميتي به دليل مسووليت هايي که دارند و چه از طرف مردم زيرا ايشان را به عنوان مرد بحران مي شناسند. سوال صريح من اين است که آيا آقاي هاشمي مي توانند کمکي به مشکلات به وجودآمده کنند؟
من شخصاً فکر مي کنم پاسخ سوال شما مثبت است منتها مشروط بر اينکه اين نقش فراجناحي آقاي هاشمي توسط هر دو طرف ماجرا به رسميت شناخته شود.نقشي که آقاي هاشمي مي تواند ايفا کند فراتر از اين دو است و الان ايشان دقيقاً در چارچوبي حرکت مي کند که بتواند نقشي را که بايد، ايفا کند و دغدغه هاي هر دو طرف را بفهمد و امروز ما در عرصه سياسي کشور کمبود چنين بازيگران سياسي را احساس مي کنيم.امروز نگاهي که به هاشمي هست اين است که نمي خواهد هاشمي به عنوان هاشمي بيايد و اين نقش را بازي کند. جناح منتقد حداقل در سطوح بالا اين را پذيرفته که هاشمي نقشي فراجناحي داشته باشد.
-جناح حاکم از هاشمي چه توقعي دارد؟
آنها علاقه مند نيستند هاشمي چنين نقشي را ايفا کند. آنها هاشمي را به عنوان يک ابزار مي خواهند و طبيعي است که ايشان نيز زير بار چنين نگاهي نمي رود زيرا او تاريخ را خوب مي داند، سياست را خوب مي شناسد و مي داند چنين نقشي هيچ کمکي به نظام نخواهد کرد. کمبود امروز نظام، کمبود شخصيت هايي است که بتوانند فراجناحي نگاه و عمل کنند حالا کسي هم که مثل هاشمي وجود دارد نبايد او را تبديل کنيم به جنتي شماره دو.
-شما اشاره کرديد که عده يي مي خواهند يک هاشمي شکست خورده را در اردوگاه خودشان نگه دارند و از او عليه اصلاح طلبان استفاده کنند اما مثل اينکه مساله فراتر از اينها است و غير از اينکه مي خواهند ايشان را از اين وجه فراجناحي دور کنند، آمده اند که ايشان را هم طرف دعوا کنند.
مسائل متعددي در اين موضوع نقش آفريني مي کنند. ما از نقش آفريني برخي افراد و جريانات ناشناخته نبايد غافل باشيم که به نحو مرموزي چند سالي است وارد عرصه سياسي ايران شده اند و به عنوان نيروي سوم دارند عمل مي کنند. اين جريان مي تواند جريان خطرناکي باشد که قصد انتقام گرفتن از کل نظام و انقلاب را دارد زيرا يکي از سياست هاي محوري و کليدي جمهوري اسلامي مقابله با تحجر بوده است و برخورد با عناصر دين فروش و بازيگراني که از دين به عنوان ابزار استفاده مي کنند فارغ از اينکه ريشه آنها در داخل يا خارج کشور است يا فقط يک تحجر داخلي است يا نه، در جاي خودش قابل بررسي است.
اما به هر حال اين جريانات تحجرگرا از انقلاب اسلامي لطمه زيادي خوردند. آنها شانه به شانه روشنفکري مذهبي مانند آقايان مطهري يا شريعتي و حضرت امام به عنوان جمع کننده کلي اين روشنفکري حرکت مي کردند و خودشان مدعي حکومت ديني و اسلامي بودند و خود را محور اسلام واقعي مي دانستند اما موج توفنده انقلاب جوانان را جذب کرد و بساط آن گروه را به هم ريخت و زمينه هاي اجتماعي و سياسي يک تفکر تحجرگراي ديني در جامعه براي دوره طولاني محو شد. کاريزما و افکار امام و افکار نوگراي مطهري و شريعتي جوانان را از آن تفکر ارتجاعي جدا کرد؛ تفکري که همزاد تفکر انقلابي در جامعه رشد مي کرد.
-منظور انجمن حجتيه و جرياناتي از اين دست است؟
امروز ممکن است انجمن حجتيه به عنوان يک سازمان وجود نداشته باشد اما تفکر مورد نظر ما ادامه همان انديشه است. اين گروه که به تدريج نفوذشان در سيستم را افزايش مي دهند، نه با آقاي خامنه يي خوبند و نه با هاشمي يا ناطق يا موسوي و نه کس ديگر از اين دست، منتها آنها براي خودشان اولويت هايي دارند و يکي يکي چهره هاي انقلابي را مورد هدف قرار داده اند.
فشارهاي آنها عليه آقاي هاشمي، بيت امام و ياران امام است.جرياناتي از اين دست دارند به صورت فرصت طلبانه يي از اين مشاجرات سياسي استفاده مي کنند و به نظر مي رسد بايد اين جريانات را به عنوان عنصر سوم در مورد بحران اخير مورد توجه قرار داد. به نظر من در اين مسائل اخير يک اردوگاه به حاکميت و نظام به دليل اينکه حاکميت خودش برايش اهميت دارد، کاملاً شکلي نگاه مي کند يعني براي حاکميت فردي حاضرند هر محتوايي را از نظام کم کنند. يک بخش معترضاني هستند که دفاع محتوايي و شکلي از نظام مي کنند و براي حفظ اين محتوا و شکل مقاومت خوبي از خود نشان داده اند و يک جريان سومي نيز وجود دارد که ريشه اش در تحجر است و ترس اين است که درگيري ميان اردوگاه اول و دوم فرصتي ايجاد کند براي اينکه اردوگاه سوم که ريشه در تحجر دارد مواضع خودش را مستحکم کند و پيشروي داشته باشد و اين از نظر من خطر جدي و قابل طرحي است.
-در مورد اين بنيادگرايان متحجر آيا مي شود مشخص کرد که اينها چه کساني هستند و چه ويژگي هايي دارند و چه تفاوتي با جناح حاکم دارند؟
اينها کساني هستند که به سمتي پيش مي روند که اساس جمهوري اسلامي را متلاشي کنند. اگر برگرديم به قبل از انقلاب، اولويت هايي که تشخيص مي دادند، اولويت هاي انحرافي بود. يک نظام فاسدي مثل نظام پهلوي وجود داشت و در آن شرايط اين جريانات شرط حضور اعضايشان در تشکل ها اين بود که فرد نبايد فعاليت سياسي داشته باشد.
با يک عنصر فرعي در عرصه سياسي ايران به نام بهاييت مبارزه مي کردند بنابراين موضوع فرعي را اصلي و موضوع اصلي را فرعي کرده بودند و طبيعتاً نظام شاهنشاهي آنها را تقويت مي کرد زيرا آنها مي توانستند يک انرژي زيادي را که مي شد عليه نظام شاهنشاهي راه بيفتد، مستهلک و خنثي کنند. امروز از نظر من آنها دشمن يک نظام مدرن مذهبي هستند زيرا اگر جمهوري اسلامي بر مبناي آنچه امام طراحي کرده اند و در دو جريان نخستين يعني حاکمان و معترضان تبلور يافته را در نظر داشته باشيم اين جريان سوم جرياني است که به نام دين خشونتي را ترويج و تبليغ مي کند و در حوزه هايي که در اختيارش است، هر نوع تفکر ديني را مي خشکاند.
که اساساً آدم هاي منصف در هر دو اردوگاه ديگر را متحير مي کند که آيا قرار بود ما از چنين نظامي دفاع کنيم؟ اگر واقعيت نظام اين است پس ما چرا دفاع مي کنيم. اين جريان مرموز آمده است با اعمال هر نوع خشونتي و ترويج هر نوع تفکر ارتجاعي و انحرافي تيشه به ريشه جمهوري اسلامي بزند. اگر قرار باشد تحت تاثير اين خشونت ها و زشتي ها و پلشتي ها جوان ها به اين نتيجه برسند که اساس جمهوري اسلامي و انقلاب اشتباه بوده و به اصول اسلام شک کنند، آنها به هدف خودشان رسيده اند زيرا جمهوري اسلامي که مي خواهد بر مبناي مدار اعتدال بين مردم سالاري و دين مداري حرکت کند، آنچنان که مردم مي خواهند و بر مبناي ديني که مي تواند با دنيا سازگاري پيدا کند و حوائج و نيازهاي امروز مردم را برآورده سازد حرکت کند، سبب مي شود دموکراسي و آزادي در ايران تعميق پيدا کند و بسياري از بحران ها حل شوند. ظرفيت نظام آنقدر بالا است که اگر مبناي واقعي اش مستقر شوند بسياري از بحران ها حل مي شوند حال آنکه آن تفکرات ارتجاعي خوب مي دانند که برداشت صحيح از حکومت ديني ريشه هاي تحجر را خواهد سوزاند.
-اين جرياني که شما به آن اشاره کرديد، چه نسبتي با جريان نوظهور دارد؟
اصلاً همه نفرات اصلي آنها در اين جريان حضور دارند.
-پس چرا شما از آنها به عنوان جريان سوم ياد مي کنيد؟
زيرا آنها هنوز در حاکميت نهادينه نشده اند و به بخش هاي مهمي از حاکميت دست نيافته اند. فعلاً حذف جريان معترض و اصلاح طلب دستور کار مشترک جريان سوم و جريان حاکم است اما در آينده آنها دچار اختلاف جدي و اساسي خواهند شد.
-بگذاريد کمي هم به مسائل روز بپردازيم که براي مردم جذاب ترند؛ تغييرات در قوه قضائيه را کارگزاران چگونه ارزيابي مي کند؟
بايد منتظر نتيجه باشيم. ما با جابه جايي افراد ذوق نمي کنيم و منتظر مي شويم ببينيم سياست هاي قوه قضائيه به چه سمتي ميل پيدا مي کند. آيا به سمتي خواهيم رفت که دستگاه قضا تحت تاثير خواست هاي ضابطان و صاحبان قدرت قرار نگيرد؟ آنچه براي ما اهميت دارد استقلال قضا است اينکه قضات نه تحت تاثير خواست ضابطان و نهادهاي امنيتي بلکه تحت تاثير محتواي پرونده و براساس تشخيص حقيقي خودشان تصميم بگيرند.
-روند را چگونه ديده ايد؟
ما هنوز هيچ اظهارنظري نمي توانيم بکنيم چون در حد جابه جايي افراد است و ممکن است همه مشکلات به اين نحو حل شود يا اينکه استمرار پيدا کند، بنابراين ما منتظر کارکردها هستيم و اصالتي براي جابه جايي افراد قائل نيستيم هر چند اين حرکت يک گام به جلو است اما کافي نيست.
-فرمانده کل سپاه هفته گذشته در اظهاراتي با نام بردن از برخي از اصلاح طلبان آنها را متهم کرد و مورد خطاب قرار داد. در سه ماه گذشته به غير از رئيس دفتر سياسي سپاه ما شاهد اظهارنظر فرماندهان سپاه نبوديم. ورود غيرمترقبه آقاي جعفري با اين ادبيات و اين جهت گيري حاکي از چه اتفاقاتي است، آيا حزب کارگزاران تحليلي از اين اظهارات دارد؟
اينکه چرا اين حرف ها زده شده است، به نظر من اين يک نوع آزمودن جامعه است. بايد گفت براساس عرف بين المللي و براساس نظر امام که نهادهاي نظامي حق دخالت در مسائل سياسي را ندارند و با توجه به اينکه اين موضع گيري يک موضع گيري سياسي بوده است، بايد گفت شايسته نبوده است که فرمانده سپاه چنين سخناني را بر زبان آورد. منتها در سپاه يک برداشت ديگري وجود دارد مبني بر اينکه سپاه خودش را حافظ دستاوردهاي انقلاب و به عنوان يک نيروي مسلح گارد محافظ انقلاب و آرمان هاي آن مي داند. حتي اگر اين برداشت را يک برداشت واقعي بدانيم در اين حالت هم بايد به برادران عزيزمان در سپاه متذکر شويم که اعمال چنين نقش و مسووليتي عمق بيشتري مي طلبد. اگر سپاه قرار است در اين نقش موثر باشد نمي تواند حداقل نيمي از جامعه سياسي ايران را دشمن فرض کند و با آنها از موضع عداوت برخورد کند. چنين حرکت اشتباهي سپاه را خواهد شکست و شکستن سپاه، خيانت بزرگي به کشور و انقلاب خواهد بود.
اگر سپاه به پايداري جمهوري اسلامي مي انديشد، بايد بداند مقابله با جريانات سياسي ريشه دار و داراي پايگاه اجتماعي کار عاقلانه يي براي يک نهادي که مي خواهد حافظ دستاوردهاي انقلاب باشد، نيست. سپاه بايد از موضع بالاتر، حکيمانه تر و عميق تري به مسائل نگاه کند اگر مي خواهد نقش سياسي در جهت حفظ نظام و دفاع از ارزش هاي انقلابي بازي کند. مساله يي به اين مهمي را نمي شود با پاک کردن صورت مساله حل کرد. سپاه بايد در خودش ظرفيتي ايجاد کند که آن ظرفيت به کمک کشور بيايد.