پاسخ وزارت امور خارجه به شبهات درباره برجام
روابط عمومی وزارت خارجه در گزارشی 9 صفحه ای به شبهاتی که برخی نامزدهای ریاست جمهوری و ستادهای آنها در روزهای اخیر نسبت به برجام مطرح کرده اند ، پاسخ داد واز آنها خواست متن گزارش های اجرای برجام که در سایت این وزارتخانه است را مطالعه کنند.
متن کامل پاسخ روابط عمومی وزارت امور خارجه به شرح زیر است:
بسم الله الرحمن الرحیم
اطلاعیه روابط عمومی وزارت امورخارجه
1- وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با وقوف کامل نسبت به وظائف و مسئولیت های قانونی و رسالت ملی خود در حفظ و حراست از منافع ملی، همواره از ورود به کشمکش های سیاسی و جناحی داخلی خودداری کرده و تنها پاسداری از منافع و امنیت ملی را وجهه همت خود قرار داده است. در عین حال، وزارت امور خارجه به عنوان متولی دیپلماسی کشور و مجری سیاست خارجی، و به عنوان مسئول انجام مذاکرات هسته ای، خود را موظف به جلوگیری از تحریف واقعیت ها، بزرگ نمایی مشکلات و کوچک شماری دستاوردهای سترگ ملت ایران در عرصه سیاست خارجی می داند.
2- جای خوشوقتی است که که تمامی نامزدهای محترم ریاست جمهوری مراتب پایبندی و تعهد خود را به برجام اعلام داشته اند. این نشاندهنده قوت و استحکام توافق برجام است. برجام عزت، سربلندی و منافع ملی کشور را به خوبی تامین کرده است، که اگر چنین نبود هیچ نامزدی نمی توانست آن را «معتبر» دانسته و خود را متعهد به اجرای آن نماید. اگر برجام حق مسلم هسته ای مردم ایران را محقق نکرده یا خدای نکرده برنامه هسته ای ایران را متوقف کرده بود، نه تنها نامزدهای انتخابات، که هیچ یک از آحاد ملت ایران آن را معتبر نمی دانست.اراده نامزدهای ریاست جمهوری برای «نقد کردن چک برجام» نشان از منافع برجام برای ملت ایران دارد. تمایل همه نامزدها به اجرای هر چه بهتر برجام، مقابله قوی تر با بدعهدی های آمریکا، و نقد کردن ظرفیت های احیانا مغفول برجام را به فال نیک می گیریم.
مطمئنا آشنایی با گشایش های حاصله در حوزه های مالی و بانکی، نفت و گاز و پتروشیمی، حمل و نقل، دفاع، صنعت و تجارت، بهداشت و ... برای ورود منصفانه به مسائل مبتلابه کشور مفید و بلکه لازم خواهد بود.
4- در موضوع عدم گشایش در مناسبات بانکی و پابرجا بودن تحریم های بانکی که مورد اشاره برخی از ستادهای انتخاباتی می باشد، در آخرین گزارش سه ماهه وزارت امور خارجه(26 فروردین 1396) که مبتنی براطلاعات وآماررسمی دستگاههای ذیربط میباشد،آمده است: 'از تاریخ اجرای برجام تا پایان سال 1395، شبکه بانکی کشور 704 رابطه کارگزاری با 249 بانک دنیا ایجاد نموده است. طی این مدت 99 هزار و 936 فقره گشایش اعتبارات اسنادی و ارائه خدمات تجاری در قالب 17861 فقره گشایش اعتبار اسنادی، 1866 فقره ثبت سفارش برات اسنادی و 80209 فقره حواله ارزی صادر شده است که ارزش دلاری خدمات تجاری مذکور بیش از 38 میلیارد دلار بوده و شامل 74/17 میلیارد دلار گشایش اعتبار اسنادی، 96/3 میلیارد دلار برات اسنادی و 62/16 میلیارد دلار حواله ارزی میباشد. در چارچوب آزادسازی داراییهای کشور، علاوه بر آزادسازی 12 میلیارد دلار از وجوه مسدود شده کشورمان در فاصله زمانی برنامه اقدام مشترک (توافق موقت ژنو) تا انعقاد برجام، از تاریخ اجرایی شدن برجام تا پایان سال 1395، بالغ بر 7/25 میلیارد دلار از منابع ارزی کشور آزاد شده است.'
5- در مجموع پس از اجرای برجام، تحولات و گشایشهای وسیع و قابل توجهی در حوزه مالی و بانکی رخ داده است.برگشت کل منابع ارز حاصل از صادرات نفت و در دسترس بودن آنها، تامین مالی واردات کالاهای مورد نیاز کشور، آزادسازی منابع ارزی مسدود شده در خارج از کشور، فعالیت مجدد حساب های بانک مرکزی، ایجاد روابط کارگزاری بانک های کشور با بانک های خارجی، اتصال مجدد به سوئیفت، فعال شدن مجدد تمامی شعب بانک های ایرانی در خارج از کشور، گشایش قابل توجه اعتبارات اسنادی و ارائه خدمات تجاری، تسویه مطالبات نفتی معوقه، تامین منابع مالی، برقراری مجدد بیمه های صادراتی، کاهش نرخ ریسک از 7 (بالاترین ریسک) به 6 و ... در یک کلام خروج قطعی نظام بانکی و مالی کشور از مرحله بحرانی و بنبستِ دوران تحریم، از ثمرات اجرایی شدن برجام است. سیستم بانکی کشور هم اکنون با هیچ مانع تحریمی مرتبط با موضوع هسته ای و برجام مواجه نمیباشد، و تداوم برخی مشکلات و محدودیتهایی که هنوز در این حوزه وجود دارد مرتبط با عواملی خارج از برجام همچون تحریمهای اولیه و غیرهستهای آمریکا، قوانین انضباطی مرتبط با FATF و ... میباشد.
6- درخصوص انتقال وجوه حاصل از فروش نفت و سایر درآمدهای صادراتی،ادعاهای صورت گرفته مبنی بر اینکه همچنان از مسیر صرافی ها و دلالان استفاده می شود، صحت ندارد. در حال حاضر حساب های افتتاح شده نزد بانکهای مرکزی و نیز بیش از 12 حساب بانکی در آلمان، ژاپن، ایتالیا، ترکیه، امارات، سوئیس، چین و ... برای واریز و انتقال عواید نفتی مورد استفاده قرار می گیرد و مشکل خاصی گزارش نشده است. اگر منظور برخی از نامزدهای انتخاباتی از «برگشت عواید نفتی»، انتقال فیزیکی اسکناس به داخل کشور است، باید توضیح داده شود که آوردن پول به داخل کشور مربوط به زمانی بود که امکان استفاده از روابط بانکی وجود نداشت. اکنون آنچه مهم است در دسترس بودن ارز حاصله از صادرات نفت، گاز و پتروشیمی در حساب های بانکی معتبر و امکان مبادله و جابجایی آن برای خرید کالا و خدمات می باشد. انتقال فیزیکی اسکناس مادام که ضرورتی همچون کنترل بازار ارز داخلی وجود نداشته باشد، در برنامه بانک مرکزی نیست.
7- تاکید بر انحصار و اجبار دولت بر انجام واردات از سه کشور هند، چین و ترکیه به دلیل انباشت وجوه حاصل از فروش نفت در بانک های این کشورها صد در صد خلاف واقع است. از قضا این اتفاقی است که در دوره تحریم ها شاهد آن بودیم و در حال حاضر کشور از این قبیل محدودیت ها، که می رفت به «نفت در برابر غذا» منتهی گردد، نجات یافته است. جالب است که در رقابت های انتخاباتی گاهی دولت به واردات کالاهای غربی و اروپایی متهم می شود و گاهی به افزایش واردات از کشورهای هند و چین و ترکیه! اما واقعیت آن است که فضای بین المللیِ جدیدِ ناشی از برجام فرصت های قابل توجهی را در برابر کشورمان قرار داده است: تنوع در انتخاب منابع و شرکای تجاری، برقراری رقابت که منجر به کاهش قیمت ها و هزینه ها می گردد، دسترسی به فن آوری های نوین و افزایش دانش حرفه ای از طریق دست یافتن به پیشنهادها و گزینه های متنوع، حذف دلالها و واسطهها به جهت امکان برقراری رابطه مستقیم با منابع تولید کالا و خدمات، تحقق استقلال در تصمیم گیری و انتخاب بهینه، و ...
8- انتقال بودجه نمایندگی های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور (به جز چند مورد خاص و به دلیل برخی ملاحظات) از طریق نظام بانکی صورت می گیرد و این شامل تقریبا تمامی کشورهای اروپایی و حتی نمایندگی ایران نزد سازمان ملل در نیویورک می گردد. مصوبه ستاد تدابیر ویژه اقتصادی که به وزارت امور خارجه اجازه جابجایی مبالغ مورد نیاز خود را از طرق تهاتر و غیربانکی می دهد مربوط به سال های تحریم است که بر اساس آن وزارت امور خارجه اجازه داشت درآمدهای کنسولی خود را به جای واریز به خزانه، صرف بودجه نمایندگی های خود نماید و این مصوبه هنوز پابرجا است. مجددا تکرار می نماید مشکلات و موانعی که کم و بیش در حوزه مسائل بانکی وجود دارند ناشی از مشکلات غیربرجامی و بخصوص ناشی از عدم دسترسی به سیستم مالی و بانکی آمریکا (به دلیل تحریم های اولیه آن کشور که اوایل انقلاب وضع شدند) می باشد.
چرا به مردم گفته نمی شود دوازده قطعنامه شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی علیه جمهوری اسلامی تصویب شده بود که برنامه هسته ای ایران را درحوزه های مختلف دچارممنوعیت ومحدودیت اساسی می کرد ازجمله شامل تعلیق فوری غنی سازی، توقف ساخت راکتور آب سنگین اراک، تعطیلی تاسیسات فردو و ...؛ خواهان نظارت شدید بین المللی بر برنامه هسته ای ایران بود؛ ایران را متهم به داشتن ابعاد نظامی در برنامه هسته ای خود می کرد و پرونده قطوری در همین زمینه (موسوم به پی ام دی) برای ایران قائل می شد، - و برجام همه این قطعنامه ها را لغو کرد و پرونده پی ام دی را برای همیشه بست؟
چرا به مردم گفته نمی شود که تولید و صادرات نفت به سطح قبل از تحریم های نفتی (حدود 4 میلیون بشکه تولید و 5/ 2 میلیون بشکه صادرات) بازگشته است؛ حدود سی درصد صادرات محصولات پتروشیمی افزایش داشته است، قریب به 80 میلیارد دلار قرارداد توسعه میادین نفتی در دست مذاکره است؛ تجهیزات مورد نیاز صنعت نفت و گاز و پتروشیمی بدون مشکل تامین می شود و تمامی تجهیزات توقیف شده در زمان تحریم ها آزاد شده است؟ چرا از نوسازی ناوگان هوایی کشور، تامین قطعات و انجام تعمیرات هواپیماهای موجود و تامین سوخت برای هواپیماهای کشور در مقاصدخارجی، عادی شدن وضعیت در حوزه حمل و نقل دریایی (کشتی و نفتکش) و حل تمامی مشکلات مربوط به بیمه، بیمه اتکایی، پرچم، کلاس، رتبه بندی بین المللی، دسترسی به بنادر و ...، انعقاد تفاهم نامه ها و قراردادهای متعدد در حوزه حمل و نقل دریایی (خرید و ساخت انواع کشتی، خدمات بندری و ...)، ریلی (توسعه و بهینه سازی ناوگان ریلی، تامین مالی پروژه ها، خرید دیزل و غیره)، و جاده ای گفته نمی شود؟ چرا از امضای صد ها تفاهم نامه و موافقت اصولی برای جذب سرمایه گذاری، تامین مالی و انتقال فن آوری در بخش های صنعت، معدن، آب و فاضلاب،
و ... و گسترش و تعمیق تعاملات بین المللی واحدهای صنعتی کوچک و متوسط، توسعه فعالیت های صندوق ضمانت صادرات ایران، تحول در عرصه واردات با دسترسی مستقیم و بی واسطه به کالاهای مورد نیاز، و بالاخره افزایش قابل توجه صادرات کالا و خدمات گفته نمی شود؟ چرا به تامین مستقیم و بی واسطه دارو و تجهیزات پزشکی با کاهش زیاد در هزینه ها، و جذب سرمایه خارجی در ساخت بیمارستان اشاره نمی شود؟ چرا از تسهیل تجارت محصولات کشاورزی و گشایش محسوس در تامین ماشین آلات کشاورزی، افزایش همکاری های فنی و عملیاتی با کشورهای پیشرو در زمینه دام و طیور، شیلات و تامین سموم شیمیایی ذکری نمی شود؟
- چرخه سوخت و غنی سازی کشورمان حتی برای یک روز تعطیل نشده و حرکت آن به سمت غنی سازی صنعتی براساس یک برنامه معقول و دارای صرفه اقتصادی ادامه دارد؛
- همکاری های فنی آژانس بین المللی انرژی اتمی با کشورمان از سر گرفته شده است؛
- و ده ها پروژه در حوزه هسته ای طی سه سال گذشته توسط سازمان انرژی اتمی کشور به سرانجام رسیده است.
در پایان به ملت بزرگ و سربلند ایران اطمینان داده می شود که وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران صرفا در چارچوب منافع ملی کشور، و در راستای دستورالعمل های ابلاغی از شورای عالی امنیت ملی و هیات نظارت بر اجرای برجام، به حرکت خود در راستای اجرای کامل و موثر برجام به دور از هرگونه جوسازی ادامه داده و همزمان نسبت به بدعهدی ها و تعلل های طرف مقابل در اجرای تعهدات خود نیز کاملا هوشیار است و همچون یک سال و نیم گذشته به منظور استیفای حقوق ملت ایران با این بدعهدی ها مقابله می کند.
روابط عمومی وزارت امور خارجه