چرایی سردی اخیر روابط عراق و سوریه
پس از سال ها سردی روابط عراق و سوریه طی یک سال گذشته روابط دمشق و بغداد تا اندازه ای بهبود یافت و دو طرف سفرای خود را به پایتخت های دیگری اعزام کردند اما تحولات ماه های اخیر در عراق به ویژه حملات تروریستی که طی 10 روز گذشته صدها کشته و زخمی به جا گذاشته و نیز دستگیری گروهی از تروریست ها روابط دو کشور را تیره کرده است.
متهم اصلی در این گروه اعتراف کرده که افسران حزب بعث منحله عراق که در سوریه هستند فرمان اجرای عملیات های تروریستی را گرفته و به همین مبنا عراق خواهان تحویل دو عضو ارشد این حزب منحل شده از سوی سوریه شده است. سوریه هنوز به این درخواست واکنشی نشان نداده اما دست داشتن در حملات تروریستی عراق را به شدت رد کرده است.
با گذشت یک روز از اظهارات شدید اللحن رئیس شورای نجات الانبار در جلسه اعلام موجودیت تشکیلات جدید ائتلاف ملی عراق، دولت عراق در اقدامی بی سابقه سفیر خود را به نشانه اعتراض به دست داشتن سوریه در انفجارهای روز چهارشنبه گذشته بغداد، از دمشق فرا خواند.
حمید الهایس رئیس شورای نجات الانبار در اظهاراتی کم سابقه روز دوشنبه گذشته، گفت: «تروریست ها شب ها را در دمشق به خوشگذارانی می گذرانند و روزها در بغداد دست به انفجار و قتل مردم می زنند.»وی تاکید کرد: «مدارک و مستندات متعددی درخصوص دست داشتن سوریه در ناآرامی های عراق وجود دارد و باید عراقی ها از تعارفات معمول در قبال همسایه غربی عربی خود دست بردارند و موضع شفافی در قبال آن اتخاذ کنند.»
متعاقب این اظهارات بود که دولت عراق روز گذشته در اقدامی که در شش سال گذشته سابقه نداشته، سفیر خود را در سوریه به نشانه اعتراض به بغداد فرا خواند.
دولت عراق همچنین برای اولین بار
به طور مستقیم سوریه را به پناه دادن به تروریست ها و جنایتکارانی که در قتل مردم عراق دست دارند، متهم کرد.
سخنگوی دولت عراق به طور مشخص نام محمد یونس الاحمد و سطام فرحان دو عضو برجسته حزب منحله بعث عراق را به عنوان عوامل اصلی مرتبط با انفجارهای اخیر بغداد مطرح کرد.
درخواست عراق از سوریه
علی الدباغ گفت هیات دولت عراق از دولت سوریه می خواهد الاحمد و فرحان را به دلیل نقش مستقیم آنها در انفجارهای تروریستی اخیر تحویل داده و همچنین تمامی افرادی که تحت پیگرد دستگاه های قضایی عراق هستند، تحویل دهد. براساس این بیانیه، از سوریه خواسته شده تمامی سازمان های تروریستی را که از خاک سوریه برای انجام عملیات تروریستی علیه مردم عراق استفاده می کنند، اخراج کند.
سخنان مالکی
به نظر می رسد تنش بین عراق و سوریه بعد از انفجارهای چهارشنبه هفته گذشته، سمت و سوی جدی گرفته و حتی نوری المالکی نخست وزیر عراق دیروز سه شنبه، بعد از بازدید از محل انفجارهای بغداد به طور تلویحی سوریه را به دست داشتن در انفجارهای اخیر متهم کرد. مالکی گفت: «کشورهای همسایه عراق باید به حسن همجواری پایبند باشند و به افراد مجرمی که در انفجارهای اخیر دست داشته اند، پناه ندهند.»وی تاکید کرد: «طراحی این انفجارها در داخل عراق صورت نگرفته، بلکه برخی کشورهای همجوار عراق در آن دست داشته اند.»
وی با اشاره به اعترافات عامل اصلی انفجارهای اخیر در بغداد افزود، افراد دستگیر شده در انفجارهای اخیر بغداد اعتراف کرده اند که این عملیات کار عوامل داخلی نبوده بلکه طرف های خارجی در آن دخیل بوده اند.
پیام عراق به همسایگان
آنچه کارشناسان در این برهه در موضع تند دولت عراق در قبال سوریه مهم می دانند، پیام هایی مشابهی است که بغداد کوشیده از گذر آن برای دیگر کشورهای همجوار به ویژه عربستان سعودی ارسال کند و به آنها هشدار دهد که عراق همانند سال های گذشته، دیگر در موضع ضعف نیست.
واکنش سوریه
سوریه در واکنشی فوری به اقدام دولت عراق مبنی بر فراخواندن سفیر این کشور در دمشق، سفیر خود را از بغداد فراخواند. دولت سوریه در بیانیه ای رسمی مخالفت خود را با اظهارات سخنگوی دولت عراق در خصوص دست داشتن سوریه در انفجارهای عراق اعلام کرد.
یک منبع رسمی سوریه تاکید کرد: «دمشق همواره تمایل خود را به حفظ وحدت، امنیت و ثبات عراق اعلام کرده و از این مساله که روابط اش با عراق در گرو اختلافات داخلی و برنامه های خارجی قرار گرفته متاسف است. سوریه آمادگی خود را مبنی بر استقبال از هیات عراق جهت کسب اطلاع از اسناد و مدارک آنها درخصوص انفجارهای اخیر به طرف عراقی ابلاغ کرده است. تناقض موجود در اظهارات مسوولان عراقی در خصوص این انفجارها بیانگر اهداف سیاسی داخلی این اتهامات است.»
نقش القاعده
گروه تروریستی موسوم به دولت اسلامی عراق شاخه تشکیلات القاعده در بیانیه ای مسوولیت انفجارهای اخیر بغداد را برعهده گرفته است. از طرف دیگر حزب منحل شده بعث عراق نیز در بیانیه ای دست داشتن در انفجار روز چهارشنبه که وزارتخانه های امورخارجه و دارایی عراق را هدف قرار داده بود رد و تاکید کرد مخالفت این حزب با حضور اشغالگران به معنای تلاش جهت کشتن شهروندان بی گناه عراقی نیست.