با ایران خودرو چه می کنند؟!
یادداشت وارده
نقش صنعت خودرو، بویژه گروه صنعتی ایران خودرو در اقتصاد و بازار سرمایه و همچنین ابعاد اجتماعی و فعالیت های روزمره مردم چنان تأثیر گذار و کلیدی است که می توان آنرا به نوعی لکوموتیو صنعت و نبض اقتصاد پس از صنعت نفت به حساب آورد.
بالندگی و رشد این صنعت شاخص مهمی در ارزیابی توفیق و شکست دولت و بویژه وزارت صنایع و معادن در سیاستهای راهبردی تلقی می شود و اینک که قرار است درباره صلاحیّت احراز پست این وزارتخانه تأمل و دقتی دوباره مبذول شود، لاجرم باید دستاوردهای وزیر صنایع بویژه در زمینه صنعت خودرو را به اختصار مرور کرد.
در این میان وضعیت بغرنج ایران خودرو نمونه ای از میزان توانایی مدیریت وزارت صنایع و معادن در تحقق اهداف نظام اسلامی و سند چشم انداز 20 ساله محسوب می شود.
موضوع از این قرار است که پس از اختلاف نظرهای جدی بر سر ادامه مدیریت منوچهر منطقی در ایران خودرو، وزیر صنایع و معادن بالاخره تصمیم گرفت سکان اداره این شرکت بزرگ خودروسازی را به دست مدیرانی آنهم از سایپا بسپارد. این تغییر و تحول در اولین روز کاری سال 88 بشکلی سریع و تعجب انگیز و با تشریفاتی انجام شد که هیچگاه انتظار آن نمی رفت.
مدیر جدید ایران خودرو پس از استقرار در کیلومتر 14 جاده مخصوص موارد جالبی را به عنوان رئوس فعالیت های خود اعلام کرد.
وی تأکید کرد که برنامه های منوچهر منطقی را با سرعت بیشتر ادامه خواهد داد. مدیر عامل جدید که به شاگردی در محضر آقای بذرپاش در سایپا به عنوان ره توشه مدیریتی خود افتخار می کند ، در مدتی که بر صندلی مدیرعاملی ایران خودرو تکیه زده عملاً با تغییر گسترده مدیران و جایگزینی آنان با مدیران مگا موتور و دوستان خود سعی کرد با یکدست کردن طیف مدیریت ارشد در این گروه صنعتی، مأموریت خود را در راستای هدفی که به ظاهر ادامه برنامه های قبلی بود ادامه دهد.
اما شعار تعارفی تداوم برنامه های توسعه ای قبلی چندان نپایید و پس از مدت کوتاهی رویکرد منفی بافانه نسبت به دور ه قبل بروز یافت که محور آن تلاش برای به اصطلاح نجات ایران خودرو از بحران مالی به عنوان نتیجه عملکرد دوره اقای منطقی و القای (ناخواسته ) ورشکستگی این شرکت بود .
طبعا پیش از این مو ضع گیری ها که به دنبال آن موج رسانه های معنا داری راه افتاد انتظار از مدیریت جدید افزایش تولید، سوددهی بیشتر و اطمینان دادن به سهامداران برای تحقق سود سهام بود. اما با کمال تعجب در این زمینه چند اتفاق باور ناکردنی رخ داد.
اولا در زمبنه تولید شاهد افت آن نسبت به زمستان 87 هستیم به نحوی که درحال حاضر با افت تولید روزانه حدود 400 خودرو مواجه هستیم .
ثانیا قائم مقام مالی قبلی ایران خودرو که از قضا از نزدیکان وزیر صنایع بود، جای خود را به یک مدیر مالی باز هم از تیم سایپا داد که در کارنامه خود تجربه جالبی را به همراه داشت. او در بدو ورود به سایپا سود سهام را صفر اعلام کرد و بدین وسیله توانست برای سال بعد سود بیشتری را به سهامداران تقدیم کرده و در نتیجه عملکرد مدیریت وقت را قرین توفیق جلوه دهد!
اقدام مدیریت جدید مالی در ایران خودرو از این جهت که در سند مالی عملکرد 87 سود قابل تقسيم صفر اعلام شود، بسیار حائز اهمیت است.
این اتفاق افتاد و بر خلاف گزارش رسمی مالی سال قبل که در آن اعلام شده سود سهام در 9 ماه اول 87 به میزان 310 ریال برای هر سهم تأمین شده است در گزارش جدید به بورس با کمال تعجب سود قابل تقسیم سال 87 صفر اعلام شد!
همزمان مدیریت ایران خودرو که از بدو ورود به این شرکت ارتباط رسانه ای شرکت را به وضعیت رکود کشانده ، جسته و گریخته اعلام کرد وضعیت ایران خودرو از لحاظ مالی بسیار وخیم است و برای حل آن به ذکر و دعا در خلال سخنرانی ها نیز متوسل شدند ( بعضا عدد و رقم بدهی ها را تا 9 هزار میلیارد تومان عنوان کردند.)
این اظهارات البته در ادامه به شکلی بسیار متفاوت و بلکه متناقض ادامه یافت و برای آگاهی بیشتر، خوانندگان محترم را به اخبار و مطالب مدرج در رسانه ها از جمله به مقاله مورخ 18 مرداد 1388 روزنامه دنیای اقتصاد صفحه 16 ارجاع می دهم.
خبرسازی جهت دار درباره مشکلات مالی ایران خودرو آن قدر بالا گرفت که این سوال بزرگ در اذهان بوجود آمد که علت واقعی این جریان سازی خبري که درست بر اساس خطوط کلی اظهارات مدیریت ایران خودروپیش می رود چیست و چه هدفی را دنبال می کند؟
وزارت صنایع که متولی اصلی صنعت و سهامدار مهم ایران خودرو بوده و در کلیه عزل و نصب ها و حتي تعيين سياست ها حرف اول و آخر را می زند از اعضای هیأت مدیره و قائم مقام مالی و اقتصادی آن در طول سال 87 و بعضاً پیش از آن توسط وزیر صنایع تعیین شده اند، چرا و به چه دلیل با سکوت معنادار خود اجازه داد تا غوغای ورشکستگی ایران خودرو در صدر اخبار رسانه ها ی داخلی و متعاقبا در رسانه های بزرگ خارجی جای بگیرد و در سطح جامعه موجبات نگرانی بازار سرمایه و کسب و کار و تشويش ذهن سهامداران جزء را فراهم نمايد ؟ ( البته ناگفته نماند زماني که این روند ابعاد خطرناکی بخود گرفت، فامیل و معاون وزیرصنایع که همزمان عضو هیات مدیره ایران خودرو و سایپا نیز هست دیر هنگام وارد معرکه شد و نکاتی را در اثبات عدم ورشکستگی ایران خودرو بیان فرمود که جای شکرش باقی است .به پیشنهاد ایشان قرار شد به مدعیان ورشکستگی ایران خودرو جایزه نوبل اعطا شود که واقعا حقشان است. اما این جایزه را به چه اشخاصی باید داد ! ؟)
براستی چرا این گونه شد ؟!چرا روابط عمومی های دولتی که همواره و بویژه در این مواقع درصددند کارهای مثبت خود را به مراتب بیش از اندازه آن ترویج کنند و به حملات رسانه ای پاسخ در خور بدهند دراین خصوص ساكت و خاموش بوده و کار ی نکرده اند و یا احیانا عکس آن کار کرده اند؟! و چرا اجازه داده شده گزارش مالی سال 87 در طرفه العین دچار تغییر ات مشکوک شده و این شرکت برای اولین با پس از 45 سال با زیان انباشته مواجه شده و در واقع به طور صوری ، زیان ده معرفی شود؟
باید به این نکته توجه نمود که چهار سال از عمر مدیریت قبلی ایران خودرو در همین دولت سپری شده و همواره دو وزیر صنایع قبلی و فعلی اعضای هیات مدیره را بدون حتی مشورت و اظهار نظر مدیر عامل قبلی انتخاب کرده اند و سياست ها و خواسته های غیر کارشناسی خود را از مواضع دولت به ايران خودرو تحمیل کرده اند؛ نظیر سایت ونزوئلا بخاطر دوستی با چاوز و گماردن مدیران اخراجی دولت و...(جالب است که قائم مقام جديد مالی ایران خودرو می گوید به سایپا هم دستورات این چنینی می دادند اما زیر بار نمی رفت .خوب معلوم می شود از عواقب این کارها در امان بودند و لی در مورد ایران خودرو وضع به منوال دیگر بود ) .
در هر حال این سوال بزرگی است که باید نهادهای اجتماعی بویژه ار باب رسانه ها به دقت آنرا مورد توجه قرار دهند و دلیل و هدف واقعی سیاه نمایی( خود خواسته) در خصوص وضعیت ایران خودرو را بررسی و دنبال کنند!
طبیعی است پیامد اعلام سود صفر افت شدید ارزش سهام ایران خودرو خواهد بود. آیا می دانید چنین افت شدیدی چه عواقبی در بر دارد؟
اگر فرض کنیم اعلام سود صفر برای سال 1387 در حقیقت پمپاژ سود برای سال آتی است ، آنگاه ترکیب دو گزینه بالا چه خواهد بود؟ چیزی جز چوب حراج زدن به ایران خودرو و ایجاد زمینه برای تصاحب آن توسط جریان هاي فرصت طلب خواهد بود!؟
رانت افزايش و کاهش تعرفه موبایل این بار نصیب چه کسانی خواهد شد ؟ شاید این جماعت از طرفداران دولت مهرورز و شایسته سالار نباشند!
آیا وزیر صنایع درباره این فرضیه مطالعه کافی کرده اند ؟ایا می دانند با این حساب چه بلايي برسر ایران خودرو دردوره مدیریت ایشان نازل خواهد شد؟ آيا جواب سهام داران خرد را نزد وجدان و خدای خود خواهند داد ؟
البته وزیر صنایع در جایی صنعت خودروسازی را نقطه ضعف عملکرد خود عنوان کرده اند اما باید گفت این شکست نفسی اگر به معنای تعلل برای تحقق این سناریوی ناصواب باشد باید منتظر عواقب مخرب آن باشند . چنین مباد .انشالله ....
- احمدزاده