سیر نزولی قیمت نفت؛
کابوسی برای تولید کنندگان تک محصولی
فرارو - قیمت نفت روند نزولی خود را ادامه داد و در حال حاضر به مزر 60 دلار در هر بشکه رسیده است. گزارش ها حاکی از آن است که متوسط قیمت نفت برای هر بشکه در این هفته به نسبت هفته گذشته 35 درصد کاهش یافته است.
به گزارش فرارو، علت اصلی کاهش قیمت نفت، بحران اقتصاد جهانی و در پی آن فروکش کردن درخواست از سوی خریداران نفت عنوان شده است.هرچند این مسئله خبر بدی برای تولید کنندگان نفت علی الخصوص کشورهایی است که اقتصاد تک محصولی متکی بر نفت دارند اما خریداران نیز از این امر نگرانند که با رفع بحران اقتصاد جهانی قیمت نفت رشد انفجاری ای مانند آنچه که طی دو سال گذشته رخ داد، داشته باشد.
کاهش در آمدهای نفتی در دوره رکود بازارها دغدغه تولیدکنندگان نفت است ولی در کنار این مسئله مصرفکنندگان نفت نیز بهرغم اینکه در شرایط کنونی میتوانند کاهش قیمت را غنیمت بشمارند ولی چشمانداز را روشن نمیبینند زیرا یکی از اصلیترین دغدغههای مصرفکنندگان عمده نفت در بازار روند تثبیت شده تولید متناسب با نیاز آنهاست در حالی که اگر قیمتها روند نزولی خود را ادامه دهند و یا حتی در همین حد بین 50 تا 60 دلار تثبیت شوند در عمل سرمایهگذاری برای توسعه منابع نفتی در بسیاری از نقاط جهان و تا حدی در منطقه خلیجفارس متوقف خواهد شد و این امر به معنی انفجار قیمت بعد از بحران اقتصاد جهانی است یعنی درست در زمانی که کشورهای جهان به دنبال رونق دادن بازارهای خود و خروج از مشکلات اقتصادی فعلی هستند افزایش تقاضا قیمتها را به شدت افزایش میدهد.
این در بازاری رخ میدهد که سرمایهگذاری در آن متوقف شده و این بعد وحشتناک قیمتهای پایین امروز نفت برای مصرفکنندگان عمده است.
پائولو اسکارونی، مدیر اجرایی شرکت نفتی انی ایتالیا در گفتوگو با روزنامه لاریپابلیکا، نفت 60 دلاری را برای اقتصاد جهانی یک فاجعه میخواند.
اسکارونی در این مصاحبه با قاطعیت میگوید که تولیدکنندگان نفت باید در انتظار یک سرماخوردگی شدید باشند چون در دو سال گذشته به رغم آن که بهای نفت تا 140 دلار بالا رفته بود اما گروه زیادی از نفتیها سرمایهگذاری مطلوبی را در حوزه صنایع نفتی ثبت نکردهاند و حالا با کاهش بهای نفت وضع آنان به مراتب تلختر از هر زمان دیگری است.
کاهش قیمت نفت برای کشوری همچون ایران که اقتصادی به شدت متکی به نفت دارد خبر خوبی نیست. هرچند در هنگام تدوین بودجه سال 88 با پیش بینی کاهش قیمت نفت بودجه بر اساس نفت بشکه ای 5/37 دلار نوشته شد اما دولتمردانی که به فروش نفت با قیمت بیش از 100 دلار خو گرفته اند، کاهش شدید قیمت این محصول ارزشمند غیر قابل تصور است.
دولت نهم به مدد افزایش سرسام آور قیمت نفت طی دو سال گذشته توانست نقدینگی بسیاری به جامعه تزریق کند و دست و دل بازانه هر آنطور که می خواهد خرج کند اما در حال حاضر که نفت قیمت زیر 60 دلار برای هر بشکه دارد اداره کشور کمی سخت می نماید و این امر هنگامی که با کاهش تقاضای نفت ایران هم جمع شود ناراحت کننده تر می گردد.
چندی قبل خبرگزاری فارس به نقل از مـوسـسـه "پی اف سی انرژی" گزارش داد: «تقاضای نفت ایران طی 4 ماه نخست امسال نیز نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش داشته است.»
این موسسه در گزارش ادعایی خود اعلام کرد:« تنشهای سیاسی اخیر در ایران موجب شد تقاضای نفت ایران طی ماههای ژانویه تا آوریل بیش از 30 هزار بشکه در روز کاهش یابد.»
راجا کیوان تحلیلگر موسسه پی اف سی انرژی گفت: «پیش بینی می شود تقاضای انرژی در ایــران طـی مـاههـای آینـده بیش از پیش کاهش یابد.»
بر این اساس در صورتی که گزارش این موسسه صحت داشته باشد این مسئله در کنار کاهش جهانی قیمت نفت شرایط دشواری را برای دولت دهم رقم خواهد زد چرا که تحلیل ها بر این است که دولت برای سال جاری با کسری بودجه بسیاری مواجه خواهد شد و این کسری بودجه در کنار کاهش قیمت نفت و کاهش تقاضای خرید نفت ایران می تواند یک بحران اقتصادی برای ایران به همراه آورد.
دولت تصمیم داشت در لوای طرح هدفمند سازی یارانه ها با آزادسازی قیمت انرژی به خصوص حامل های سوخت از یکسو یارانه ها را هدفمند کند و از طرف دیگر درآمدی از این طریق برای خود کسب کند اما مخالفت مجلس با این طرح و عدم تصویب آن نقشه های دولت را نقش بر آب کرد.
رقم پیشنهادی دولت برای فروش آزاد بنزین 400 تومان برای هر لیتر بود اما مجلس با این تحلیل که این امر تورم غیر قابل تحملی را به مردم تحمیل خواهد کرد قیمت آزاد بنزین را 250 تومان تصویب کرد، یعنی 150 تومان کمتر از رقم پیشنهادی دولت.
علیرغم کاهش قیمت نفت اما یک عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی معتقد است، کاهش فعلی قیمت نفت موقتی است و به زودی سیر صعودی آن آغاز می شود.
حسین امیری خامکانی به خبرنگار شانا در مجلس گفت: «رکود اقتصادی در جهان تاثیرات خود را بر تمامی معاملات اقتصادی، کشاورزی و صنعتی گذاشته است و افول قیمت نفت از بشکه حدود یک صد و پنجاه دلار به زیر پنجاه دلار به همین دلیل بود.»
وی افزود: «از آنجایی که نفت و به طور کلی حامل های انرژی به نوعی با زندگی مردم سراسر جهان ارتباط تنگاتنگ و مستقیم دارد، معاملات نفتی زودتر از دیگر روابط اقتصادی از رکود خارج شد و به آرامی سیر صعودی را در پیش گرفت.»
این نماینده مجلس ادامه داد: «به همین دلیل طی هفته های گذشته شاهد بودیم که قیمت نفت تا حدود هفتاد دلار هم افزایش یافت. اما به یکباره سیر نزولی را در پیش گرفت.»
امیری خامکانی معتقد است افت اخیر قیمت نفت در جهان به دلیل اعلام ورشکستگی چند کارخانه بزرگ آمریکایی است و بزودی معاملات نفتی در بازارهای جهانی از این شوک خارج می شود.
وی در پایان اظهار داشت: «افت قیمت نفت طی چند روزه اخیر موقتی است و با خارج شدن بازار از شوک مجددا قیمت نفت سیر صعودی را در پیش خواهد گرفت.»
اگرچه برخی پیش بینی می کنند قیمت نفت از حالت رکود فعلی خارج خواهد شد و دوباره سیر صعودی پیداخواهد کرد اما این روند صعودی فرضی صرفا جلوی ضررهای بیشتر دولت را خواهد گرفت و اینقدر نخواهد بود که گره ای از مشکلات آن بگشاید مگر اینکه اتفاق خاصی در جاهن رخ دهد و نفت دوباره قیمت افسانه ای بالای 100 دلار برای هر بشکه پیدا کند.