گفتگوی "فرارو" با دکتر حسین سلیمی:
تحلیلی بر رابطه ایران-آمریکا و لابی آیپک
فرارو- یک استاد دانشگاه و تحلیل گر روابط بین الملل درباره سرانجام رابطه ایران و آمریکا گفت: «با توجه به تحولاتی که در نظام بین الملل اتفاق افتاده است به تدریج منافع مشترکی برای ایران و آمریکا در حال شکل گرفتن است؛ و این منافع مشترک اگر ارزیابی عقلایی از آن موجود باشد، می تواند در بعضی از مواقع دو کشور را به سمت آب کردن یخ های رابطه ی دیپلماتیک سوق دهد.»
دکتر حسین سلیمی در گفت و گو با فرارو در ادامه افزود: «به این دلیل که برخی از منافع مشترک دو کشور در این بین خود را نشان داده است؛ به طور مثال خروج تدریجی نیروهای آمریکا از عراق با ثبات یافتن دولت فعلی عراق و یا حل مشکل طالبان در افغانستان و پاکستان منافع و نظر مشترک دو کشور است.»
استاد دانشگاه علامه طباطبایی با بیان این که با ثبات شدن لبنان و بوجود آمدن دولت فلسطینی هم از منافع مشترک ایران و آمریکاست؛ گفت: «به همین دلایل مسائل زیادی وجود دارد که می تواند دو کشور را به هم نزدیک کند.»
وی گفت: «تنها مانع نزدیکی ایران با آمریکا، بعضی گرایشات داخلی هر دو کشور است. ممکن است که در هر دو کشور گروه هایی وجود داشته باشند که منافع خود را در ادامه ی تخاصم با کشور مقابل ببینید و این گروه ها به دنبال آن هستند که بر سر شکل گیری تفاهم بین دو کشور، مسئله ایجاد می کند.»
این تحلیل گر مسائل بین الملل افزود: «بعد از اعلام دولت آمریکا مبنی بر گسترش ارتباطات با ایران و کنار گذاشتن لحن خصمانه از جانب آمریکا، این شرایطی را فراهم کرده است که می توان گفت و گوهایی بین دو کشور آغاز شود؛ اما مسئله این است که این گفت و گوها چگونه آغاز می شود و چگونه ادامه پیدا می کند.»
سلیمی در رابطه با سخنان بشار اسد، گفت: «آمریکا به سوریه نزدیک شده است و این نزدیکی نشان دهنده تحولات در مواضع آمریکا در خاورمیانه است و همچنین که مذاکراتی در لبنان صورت گرفته است و فشار آمریکا به دولت جدید اسرائیل برای پذیرش فرایند صلح افزایش یافته. این موارد نشان دهنده ایجاد تغییر در نگاه آمریکا به خاورمیانه است.»
این استاد دانشگاه درباره موضع گیری ایران نسبت به مواضع آمریکا گفت: «در سخنان مقامات ایرانی هم گفته شده که اگر مواضع آمریکا تغییر کند، مواضع ایران هم قابل تغییر است و این سخن مهم و جدیدی است که نشان می دهد رده های مختلف تصمیم گیری در ایران تا حدودی به این واقع بینی رسیده اند.»
"آیپک تنها لابی تأثیرگذار در آمریکا نیست"
سلیمی در پاسخ به پرسشی مبنی بر موضع گیری های تند سناتورهای آمریکا در کنفرانس آیپک و چگونگی مواضع آمریکا نسبت به اسرائیل گفت: «در درجه اول آیپک تنها لابی تأثیرگذار در آمریکا نیست؛ بی تردید لابی قدرتمندی است ولی تمام سیاست خارجی آمریکا توسط لابی آیپک شکل نمی گیرد. چون عوامل زیاد، لابی های متعدد و گروه های مختلفی بر سیاست خارجی آمریکا تأثیر می گذارند.»
وی افزود: «چه در درون اسرائیل و چه در لابی آیپک اتفاق آرا وجود ندارد؛ کسانی هستند که معتقد به افزایش فشار بر ایران هستند و خواستار ایجاد روابط خصمانه با ایرانند و گروهی دیگر در اسرائیل و لابی آیپک وجود دارند که معتقد هستند که باید ایران در نظم امنیتی منطقه مداخله داد و این اختلافات در داخل اسرائیل هم وجود دارد. »
این تحلیل گر مسائل بین الملل اظهار کرد: «همانطور که در مورد ایران و هیچ کشور دیگری نمی توان گفت که یک موضع واحد وجود دارد و همه جریان ها و همه گروه های ذی نفوذ یک حرف را می زنند درباره اسرائیل و متحدینش هم اینگونه است و گروه های تندرو یک نظر دارند و گروه های کندرو و معتدل تر نظر دیگری دارند.»
وی درباره دیدگاه اسرائیل نسبت به ایران گفت: «اسرائیلی ها سه سال گذشته، نگاه مناسبی در مورد ایران ندارند و خواستار فشار بیشتر بر ایران هستند ولی نباید واقعیات را نادیده بگیریم. در شرایطی که تندروترین دولت در چند سال اخیر اسرائیل روی کار آمده است ولی وزیر امورخارجه این رژیم اعلام کرد: «در هیچ شرایطی به ایران حمله نظامی نخواهد کرد.» این یک تغییر در رفتار اسرائیل محسوب می شود.»
وی در پایان گفت: «ما نباید مسائل سیاست خارجی، مخصوصاً مسئله پیچیده رابطه ایران و آمریکا را ساده سازی کنیم و یک نگاه واحد و یکپارچه و تکراری برای اسرائیل و آمریکا قائل باشیم؛ چون دیدگاه های متفاوتی وجود دارد و گروه های مختلف متفاوتی اتخاذ می کنند که فضای پیچیده ای را خلق کرده اند که احتیاج به تحلیل دقیق تر و تصمیم گیری عاقلانه تری دارد.»