در پی عذرخواهی نکردن از خانواده مقتول
دل آرا اعدام شد
سرمایه: دل آرا دارابی متهم به قتل مهین دارابی ساعت 30:6 دقیقه صبح روز گذشته بدون حضور وکیل و خانواده اش اعدام شد.اجرای حکم در شرایطی است که آیت الله شاهرودی رئیس قوه قضائیه دستور به تعویق اجرای حکم دل آرا دارابی داده بود و خانواده اولیای دم، اعلام رضایت خود را به «عذرخواهی» متهم مشروط کرده بودند اما در پی عدم ابراز ندامت و نپذیرفتن عذرخواهی از خانواده مقتول توسط متهم حکم اجرا و دل آرا در روز تعطیل و بدون حضور وکیل و خانواده اش به طناب دار آویخته شد.
عبدالصمد خرمشاهی وکیل دل آرا خبر اعدام او را تایید کرد و درحالی که صبح روز گذشته به سمت رشت در حرکت بود، گفت : «عموی دل آرا و خانواده اش صبح با من تماس گرفتند و درحالی که گریه می کردند خبر اعدام را به من دادند.»
خرمشاهی گفت : «من تعجب می کنم که اگر اولیای دم می خواستند رضایت ندهند دیگر این نامه ها برای چه بود.»
در مقابل خانواده مقتول ساعتی پس از اجرای حکم به سرمایه اعلام کردند: «دل آرا تا لحظه مرگ نیز احساس پشیمانی نکرد.»
دختر مقتول روز گذشته در گفت وگو با «سرمایه» گفت: « پنجشنبه شب به ما خبر داده شده که صبح روز بعد برای اجرای حکم باید آماده باشیم.وقتی دم در زندان رسیدیم با این نیت رفتیم که اگر کمی اظهار ندامت و پشیمانی کرد، رضایت بدهیم. فقط یک کلمه می خواستیم، بگوید ببخشید، همین.»
به گفته این زن که خود عصبی و ناراحت بود، مددکاران زندان از میان 30 نفر افراد حاضر در هنگام اجرای حکم به دل آرا می گفتند: «دل آرا بگو، مگر نمی خواستی معذرت خواهی کنی،» اما دل آرا همچنان سکوت کرده و تنها می گفته است: «آنها که رضایت نمی دهند برای چه باید عذرخواهی کنم.»
دختر مقتول همچنین اضافه کرد: «ما بیشتر از دل آرا می لرزیدیم، ولی او همچنان خونسرد بود و به مددکاران گفت، من اگر جای این خانواده بودم یک روز هم به قاتل فرصت نمی دادم، آنها تاکنون انسانیت کرده اند و دیگر نمی خواهم زنده باشم.»
پدر دل آرا صبح جمعه پس از آنکه جسد دخترش را از طناب دار پایین آوردند به اجرای احکام رسید.
آخرین دیدار دل آرا و خانواده اش صبح روز پنجشنبه بوده و به گفته حاضران مادرش نیز در آن روز او را ندیده است و به گفته این خانواده تا پس از اعدام اجرای حکم را باور نداشته اند. صبح جمعه هنگامی که دل آرا با پدرش تماس گرفته و به او می گوید من را دارند اعدام می کنند، پدرش به او پاسخ داده: «مقاوم باش، تو را اعدام نمی کنند این کارها برای ترساندن تو است.»
در شرایطی که فعالان و هنرمندان به امید دو ماه فرصت رئیس قوه قضائیه برای تعویق اجرای حکم دل آرا، در تلاش برای گرفتن رضایت او از خانواده مقتول تلاش می کردند، روز گذشته در قبرستان رشت به دیدار دل آرا رفتند.
وکیل و خانواده متهم نبودند شاهرودی در بلاروس بود
نعمت احمدی حقوقدان و وکیل با اشاره به غیبت آیت الله شاهرودی و مسافرت ایشان به بلاروس، در زمان اعدام دل آرا گفت: «اجرای حکم در روز تعطیلی و خلاف رویه سابق و در زمان غیبت آیت الله شاهرودی این شائبه را به وجود می آورد که فرد یا افرادی خواسته اند، از امکان توقف حکم و برقراری صلح و سازش برای گذشت خانواده مقتول و زندگی دوباره بخشیدن به دل آرا جلوگیری کنند.»
وی در ارتباط با اجرای حکم دل آرا بدون حضور وکیل و خانواده وی گفت: «آیین نامه سازمان زندان ها تصریح کرده که موقع اجرای حکم اعدام باید اولیای دم و وکیل قاتل حاضر باشند، اما عدم حضور آنها مانع اجرای حکم نمی شود.
زیرا رسیدن پرونده به این مرحله نشان دهنده آن است که مراحل رسیدگی به آن پایان یافته و قاضی حکم خود را داده است و رئیس قوه قضائیه به آن دستور داده پس بر اصل حکم خدشه ای وارد نیست، اما نکته مهم آن است که وقتی آیین نامه سازمان زندان ها بر حضور خانواده مقتول، حضور خانواده قاتل و حضور وکیل تصریح دارد، این امر نفع متهم را به دنبال دارد و احتمال صلح و سازش که مدنظر قوه قضائیه نیز است.
رئیس قوه قضائیه به شدت بر برقراری صلح و سازش تاکید دارد و دلیل آن نیز وجود شورای صلح و سازش در تمامی دفاتر اجرای احکام است و با همین صلح و سازش تاکنون پرونده های قضایی زیادی نتیجه گرفته است و باید گفت اگر چه عدم حضور این افراد ماهیتاً در اصل حکم تاثیری ندارد اما در اجرای آن بسیار می تواند موثر باشد.»
احمدی با اشاره به اینکه «در 31 سال دوران وکالتم تاکنون ندیده ام کسی را روز جمعه در یک وقت غیراداری اعدام کنند»، گفت: « وقتی قوه قضائیه تاکید دارد که واحد صلح و سازش دارد و در هر دفتر اجرای حکم یک شورای حل اختلاف است اعدام این دختر بدون حضور وکیل و در روز جمعه جای تعجب دارد.»
به اعتقاد نعمت احمدی با وجود حضور متهم در هنگام حادثه، جرم دل آرا معاونت در قتل بوده است و در این رابطه مثالی می زند: «پرونده ای بود مربوط به قتل های محفلی در کرمان که پنج نفر، شش فرد دیگر را به خاطر آنکه مدعی بودند خون شان مباح است، به قتل رسانده بودند، و در این پرونده بحثی که پیش آمد این بود که اگرچه همه این افراد در صحنه جرم حضور داشتند اما متهم اصلی کسی است که ضربه نهایی را وارد کرده است. در مورد این پرونده هم چنین است این دختر نمی گوید من نبودم ولی کسی مجرم اصلی است که ضربه نهایی را زده باشد.»
احمدی در پاسخ به این سوال سرمایه که میان رای قاضی و رئیس قوه قضائیه، حکم کدام یک ارجحیت دارد، گفت: «وقتی رای قاضی قطعی شد آن ارجح است اما در مواردی که اذن رئیس قوه قضائیه بر پرونده ای صادر شود، در ماهیت (اجرای رای) نظر قاضی شرط است اما در زمان و چگونگی اجرای آن اذن رئیس قوه قضائیه شرط است. این دو رای روبه روی هم قرار ندارند، بلکه هر دو می توانند وجود داشته باشند. براساس ماده 156 قانون مدنی، رئیس قوه قضائیه وظیفه نظارت بر حسن اجرای قوانین است و بر همین اعتبار وی حق نظارت، پیگیری و تجدید نظر را دارد.»
شرح ماجرا
دل آرا دارابی 23 ساله به اتهام قتل مهین دارابی حقیقی دخترعموی پدرش در سن 17سالگی به اعدام محکوم شده بود.
طبق اقرار دل آرا، دادگاه وی را به عنوان متهم ردیف اول پرونده معرفی کرد. اما بعد ها وی اعترافات اولیه خود را انکار کرد ولی این انکار از سوی دادگاه پذیرفته نشد و دارابی به اعدام محکوم شد.
حکم اعدام دل آرا قرار بود دو هفته پیش از این به اجرا گذاشته شود که با درخواست برخی فعالان مدنی به تعویق افتاده بود.
آیت الله محمود هاشمی شاهرودی رئیس قوه قضائیه به دل آرا دارابی و وکلای وی فرصت داده بود تا رضایت خانواده مقتول را جلب کنند.
خانواده مقتول هم اعلام کرده بودند در صورتی رضایت خواهند داد که دل آرا از آنها بابت قتل مادرشان «عذرخواهی» کند.
در این میان، شماری از سازمان های مدافع حقوق بشر و فعالان مدنی در این مدت بارها با صدور بیانیه های جداگانه ای، خواستار لغو حکم اعدام دارابی شده بودند.
دل آرا هنگام بازداشت 17 سال داشت و بر اساس پیمان نامه حقوق کودک که ایران نیز به اجرای آن متعهد شده است، کودک محسوب می شد. این پیمان نامه اعدام افراد زیر 18 سال را ممنوع کرده است.