آگاه
کد خبر: ۲۲۵۱۴

آمادگی مذاکره با شرکت های نفتی آمریکایی

معاون امور بین الملل وزیر نفت، با بیان اینکه شرکت های بزرگ بین المللی نفت جرات حضور فعال در ایران را ندارند، گفت: «شرکت های آمریکایی به خواسته خود طی این سال ها فرصت حضور خود را در ایران از دست داده اند و ما با دنیای غرب هیچ مشکلی نداریم و شرکت های آمریکایی می توانند در صورت پذیرش شرایط قراردادی ایران، به صورت گسترده در حوزه نفت ایران فعالیت کنند.»

سخنان معاون امور بین الملل وزیر نفت از این زاویه که ایران هرگز منعی برای حضور شرکت های آمریکایی در حوزه نفتی ایران قائل نشده، شاید رخدادی نوین در مناسبات تهران- واشنگتن تلقی نشود اما از این نظر که در مقطع کنونی ارسال چراغ سبزهای متعدد مقامات ایرانی و آمریکایی برای تنش زدایی، اعلام شده از اهمیت خاصی برخوردار است، به ویژه آنکه صراحت در اعلام آمادگی ایران نیز به نوبه خود قابل توجه است.

اعلام موضع ایران در شرایطی صورت می گیرد که در اختیار داشتن دومین ذخایر گاز و نفت جهان، برای حفظ موقعیت خود در بازار جهانی (اوپک و خلیج فارس) نیازمند صدها میلیارد دلار سرمایه گذاری است تا علاوه بر اکتشاف و استخراج از میادین جدید و بازسازی میادین فرسوده و قدیمی، خطوط انتقال نفت و گاز، پالایشگاه ها و تاسیسات نفتی خود را توسعه دهد.

این در حالی است که کارشناسان با اشاره به ذخایر عظیم ایران معتقدند صنعت نفت و گازبه صدها میلیارد دلار سرمایه گذاری خارجی و جذب تکنولوژی و انتقال دانش فنی نیازمند است و در سال های گذشته حجم سرمایه گذاری محدود بوده است به طوری که در سال های 84 و 85 به ترتیب 13 و 14 میلیارد دلار سرمایه گذاری شده و از نظر کارشناسان، سال های 1376 تا 1383 که دوره مناسبی در سرمایه گذاری و توسعه صنعت نفت بوده نیز سرمایه گذاری ها ناکافی بوده و
24 قرارداد برای افزایش تولید روزانه 1018 هزار بشکه نفت خام ، 461 میلیون متر مکعب گاز، 903 هزار بشکه میعانات گازی، LNG و LPG به صورت بیع متقابل و فاینانس منعقد شده که 28 میلیارد دلار حجم سرمایه گذاری آن بوده و 84 درصد قرارداد نیز به روش بیع متقابل بوده است.

به عقیده کارشناسان نفتی، ایران با توجه به اکتشافات جدید، اینک دومین ذخایر نفت جهان بعد از عربستان و دومین ذخایر گازی بعد از روسیه را در اختیار دارد و برای آنکه قیمت تولید نفت و گاز خود را حفظ کند و افزایش دهد و از میادین فعلی صیانت کند و ظرفیت تولید فعلی را بالا ببرد باید سرمایه گذاری های عظیم، انتقال دانش فنی و تکنولوژی را با مشارکت شرکت های معتبر خارجی در دستور کار قرار دهد.

اما دستیابی به این هدف با سرمایه گذاری داخلی امکان پذیر نیست و استفاده از سرمایه خارجی ضرورتی گریز ناپذیر محسوب می شود. بنابراین لغو تحریم نفتی ایران درمیان تحریم های متنوع اقتصادی آمریکا از اهمیت بیشتری برخوردار است زیرا با رفع این تحریم سد موجود برسر راه تزریق سرمایه شرکت های نفتی آمریکایی و حتی اروپایی به صنعت نفت ایران هموار می شود. جذابیت نفت ایران برای غربی ها به حدی است که با برداشتن سایه قانون داماتو از سر شرکت های نفتی غربی آنها از انگیزه و رغبت کافی برای مشارکت در پروژه های نفتی کشورمان برخوردارند.

در 40 سال گذشته ظرفیت صادرات نفت ایران از 2/2 میلیون بشکه در روز در سال 1347 به 5/5 میلیون بشکه در سال 1354 افزایش یافته اما به دلیل کاهش سرمایه گذاری ها در سال های اخیر صادرات ایران دوباره به میزان 4/2 تا 5/2 میلیون بشکه کاهش یافته است و ضرورت دارد با توجه به ذخایر موجود فعلی و نیاز بازارهای جهانی، سرمایه گذاری وسیعی را برای افزایش ظرفیت صادراتی خود پیگیری کند.

از آنجا که سه شرکت اول معتبر نفتی جهان آمریکایی هستند و شرکت های اروپایی در رده های بعدی قرار دارند، ایران به دلیل وجود تحریم های آمریکا در عمل قادر به استفاده از تکنولوژی و توان فنی شرکت های طراز اول جهان نبوده و با وجود اعلام آمادگی برای پذیرش شرکت های معتبر جهان، از توان موجود بهره نبرده است. برخی کارشناسان معتقدند علاوه بر وجود تحریم ها، نوع قراردادهای موجود نفتی نیز سرمایه گذاران را تشویق به همکاری طولانی و در تمام عمر میادین نفتی نمی کند. در ایران، قراردادهای بیع متقابل به خاطر محدودیت های قانون نفت و قانون اساسی جایگزین قراردادهای متداول مشارکتی در جهان شده و در نتیجه جذب سرمایه گذاران، ضریب بازیافت و استحصال نفت نیز در حد مورد انتظار نیست.

در نتیجه توسعه صنعت نفت و گاز ایران علاوه بر لغو تحریم های آمریکا، به افزایش سرمایه گذاری داخلی و خارجی حدود 500 میلیارد دلاری در دو دهه آینده و اصلاح قراردادهای نفت و گاز نیازمند است.

به گفته نوذری وزیر نفت ایران، نفت و گاز و پتروشیمی تا پایان چشم انداز 1404 به 450 تا 500 میلیارد دلار سرمایه گذاری داخلی و خارجی نیاز دارد. جشن ساز مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران نیز اعلام کرده که در سال 88 به 24 میلیارد دلار سرمایه گذاری داخلی و خارجی نیاز داریم و در برنامه پنجم توسعه نیز باید 150 میلیارد دلار اعتبار برای تامین مالی طرح های صنعت نفت جذب کنیم.

بیژن نامدارزنگنه وزیر نفت سابق ایران در دولت خاتمی نیز اعلام کرده که ایران برای رسیدن به اهداف مورد انتظار تولید نفت و گاز به 100 میلیارد دلار جذب سرمایه گذاری خارجی نیاز دارد. آمارها نشان می دهد در سال های 84 تا 86 به ترتیب 13 ، 5/14 و 16 میلیارد دلار سرمایه گذاری در صنعت نفت و گاز انجام شده و این ارقام هنوز در حد مورد انتظار نیست زیرا طرح های توسعه میادین نفت و گاز، انتقال نفت و گاز، پالایشگاه و طرح های مختلف این صنعت اول اقتصاد ایران به صدها میلیارد دلار سرمایه گذاری نیاز دارد تا به جذب سرمایه گذاران خارجی معتبر و شرکت های طراز اول بپردازد.

کارشناسان معتقدند شرکت های درجه دو جهان و شرکت های داخلی، از تکنولوژی و دانش فنی کافی برای بازسازی میادین قدیمی و افزایش ضریب بازیافت نفت برخوردار نیستند و اعلام آمادگی روز گذشته وزارت نفت در زمینه پذیرش شرکت های نفتی آمریکایی اثبات کننده این واقعیت است که بازار نفت و گاز جهان به میادین نفت و گاز ایران چشم دوخته و سرمایه گذاری در این میادین به مشارکت شرکت های معتبر نفتی جهان نیاز دارد و تحریم های آمریکا در شرایط فعلی اقتصاد جهان توجیه پذیر نیست زیرا به زیان اقتصاد جهان و اقتصاد کشورهای مصرف کننده نفت و گاز است.

ارسال نظرات
خط داغ