آگاه
کد خبر: ۲۱۷۸۵

امریکا در تلاش برای آغاز مذاکره مستقیم با ایران

نامه ی اوباما به آیت الله خامنه ای

نامه ی اوباما به  آیت الله خامنه ای

به گزارش سرویس بین الملل فرارو، روزنامه امریکایی لس انجلس تایمز خبر داده است که اوباما و دستیارانش در حال تدارک تنظیم و ارسال نامه ای برای رهبر عالی مقام جمهوری اسلامی ایران اند.

مطلب را در زیر بخوانید:

رييس جمهور اوباما و دستياران وي در حال تدارك براي ارسال پيامي محرمانه به رهبر عالي ايران آيت اله علي خامنه اي و دعوت از وي جهت گشودن يك "مجراي غير مستقيم" پنهاني براي گفت وگوهاي مستقيم بين ايالات متحده و ايران مي باشند.

اين امر شايد مرموز به نظر آيد ولي به اين طريق است كه بسياري از ديپلماسي هاي ظريف انجام مي پذيرد. گفت وگوهاي غير مستقيم راه را براي روابط آمريكا با چين در سال 1972 و قراداد صلح اسراييل-فلسطين در سال 1993 و ساير موفقيت هاي كم اهميت تر باز كرد.

ولي پيام اوباما چه چيزي را در بر خواهد داشت؟ اين يكي از مسائل حساسي است كه دنيس راس استراتژيست جديد دولت در رابطه با ايران با آن دست و پنجه نرم مي كند. اگر بيش از اندازه تقاضا صورت گيرد ، امكان دارد ايرانيان از ايفاي نقش خودداري كنند. اگر بخشش بيش از اندازه به عمل آيد، در آن صورت به سادگي امكان دارد درخواست بيشتري داشته باشند.

بنابراين راس و معاون وزير خارجه ويليام برنز به طور مخفيانه سرگرم گفت وگو با كارشناسان در امور ايران و ديپلمات هاي اروپايي هستند تا راهبردي را پيدا كنند.

دولت هنوز دقيقا تصميم نگرفته است كه اين پيام به چه شكلي باشد. مي تواند به صورت نامه اي شخصي از سوي اوباما به (آيت اله) خامنه اي باشد يا به صورت پيام شفاهي از سوي يك ديپلمات به ديپلمات ديگر باشد. به هر صورت كه اين پيام منتقل شود، نوع ديپلماتيك پيشنهاد " دست دادن" خواهد بود كه اوباما در سخنراني خود در مراسم تحليف اعلام كرد. در حقيقت، اين پيام خواهد گفت : ما براي گفت وگو آماده هستيم، فقط زمان و مكان آن را تعيين كنيد.

به جز آن، اين پيام مي تواند به خاطر آن چه كه "نمي گويد" حائز اهميت باشد. شايد كه حتي مهم ترين مسئله بين دو كشور يعني سلاح هاي هسته اي را ذكر نكند. هدف اوباما در اين مقطع اين است كه گفت وگوها آغاز شوند و نه اين كه محتواي آنها تعريف شود.

ديپلمات هاي اروپايي تاکید دارند كه پيام اوباما براي آیت الله خامنه اي صريحا هر گونه جاه طلبي آمريكا را براي "تغيير رژيم" كه از نظر ايرانيان يك شرط اصلي براي گفت و گوها مي باشد، رد می كند.

دولت بوش حتي پس از آن كه تصديق كرد سرنگون كردن آیت الله خامنه اي برايشان غير قابل تصور است ، نتوانست چنين اطميناني را ابراز دارد. هنوز معلوم نيست دولت اوباما چگونه مي خواهد به اين مسئله بپردازد.

يك موضوع بحث اين است كه آمريكا تا چه اندازه بايد سخت گيري كند. راس قبل از سمت كنوني خود ، از يك خط مشي نسبتا تند حمايت مي كرد و در مقاله اي كه در نشريه نيو ريپابليك در سال 2007 به چاپ رسيد، نوشت "تنبيه بيش از مشوق ، كليد تغيير موضع ايران است." ولي يك ديپلمات اروپايي كه هفته گذشته با وي ملاقات كرد گفت تحريم هاي جديد را بايد حداقل در طول بهار آينده به تأخير انداخت تا فرصت بهتري براي شروع مذاكرات ايجاد گردد.

همگان در يك نكته كليدي توافق دارند و آن اين كه مذاكرات بايد با خامنه اي، رهبر عالي ايران و نه با رييس جمهور محمود احمدي نژاد يا هر مقام رسمي در سطح پايين تري صورت گيرد.

رهبر ايران علائم متناقضي را ارسال داشته است. وي گفته است كه ايران هرگز با گفت وگو با ايالات متحده تا زماني كه هر دو كشور بر پايه برابر با هم مذاكره كنند ، مخالفت نداشته است. ولي وي همچنين اوباما را به خاطر حمايت از اسراييل و پيروي از "همان مسير غلط" جورج بوش محكوم كرده است.

قوي ترين انگيزه براي خامنه اي كه به تعامل بپردازد، بحران اقتصادي كشورش مي باشد. ايران با نرخ رسمي تورم 26 درصدي و نرخ بيكاري بيش از 5/12 درصد، نياز مبرمي به سرمايه و فناوري خارجي براي افزايش توليد نفت دارد. سقوط جهاني اقتصادي حداقل يك جنبه مثبت داشته است و آن اين كه ايران را از قدرت اقتصادي كه از آن برخوردار بود و نفت را به قيمت بشكه اي 147 دلار مي فروخت محروم داشته است. اكنون با قيمت زير 50 دلار در هر بشكه نفت، دولت ايران دچار كسري بودجه شديد شده است.

ولي حتي اگر ايران بر سر ميز مذاكره بيايد، رسيدن به توافق با آن مي تواند مشكل باشد. آمريكا و متحدان آن مي خواهند ايران غني سازي اورانيوم را متوقف كند و برنامه انرژي هسته اي خود را تحت كنترل شديدتر بين المللي قرار دهد. ايران مي خواهد به تحريم هاي اقتصادي تحميل شده از سوي سازمان ملل ، ايالات متحده و اتحاديه اروپا پايان داده شود.

ولي مسئله به همين جا ختم نمي شود. ايران از ايالات متحده مي خواهد به حمايت از شورشيان ايران در استان جنوبي بلوچستان پايان دهد. ايالات متحده از ايران مي خواهد حمايت از حماس در نوار غزه و حزب اله در لبنان را متوقف كند. هر دو كشور درگير در عراق و افغانستان هستند و هر دو كشور مي خواهند صادرات ترياك و هروئين افغانستان را کاهش دهند.

اگر مذاكرات آغاز شوند، بزرگ ترين نگراني اين است كه ايرانيان سعي خواهند كرد از گفت و گوها به عنوان راهي براي وقت گذراني تا زماني كه برنامه هسته اي آنها پيشرفته تر شود، استفاده كنند. اين كاري است كه ديپلمات هاي نوميد اروپايي معتقدند تهران طي پنج سال گذشته با آنها كرد. بنابراين يكي از سخت ترين بخش هاي راهبرد آمريكا تعيين مهلتي خواهد بود كه تا آن موقع ايرانيان بايد اقدام به عمل آورند و پايبند آن باقي بمانند.

اگر ايران با مذاكره موافقت كند، دو سناريوي بالقوه مشكل ديگري در برابر ايالات متحده وجود دارد. يكي آن كه اگر ميانه روترين نامزد در انتخابات رياست جمهوري ايران يعني محمد خاتمي برنده شود . اگر وي رييس جمهور شود، حتي اگر مذاكرات دايره وار پيش برود ، براي اوباما مشكل تر خواهد بود كه از گفت وگوها كناره گيري كند.

مشكل ديگر اين است كه اگر ايران تصميم بگيرد كاري را كه كارشناسان هسته اي آن را " گزينه ژاپني" مي نامند، انجام دهد يعني به توسعه توان فناوري براي توليد تسليحات هسته اي بپردازد بدون آن كه آن تسليحات را توليد كند. اين امر مي تواند ايران را در چارچوب قوانين بين المللي نگاه دارد و كار را براي اقدامات تنبيهي ايالات متحده و متحدان آن مشكل مي سازد.

اوباما در طول مبارزات انتخاباتي سال گذشته از سوي مخالفان خود و از جمله هيلاري كلينتون به خاطر پيشنهاد براي مذاكره با ايران مورد انتقاد قرار گرفت. حال روشن است كه حق كاملا با او بوده است: تلاش هاي بين المللي براي اعمال فشار بر ايرانيان بدون رويكرد بازتر آمريكا در برابر تهران به بن بست رسيده بود. ولي شروع كردن گفت وگوها تنها اولين مانع خواهد بود. ايرانيان به مهارت خود در مذاکره افتخار مي كنند. آزمايش واقعي براي اوباما مي تواند اين باشد كه اگر گفت وگوها پيشرفتي نداشتند، آيا وي مايل خواهد بود از سر ميز مذاكره كنار برود؟

ارسال نظرات
خط داغ