ترکیه میانجی گری بین ایران و آمریکا را بررسی می کند

ترکیه از بررسی امکان میانجی گری بین ایران و آمریکا خبر داده است.

علی باباجان وزیر خارجه ترکیه که برای شرکت در اجلاس سازمان همکاری های اقتصادی، اکو، راهی تهران شده است، می گوید کشورش برای بررسی درخواست میانجی گری بین ایران و آمریکا آمادگی دارد.

باباجان که در استانبول و پس از دیدار با هیلاری کلینتون، وزیرخارجه آمریکا صحبت می کرد، تلاش برای گفتگو بین ایالات متحده و ایران را فرصتی مهم دانست.

به گفته علی باباجان او در سفر به تهران حامل پیامی از سوی آمریکا نیست ولی اظهار امیدواری کرد تلاش های پیش رو برای گفتگوی دو کشور نتایج مثبتی داشته باشد.

او همچنین به شبکه تلویزیونی ان تی وی ترکیه گفته است مسوولان کشورش برای افزایش تفاهم میان ایران و آمریکا در تلاش هستند و دو کشور نیز از این اقدامات خشنودند.

خانم کلینتون که روز شنبه برای دیدار با مقام های عالی رتبه ترکیه به این کشور سفر کرده بود در یک مصاحبه تلویزیونی گفت آمریکا از ترکیه خواهد خواست به عملی کردن طرح باراک اوباما برای گفتگوی مستقیم با ایران کمک کند.

ترکیه تنها کشور اسلامی عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، است و دولت اسلام گرای این کشور روابط خوبی با ایران دارد.

آمریکا ایران را متهم می کند در قالب یک برنامه اتمی صلح آمیز سعی دارد به تسلیحات اتمی دستیابی پیدا کند و خواستار افزایش فشار بین المللی برای توقف فعالیت های غنی سازی و فراوری اورنیوم در این کشور است.

ایران این اتهام را رد می کند و مالکیت سلاح های اتمی را مغایر با دستورات دینی اسلام می داند.

باراک اوباما رئیس جمهوری جدید آمریکا خواستار گفتگوی مستقیم با ایران است و مقام های آمریکایی چندین بارها خواستار باز شدن "مشت گره کرده ایران" برای فشردن دست ایالات متحده شده اند.

روزنامه سرمایه نیز در اینباره گزارشی به شرح زیر نوشته است:

یک روزنامه ترک در گزارشی به نقل از وزارت خارجه ترکیه مدعی شده است دیدارهای مستقیم میان سطوح سیاسی ایران و آمریکا در آینده ای نزدیک به میانجیگری ترکیه در تهران برگزار خواهد شد. روزنامه ترکیه ای «آکشام» با اشاره به میانجیگری آنکارا در آغاز مذاکرات مستقیم میان تهران و واشنگتن ادعا کرد دیدارهای مستقیم به زودی میان مقامات دو کشور در تهران برگزار خواهد شد.

بنابر این گزارش، معاون وزیر خارجه آمریکا در طول هفته های آینده به تهران سفر می کند تا برای اولین بار با مقامات ایرانی به صورت مستقیم پشت میز مذاکره قرار گیرد. اعلام خبر تلاش ترکیه برای ایفای نقش میانجی میان ایران با طرف های غربی برای نخستین بار نیست که منتشر می شود و این موضوع در طول سال های اخیر به دفعات مطرح شده که البته پس از روی کارآمدن رئیس جمهوریی جدید آمریکا این تلاش ها شتاب تازه ای به خود گرفته است. ترکیه که سابقه میانجیگری در مناسبات و مناقشات ایران با برخی کشورهای غربی و به طور مشخص کشور های موسوم به1+5 در ارتباط با موضوع هسته ای را در کارنامه سیاست خارجی خود دارد، این بار رویای میانجیگری میان ایران و باراک اوبامای تازه انتخاب شده را در سر می پروراند، تا این چنین به نقش بین المللی خود که پس از مساله گرجستان کم رنگ شده بود، رنگی دوباره بخشد.

میانجیگری بین سوریه و اسرائیل و گفت وگوهای آنها بر سر بلندی های جولان یکی از مهم ترین نقش هایی است که آنکارا تاکنون ایفا کرده و البته نتایج موفقیت آمیزی نیز برای دو کشور به دنبال داشته است. پس از ایفای این نقش بود که ترکیه برای واسطه شدن میان ایران و غرب در مذاکرات هسته ای اعلام آمادگی کرد.

این رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه بود که اولین بار عنوان کرد کشورش به زودی درخصوص برنامه هسته ای ایران میانجی خواهد شد. پس از اعلام چنین خبری بود که گزارش هایی مبنی بر علاقه تهران و واشنگتن به ایفای چنین نقشی از سوی آنکارا منتشر شد.

تلاش برای نقش آفرینی ترکیه در پرونده هسته ای ایران پس از سفر استفان هادلی مشاور امنیت ملی کاخ سفید در 27 تیرماه سال جاری به آنکارا آغاز شد. پس از پایان این دیدار رسانه های ترکیه ای اعلام کردند هادلی حامل پیامی از سوی آمریکا برای ترکیه جهت نقش آفرینی در پرونده هسته ای ایران بوده است. در همین حال یک روز پس از سفر هادلی به آنکارا منوچهر متکی وزیر خارجه ایران راهی ترکیه شد؛ سفری که از آن به عنوان دریافت پیام ویژه واشنگتن برای آغاز مذاکرات هسته ای یاد شد.

اما این پایان سفر مقامات ایرانی به ترکیه نبود چرا که پس از متکی، سعید جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی به ترکیه رفت و در استانبول با علی باباجان وزیر خارجه ترکیه دیدار و گفت وگو کرد. پایان این دیدار نیز با بیان این جمله از سوی علی باباجان همراه شد: «ایران و چهار قدرت جهان خواستار میانجیگری ترکیه در زمینه پرونده هسته ای ایران شده اند.»

حال چند ماه پس از ردوبدل شدن این پیام های دیپلماتیک، ترکیه یک بار دیگر برای ایفای نقش واسطه بین ایران و آمریکا اعلام آمادگی کرده است. در همین حال نخست وزیر ترکیه چندی پیش در گفت وگو با روزنامه انگلیسی گاردین مدعی شد ایران از کشور وی خواستار میانجیگری برای بهبود روابط تهران و واشنگتن شده است.

رجب طیب اردوغان با بیان این مطلب افزود: «درخواست ایران زمانی که جورج بوش رئیس جمهوری سابق آمریکا در قدرت بود به ترکیه داده شد.» وی گفت:«جزئیات درخواست ایران را به واشنگتن شخص جورج بوش داده است.» اردوغان که در هنگام سفر خود به شهر «ماردین» ترکیه در هواپیما با این روزنامه گفت وگو می کرد، افزود:«ایران از ترکیه خواسته است نقش میانجی را ایفا کند و اگر آمریکا هم از ما بخواهد چنین نقشی را ایفا کنیم ما میانجیگری خواهیم کرد.» این در حالی است که سخنگوی وزارت امور خارجه ایران با بیان اینکه تهران درخواستی به ترکیه برای میانجیگری میان ایران و آمریکا نداده است، تاکید کرد: «کانال مسدود شده ای میان دو کشور ایران و آمریکا وجود ندارد.»

حسن قشقاوی افزود: «در طول 30 سال گذشته هم کانال مسدود شده ای وجود نداشته که الان حادثه غیرمترقبه ای ایجاد شود تا نیاز باشد کسی آن را باز کند بنابراین در صورت نیاز هر یک از دو کشور نظر خود را در چارچوب رسمی و دیپلماتیک مطرح می کنند.»

با این حال روزنامه ترکیه ای «آکشام» به نقل از یکی از مقامات وزارت خارجه ترکیه نوشت آنکارا دو طرف را به ضرورت نشستن پای میز مذاکره سفارش کرده و موفق شده آنها را به بازگشایی روند مذاکرات متقاعد کند. باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا پیش از این با ادامه سیاست های جورج بوش رئیس جمهوری سابق این کشور اعلام کرده بود در صورتی که ایران از خواسته های خود کوتاه بیاید، حاضر است دست خود را به سوی ایران دراز کند.