آگاه
کد خبر: ۲۰۶۲۷

اصلاحات را از همان اول زمین گیر کردند

محمد سلامتی


اصلاحات با آن سرمایه عظیم اجتماعی چرا زمینگیر شد؟ این شاید یک سوال اساسی است که هر تحلیلگری پاسخ خاص خودش را برای آن مطرح می کند. خیلی از آنها اما معتقدند «تندروی»، «قرائت های متفاوت از اصلاحات» و «برخوردهای جناح راست» از جمله عوامل اصلی عدم موفقیت اصلاحات بود.

در این میان سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی که یک تشکیلات بنیادی در جبهه اصلاحات است، هنوز که هنوز است این اتهام را یدک می کشد که تندروی کرده است. محمد سلامتی اما به شدت این مساله را رد می کند و معتقد است تندروهای اصلاح طلب حالا ایران نیستند و نباید کارها و رفتار آنان را به حساب کل جبهه اصلاحات گذاشت. با دبیرکل سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی در مورد انتخابات دوره هفتم ریاست جمهوری، نقش تندروها در زمینگیر شدن اصلاحات و حضور خاتمی در انتخابات دوره دهم ریاست جمهوری به گفت وگو نشستیم.

---

-آقای سلامتی بهتر است برای شروع به انتخابات دوره هفتم ریاست جمهوری برگردیم. چطور شد شما در آن زمان به آقای خاتمی رسیدید؟
دوره هفتم ریاست جمهوری، ما ابتدا سراغ میرحسین موسوی رفتیم و از ایشان تقاضا کردیم کاندیدای ریاست جمهوری شود. ما یعنی اعضای شورای هماهنگی و گروه های خط امام که هفت گروه بودیم. هم سازمان این نظر را داشت و هم گروه های دیگر. وقتی در شورا مطرح کردیم به اتفاق آرا این موضوع تصویب شد.

بنابراین ملاقات هایی با مهندس موسوی داشتیم. ابتدا ایشان به هیچ عنوان قبول نمی کردند ولی ما فکر می کردیم ایشان گزینه بسیار خوبی است و به همین علت اصرار و سعی می کردیم کسانی که با این موضوع موافقند

خانواده های شهدا، جانبازان، گروه های مختلف اجتماعی، احزاب و شخصیت ها- با ایشان ملاقات داشته باشند و این موضوع را مطرح کنند. به تدریج زمینه های ذهنی ایشان برای پذیرش مساعدتر شد تا اینکه در نهایت یادم می آید در یک چهارشنبه یی با ایشان جلسه داشتیم که ایشان پذیرفته بودند و من هم روز بعدش در لرستان مطرح کردم کاندیدای ما ایشان هستند منتها فعل و انفعالاتی انجام شد و ایشان با صدور بیانیه یی مساله را منتفی کردند و چند روزی پیدایشان نبود که بتوانیم علت را بپرسیم.

-چه اتفاقی افتاد که ایشان به یکباره تصمیمش عوض شد؟
ظاهراً ملاقات هایی با ایشان شده بود و مذاکراتی صورت گرفته بود که ایشان در نهایت تصمیمش برگشت. البته مدت ها قبل از این تصمیم با مجمع روحانیون جلسه یی گذاشتیم و صحبت کردیم. در آن جلسه آقای خوئینی ها، کروبی و خاتمی بودند و سایر اعضا هم از جمله موسوی لاری، کیان ارثی و انصاری حضور داشتند. من پیشنهاد کردم اگر مهندس موسوی نپذیرفت، یکی از آقایان خوئینی ها، کروبی و خاتمی کاندیداتوری را قبول کند.

آقای کروبی گفت من آمادگی اش را ندارم. آقای خاتمی باید این کار را بکند. آقای خوئینی ها هم همین را گفتند. آقای خاتمی اما محکم رد کرد. من گفتم الان این بحث را نداریم بگذارید پروژه آقای موسوی را پیگیری کنیم اگر موفق نشدیم مجدداً بحث می کنیم.

-آیا آقای میرحسین موسوی از جلسه شما خبر داشت؟
خیر، او از جلسه ما خبر نداشت اما وقتی نظر میرحسین منتفی شد مجدداً جلسه گذاشتیم و نظر مجمع روی خاتمی بود. آقای خاتمی به هیچ عنوان نمی پذیرفت. در قالب شورای هماهنگی نیروهای خط امام با ایشان صحبت کردیم که در ابتدا نمی پذیرفت. خود سازمان جداگانه رفت. گروه ها و شخصیت ها جداگانه رفتند تا اینکه آقای خاتمی پذیرفت منتها موکول به این کرد که با رهبری صحبت کند و مطالبش را در میان بگذارد. و این گونه بود که خاتمی کاندیدای ریاست جمهوری دوره هفتم شد.

-و در کمال ناباوری اصلاحات پیروز شد. فکر می کنم خودتان بیشتر از پنج میلیون رای را پیش بینی نمی کردید؟
من و آقای نبوی جلسه یی با آقای خاتمی داشتیم. ایشان نمی پذیرفت و می گفت شما که اصرار می کنید من کاندیدا شوم دو تا سه میلیون رای می آورم و بعدش خراب می شوم و همین کاری را هم که انجام می دهم، نمی توانم ادامه دهم که من گفتم این گونه نیست و شما پنج تا شش میلیون رای می آورید و در قبال رقیب که هفت تا هشت میلیون رای می آورد، بسیار خوب است و قدرت خط امام را در جامعه نشان خواهد داد.

-یعنی بنا نبود از اول هم برای پیروزی بیایید؟
نه، ما امیدوار نبودیم.

-علل عدم موفقیت اصلاح طلبان را می توان به دو بخش درون جبهه اصلاحات و بخش فشار جناح راست تقسیم کرد. در مورد بخش اول یعنی آنچه به خود اصلاح طلبان مربوط می شود، آیا می توان گفت تندروی اصلاح طلبان از عوامل اصلی عدم موفقیت آنان بود؟
یک جبهه طیف گسترده یی از دیدگاه ها را دربر می گیرد. ممکن است دو سر طیف افراط و تفریط داشته باشد اما مجموع طیف به صورتی افراطی یا تفریطی عمل نمی کند و سعی می کند همیشه تعادل را حفظ کند. بنابراین آنچه را که می توان به جبهه اصلاحات مربوط دانست مسائل افراطی و تفریطی نیست. یک عده معدود ممکن بود حرکت های افراطی انجام می دادند اما خود آن مستمسک می شد که جناح مقابل همه طیف را مورد حمله قرار دهد. کما اینکه همین الان مشاهده می کنید یک عده یی به خارج از کشور رفته اند و اصلاً ربطی به جبهه اصلاح طلب ندارند اما خودشان گفته بودند اصلاح طلبان هستیم. حالا هر چه آنها می گویند،به حساب اصلاح طلبان نوشته می شود. این نه عادلانه است و نه منطقی و نه با واقعیت منطبق است. آن موقع هم همین شیوه بود.

-به هر حال بخشی از جبهه اصلاحات که لااقل اسم شان اصلاح طلب بود و اگر اصلاح طلب نبودند باید از طرف شما طرد می شدند، اینها تندروی کردند و به نظر می رسد آسیب هایی هم از طرف آنها به جبهه اصلاحات وارد شد.
تندروی در هر جناحی ضربه می زند اما به لحاظ مملکت داری باید توجه کنیم که تندروی یکی از پدیده های معمول اجتماعی است. این را نباید به عنوان اینکه نباید در جامعه وجود داشته باشد و اگر وجود داشته باشد به معنای مریض بودن جامعه است، تلقی کرد. اگر ما عادی تلقی کنیم، یک نوع برخورد خواهیم داشت. اگر غیرعادی تلقی کنیم، نوعی دیگر برخورد خواهیم کرد. در جناح مقابل ما هم یک عده تندرو هستند. در همان زمان سخت دنبال این بودند که با انگلیس مذاکره کنند ولی این تندروی تلقی نمی شد. این دنبال بیگانه رفتن تلقی نمی شد.

-ولی همین مساله مذاکره با لندن را که شما مطرح می کنید، خیلی ضربه زد به جناح مقابل...
از آنجا که اهرم قدرت را در اختیار داشتند، ضربه را کنترل کردند و ضربه یی که باید می خورد، نخورد. ممکن است فردی لطمه خورده باشد ولی جناح ضربه را دفع کرد.

-آقای سلامتی تندرو های جناح اصلاح طلب چه کسانی بودند؟
در آن زمان افرادی کاری را انجام می دادند و به حساب کل طیف نوشته می شد در صورتی که حالا آن افراد اصلاً در ایران نیستند. حالا اگر عده یی دیگر هم باشند که تندروی بکنند، نباید به حساب کل جناح گذاشته شود. جبهه اصلاحات چندین گروه و ده ها شخصیت هستند که تصمیم گیرنده اند. به حرف من تندرو یا کندرو وقعی نمی گذارند.

-نسبت سازمان مجاهدین انقلاب در زمان دولت های آقای خاتمی با تندروها چه بود. آیا موافق آنها بودید یا مخالف شان؟
سازمان معمولاً هم با تندروی مخالف کرده، هم با کندروی. یعنی تمام تلاش اش این بوده که مسائل را تحلیل کند و برنامه هایی که باید انجام شود را توضیح دهد و موانع را تبیین و پیشنهادات را مطرح کند. ما همیشه از کسانی که به عنوان تندرو مطرح بودند انتقاد کرده ایم و گفته ایم حرف شان را قبول نداریم ولی معتقدیم باید حرف شان را بزنند چرا که به آزادی معتقدیم. همان تندرو وقتی حرفش را می زند، خیلی افراد دیگر را می تواند تحریک کند که تحلیل ها را دقیق تر انجام دهند. آزادی بیان و قلم مورد توجه ما بوده است.

-یکی از مسائلی که در آن دوران تندروی شد، مساله آقای هاشمی بود. اصلاح طلبان خیلی تند با موضوع آقای هاشمی برخورد کردند. آیا این را قبول دارید؟
ما خودمان زمانی که آقای هاشمی رئیس جمهور بودند، دیدگاه های اقتصادی ایشان را نقد می کردیم اما سعی می کردیم منصفانه برخورد کنیم. تحلیل می کردیم. هیچ وقت شخصیت هاشمی را مورد سوال قرار نمی دادیم. سابقه ایشان را داشتیم که چقدر برای نظام زحمت کشیده و کار کرده اند. اما یک عده به شخصیت ایشان حمله و با حالت ناعادلانه برخورد می کردند. ما با آنها موافق نبودیم ولی آنها خودشان را اصلاح طلب می نامیدند. اصلاح طلب ها یک طیف گسترده یی هستند. ممکن است یک حزب که در مجموعه نظام نگنجد و نظام را به این شکل قبول نداشته باشد آن هم خودش را اصلاح طلب بداند و در مقابل یک حزب هم که در چارچوب قانون باشد و معیارها و ارزش انقلاب را پیگیری کند آن هم خودش را اصلاح طلب بداند. البته این حسن اصلاح طلبی است که یک طیف گسترده یی می گویند ما این راه را قبول داریم این خودش به امنیت ملی کمک می کند.

-شما گفتید تندروها یک بخش کوچکی از جریان اصلاح طلبی بودند که حالا هم در کشور نیستند و به خارج از ایران رفته اند. سوال اینجا است که چه کسانی با آقای هاشمی آن برخوردها را کردند. به نظر می رسد حجم برخوردها بیشتر از توان آن بخش کوچک بود. می خواهم بگویم آن تخریب ها فقط کار تندروها نبود.
البته ممکن است عده دیگری هم با آقای هاشمی موافق نبودند اما این به معنای این نیست که آنها را به عنوان تندرو مطرح کنیم.

-بله، نقد مشکلی ندارد. برخوردهای تخریبی را می گویم.
ببینید، تندروی هم درجه بندی دارد. برخی از آنها اپوزیسیون می شود، برخی از تندروها مساله دارند اما ساکت می مانند، برخی هم فقط در حد اینکه حرف شان را مطرح کنند، هستند. جامعه از یک آدم غیرفعال سیاسی شروع می شود تا یک فعال بسیار تندرو که اصلاً احساس می کند با جامعه بیگانه است.

-من می خواهم به شما بگویم که نمی توانیم آن افراد را خلاصه کنیم در همان تندروهای کم جمعیتی که حالا هم نیستند.
غیرتندروها؛ چه کسانی مثلاً برخورد کردند. سوال من هم این است. آقای هاشمی شخصیتی نبودند که آدم هایی با ایشان برخورد کنند و نفعی هم نبرند. جز افراد تندرو کسی این کار را نمی کند البته یک عده هم بودند که سیاست های آقای هاشمی را نقد می کردند، ما نباید آنها را به حساب تندروی بگذاریم. در راس اصلاح طلبان آن زمان آقای خاتمی بود. آقای خاتمی همیشه سعی می کرد از کارهای هاشمی تمجید کند. سازمان ما هم هیچ وقت آقای هاشمی را مورد حمله قرار نمی داد و کسانی را که به ایشان حمله می کردند، نقد می کرد. چندین مصاحبه را شخصاً انجام دادم و از شخصیت هاشمی تمجید کردم. تشکیلات سیاسی دیگر هم همین طور بودند. اکثریت قریب به اتفاق احزاب حرمت ایشان را نگه می داشتند. وقتی می گوییم اکثریت یعنی کل طیف اصلاح طلب. حالا تعداد معدودی که نوع دیگری برخورد می کردند، نمی شود به حساب اصلاح طلبان گذاشت و گفت اصلاح طلبان هاشمی را تضعیف کردند.

-آقای سلامتی، گویا با گذشت این سال ها جبهه اصلاحات می خواهد بعضی اتفاقات را ندیده بگیرد و از آنها بگذرد. ما یادمان نرفته که در مجلس ششم چه مسائلی را در مورد هاشمی مطرح کردند. شما هم حتماً خاطرتان هست. آنها همین حالا ایران هستند. جایی هم نرفته اند شاید جزء تندروها هم نباشند و از دوستان خودمان باشند.
در مجلس ششم کدام یک از احزاب به هاشمی حمله کردند؟ اصلاً احزاب چیزی علیه آقای هاشمی مطرح کردند؟ نه این کار را نکردند. نه سازمان مجاهدین و نه مشارکت این کار را نکردند. ما علیه هاشمی حرف نزدیم، بیانیه هم ندادیم. اگر اشخاصی این کار را کردند این اشخاص را به حساب طیف گسترده اصلاح طلبان نگذارید. ناعادلانه عمل کردن همین است. شما نمونه بیاورید که سازمان چه کرد. ما نمونه می آوریم که چقدر مصاحبه برای حفظ شخصیت آقای هاشمی کردیم. ما اصلاً مخالف بودیم که به کسی توهین شود. هر موقع بخواهیم چیزی بگوییم باید نقد کنیم. شما نمی توانید علیه ما نمونه بیاورید. تا جایی که یادم هست مشارکت هم همین طور دیگر و گروه های اصلاح طلب هم همین طورند.

-آقای سلامتی،من حرف شما را نمی پذیرم. در روزنامه مشارکت که ارگان حزب بود، در روزنامه صبح امروز و امثال آنها که تریبون احزاب اصلاح طلب بودند علیه هاشمی کم نوشته نشد.
باز هم می گویم وقتی یک نفر حرفی دارد حرفش در رسانه ها انعکاس پیدا می کند. زمانی را که شما به آن اشاره می کنید بعضی از کسانی که حالا به خارج رفته اند عملاً اداره کننده بعضی از این روزنامه ها بودند یا در این روزنامه ها به عنوان نویسنده یا هیات تحریریه حضور داشتند. خیلی از روزنامه ها یا مسوولان شان اعتقاد نداشتند که سانسور بکنند یا اینکه احساس کردند باید آزادی بیان باشد. ممکن است بگوییم یک جو آزادی افراطی وجود داشت که این جو در بعضی روزنامه ها موجب تخریب هایی می شد اما این را نباید به حساب اصلاح طلب ها گذاشت.

-شما می گویید احزاب چیزی نگفتند اما من می گویم مطبوعات شان که تریبون آنها بودند بسیار نوشتند. شما می گویید افرادی غیر از مسوولان احزاب بودند ولی آرشیو روزنامه ها می گوید برخی از آنها حتی عضو شورای مرکزی برخی از احزاب اصلاح طلب بودند. به هرحال آیا قبول دارید برخوردها با آقای هاشمی یکی از دلایل اصلی افول اصلاحات شد؟
جبهه اصلاحات و هر جبهه دیگری هر نیرویی را که این ظرفیت را داشته باشد که کمک کند،اگر تضعیفش کند موجبات تضعیف خودش را فراهم کرده است و بعضی از افرادی که در جبهه اصلاحات خودشان را قرار داده بودند و سعی کردند به آقای هاشمی حمله کنند این مساله حقیقتاً موجب شد خود جبهه اصلاحات تضعیف شود.

-آیا حالا دیگر تندروها در جریان اصلاحات وجود ندارند؟ آیا جبهه اصلاحات پالایش شده است؟ به هرحال برخی محافل اصولگرا با تمسک به همان تندروها در حال ترویج اصلاحات هراسی هستند.
حالا من یک سوال مطرح می کنم. جناح مقابل می گوید سازمان مجاهدین انقلاب تندرو است. این یعنی چه؟ سازمان چه کار کرده که تندرو محسوب می شود. سازمان زمانی که آقای خاتمی در کابینه بود یک نفر هم در دولت نداشت. سازمان چه حرفی زده که تندرو محسوب شود؟ شما بیانیه های ما را که نگاه کنید همه حاوی این است که ارزش های انقلاب چه بوده و چه مسائلی باید رعایت شود.

آیا وقتی ما از آزادی مدنی و از اینکه آزادی بیان و قلم باید وجود داشته باشد، دفاع می کنیم این تندروی است؟ ما چه کار کرده ایم؟ اما جناح مقابل ما را به عنوان تندرو معرفی می کند. به نظر می رسد آنها هدف خاصی دارند. آنها فکر می کنند سازمان تاثیرگذار است و برای اینکه کل جریان را تخریب کنند یک یا چند گروه تاثیرگذار را تخریب می کنند تا روی کل جناح تاثیر بگذارند.

-خب جناح راست که تکلیفش مشخص است اما واقعیت این است که یک بخشی از جناح چپ هم عقیده جناح راست را دارد و معتقد است شما تندرو هستید، چرا؟
گاهی جناح مقابل حرف هایی را مطرح می کند که امر به خود ما هم مشتبه می شود. بخشی از جناح چپ که این حرف را می زند شاید اهداف دیگری داشته باشد و شاید هدفش این باشد که بخشی از جناح راست را داشته باشد. اما ما بارها با عناصری از جناح چپ که ما را به تندروی متهم می کنند صحبت کرده ایم و دیده ایم که عملاً چیزی ندارند اما ممکن است از رفتار و گفتار بعضی از دوستان ناراضی باشند اما این چه ربطی به سازمان دارد.

-در همان مبحث تندروی، یکی از مسائلی که مطرح می شود موضوع تحصن است. اصلاح طلبان چرا تحصن کردند؟
وقتی یک عده یی که طرفدار نظام هستند حرف شان به جایی نمی رسد تنها ابزاری که برایشان باقی می ماند این است که تحصن کنند. این را باید به رسمیت شناخت و استقبال کرد از اینکه نمی روند اپوزیسیون شوند و فقط چند روز تحصن می کنند، این چرا باید حساسیت برانگیز باشد؟

-پس به نظر شما کار اشتباهی نبود؟
دنبال ارزیابی تحصن و نقاط مثبت و منفی آن نمی روم.

-نه اصل حرکت را می گویم.
اصل حرکت به عنوان تحصن، حق قانونی یک شهروند است. این را باید به رسمیت شناخت. این یک کار قانونی است ولی یک عده حساسیت شدید به خرج دادند.

-آقای سلامتی، ممکن است بگویید کجای قانون نوشته است که نماینده می تواند تحصن کند؟
یک شهروند وقتی می بیند نمی تواند به یکسری مسائل برسد این حداقل کاری است که می تواند انجام دهد. وقتی می بیند بی رویه فرزندان انقلاب را رد صلاحیت می کنند راه قانونی چیست؟ او که اپوزیسیون نیست. راه قانونی این است که چند روزی به این شکل اعتراض بکنند تا بفهمند که این کار اشتباه است.

-اگر دوباره به آن زمان برگردیم، شما این کار را باز هم توصیه می کنید؟
من که آن زمان در مجلس نبودم.

-از سازمان شما آقای نبوی که بود...
این حداقل چیزی است که یک شهروند می تواند اعتراض خودش را به خلافی که هر کاری کرده نتوانسته جلویش را بگیرد نشان دهد.

-اگر فرض کنیم مجلس نهم در اختیار شما قرار بگیرد آیا می توان انتظار داشت که اگر جایی نمایندگان نتوانستند به اهداف شان برسند پروژه تحصن را تکرار کنند؟
من همین جا باید یک مساله را مطرح کنم. اینقدر سم پاشی کرده اند که این امر گویا بر شخص شما هم مشتبه شده است و موضوع اصلی را این مساله می دانید. در صورتی که شما در جبهه اصلاحات هستید...

-آقای سلامتی، این حرف من نیست، خیلی از چپ های سنتی مخالف آن حرکت بوده و هستند.
دقیقاً همان سنتی هایی که شما می گویید،در ابتدا موافق بودند حتی تا اواخر هم موافق بودند بعد یک مرتبه وقتی دیدند جو برگشت،مخالفش شدند، حالا هم در جرگه مخالفان قرار گرفته اند تا امتیاز بگیرند.

-روش اصلاحات خاتمی با روش اصلاح طلبان فرق داشت، او به نوع دیگری عمل می کرد و اصلاح طلبان که پیاده نظام او بودند به نوع دیگری عمل می کردند. آیا این را قبول دارید؟
آقای خاتمی برنامه یی را در ابتدای کار تهیه کرده بود که براساس آن برنامه حرکت اصلاحی تنظیم شد. در آن برنامه همه ما دخالت داشتیم. ولی وقتی یک برنامه تهیه می شود برای پیاده شدن آن نیازمند تشکیلاتی هستیم که همه با همان محورها حرکت کنند. اما از آنجا که طیف اصلاح طلب یک تشکیلات واحد نبود طبیعی است که از اصلاحات هر کس قرائت خاص خودش را پیدا کرد و این کار را مشکل کرد.

-می خواهم بگویم اصلاحات از همین جا لنگ می زد. چرا خاتمی نخواست رهبر اصلاحات هم باشد؟
آقای خاتمی بارها اعلام کرده بود رهبر اصلاحات نیست و وقتی حرکت اصلاحات شروع شد گروه ها، احزاب و شخصیت های گوناگون در این حرکت سهیم بودند. بعضاً هم ممکن بود تفسیرهای متفاوت خودشان را از اصلاحات داشته باشند و رهبری این طیف گسترده کار راحتی نباشد و شاید خاتمی این را هم در نظر داشت. اصلاحات یک جنبش اجتماعی خاص خودش بود.

-اصلاحات از کی و کجا زمینگیر شد؟
اصلاحات از موقعی زمینگیر شد که یک عده قرائت های افراطی از آن پیدا کردند و با سرعت در رسانه ها موضوع را منعکس می کردند و یک عده هم فرصت طلبانه از شرایط اصلاح طلبان سوءاستفاده کردند. که این سوءاستفاده و حالت های تندروی جناح مقابل را با همه ابزار و امکاناتش به موضع کشاند و این کار با سرعت انجام و خیلی راحت اصلاحات زمینگیر شد. بنابراین بعد از چند ماه این کار عملی شد. به نظر من یک سال و نیم بعد از دولت خاتمی اهرم ها و ابزارهای جناح مقابل به کار گرفته شد و اصلاحات را زمینگیر کردند.

-وقتی با سعید حجاریان در این مورد صحبت کردم، او معتقد بود خاتمی میخ آخر را به تابوت اصلاحات زد، آیا شما این تحلیل را قبول دارید؟
من راجع به صحبت های دوستان دیگر خیلی اظهارنظر نمی کنم. ولی به نظر من شرایط اجتماعی جدید یکسری اقتضائات خاص خودش را داشت که در مجموع سوءاستفاده ها و تندروی های بعضی افراد و فرصت طلبی جناح مقابل موجب شد اصلاح طلبی متوقف شود.

-فکر نمی کنید تقصیر اصلاح طلبان بود که جناح راست را زیادی ترساندند؟
این جزء تجربیاتی است که باقی مانده است. بعضی از نوشته ها، مطالبی نبود که درست باشد، بعضی از آنها ارزش های اسلامی را هدف قرار می داد. اینها قابل قبول نبود حتی در جبهه اصلاحات ما هم اعتراض داشتیم اما جناح راست سوءاستفاده می کرد و می گفت کل جبهه اصلاحات به این مساله معتقدند. اگر جناح راست تحمل می کرد خود عناصر اصلاح طلب جلوی این رفتارهای نامطلوب را می گرفتند و حالت تعادل به وجود می آمد. اما آنها گروه های فشار را درست کردند و طیف گسترده یی از جامعه را مساله دار کردند، این یعنی از بین بردن ظرفیت ها.

-خیلی از کسانی که در جناح راست حضور دارند می گویند آن مساله هر 9 روز یک بحران را که خاتمی مطرح کرد، دروغ بوده و برخی از آنها هم می گویند اگر بحرانی بوده توسط تندروهای اصلاح طلب به وجود می آمده است، این مساله را چگونه ارزیابی می کنید. هر 9 روز یک بحران ریشه در جناح شما داشت یا در جناح چپ؟
در جناح راست بود. آنها می خواستند به هر طریقی دولت اصلاحات زمینگیر شود. در همه زمینه ها کارشکنی می کردند. از سرمایه گذاری خارجی که بنا بود توسعه پیدا کند یک جور ایراد می گرفتند، یا زمان اجرای کارهای اجرایی جور دیگری بهانه می گرفتند. وقتی قرار بود مذاکرات با خارج پیش رود، یکسری کارشکنی می کردند و اینها وجود داشت و گروه های فشار هر روز در صحنه بودند، گروه های فشار بنا بود مخل کار اصلاح طلبان باشند. همین ها بحران ساز بود و ایجاد اشکال می کرد.

-چرا یا من یا میرحسین مطرح شد و چرا مانند انتخابات دوره هفتم سه گانه یی مطرح نشد و چرا کروبی در این دایره نبود. آیا این درست است که شما و مشارکت به خاطر مشکلاتی که با آقای کروبی داشتید با این مساله مخالفت کردید؟
به هیچ عنوان به خاطر ما نبود. این تصمیم شخص خاتمی بود و ما هم تعجب کردیم. ما انتظار داشتیم خاتمی مستقلاً نظرش را در جامعه مطرح کند. ولی آقای خاتمی تصمیم خودش بود که بگوید یا من یا میرحسین. و از خود ایشان باید بپرسیم چرا کروبی نبود.

-پس سازمان هیچ نقشی در این مساله نداشت؟
هیچ نقشی نداشت و تا جایی که من می دانم مشارکت هم نقش نداشت. البته اولین بار است که چنین سوالی را می شنوم.

-آقای خاتمی با خاتمی سال 76 چقدر تغییر کرده است؟
من فکر می کنم هر دو خاتمی یکی است ولی با این تفاوت که از هشت سال حاکمیت اصلاح طلبان تجربه یی اندوخته که می تواند از آن تجربه در این دوره استفاده کند.

-آقای سلامتی، شما خودتان وزیر بوده اید و تجربه کار اجرایی داشته اید، شرایط به نظر شاید نسبت به سال 76 سخت تر هم باشد. قانون اساسی هم که تغییر نکرده و به نظر می رسد جناح راست قدرتمندتر هم شده است. این آمدن آقای خاتمی به چه معناست؟ آیا به این معنا است که ایشان از خواسته های خودشان گذر کرده اند و اساساً می تواند کار کند؟
بله، می تواند کار کند. شاید هم بهتر بتواند کار کند. جناح راست متوجه شده است که کارها را نتوانستند به سامان برسانند و به همین علت به همان میزان که در جناح اصلاح طلب ناراضی نسبت به عملکرد دولت وجود دارد، در جناح راست هم نسبت به عملکرد دولت طیف گسترده یی مساله دارند. بنابراین این مساله باعث می شود وقتی دولت خاتمی سرکار بیاید آنها اجازه بدهند کارشکنی های سابق باز هم ادامه پیدا کند، مردم هم دیگر مثل سابق به آنها اجازه نمی دهند که بخواهند کارشکنی کنند.

آقای خاتمی اکنون در شرایط بهتری قرار دارند. مردم از سیاست هایی که اعمال شده، راضی نیستند و سخت تحت فشار قرار گرفته اند. زمینه اجتماعی برای آقای خاتمی و سیاست های اصلاح طلبانه مهیا است.

-موانع پیروزی خاتمی چیست؟
موانع پیروزی خاتمی اهرم های قدرتی است که در جناح مقابل وجود دارد. رسانه ملی در اختیار جناح مقابل است. کار انتخابات از لحاظ نظارت و اجرا در اختیار جناح مقابل است؛ اینها موانع عمده است.

-هزینه های شکست شما چه خواهد بود؟
من فکر می کنم ما باید به پیروزی فکر بکنیم، چرا که تمام پارامترهایی که در نظر می گیریم حتی نظرسنجی ها حاکی از موفقیت خاتمی است. اگر موفق نشویم، مشخص است که جناح راست از تمام ابزارهایش با حداکثر قدرت استفاده کرده است.

اگر در یک انتخابات سالم، قانونمند و رقابتی موفق نشویم ما هیچ اشکالی نمی بینیم و می گوییم شکست ما فدای سلامت انتخابات.

-در حال حاضر با مساله یی مواجه هستیم به نام آقای کروبی که گفته است به هیچ وجه کنار نمی روم. می خواهم بپرسم اگر در نهایت خوش باوری از جناح اصولگرا فقط یک کاندیدا آن هم احمدی نژاد معرفی شود، آیا دوقطبی خاتمی و کروبی از جناح چپ و تک قطبی احمدی نژاد از جناح راست به معنای پیروزی قطعی احمدی نژاد است؟
برداشت من این است که جبهه اصلاحات در نهایت یک کاندیدا خواهد داشت. بنابراین شکستن آرا در جناح اصلاح طلب موضوعیت ندارد.

-به هرحال سازمان مجاهدین با طیف آقای کروبی مشکلاتی دارد. آیا برای حل این مشکلات کاری کرده اید؟
سازمان همیشه وظیفه خودش می داند که جبهه اصلاحات با کمترین هزینه وارد انتخابات شود و همه تلاشش را انجام می دهد.

-اینکه می گویند آقای خاتمی پیشدستی کرد و قبل از میرحسین اعلام کاندیداتوری کرد،آیا این مساله درست است؟
آقای خاتمی هیچ وقت در مورد کاندیداتوری با علاقه مندی برخورد نکرد. همیشه تلاش کرده است که کس دیگری بیاید. بعد از صحبت با میرحسین موسوی، خاتمی تصمیم خودش را می گیرد و این به هیچ عنوان پیشدستی کردن نیست. او استنباطش این بوده است که نمی شود بیش از این مساله را کش داد.

-آیا این به معنای عدم کاندیداتوری میرحسین موسوی است؟
من قاطعانه می گویم که میرحسین و خاتمی حاضر نیستند با یکدیگر کاندیدا شوند.

-من جواب سوالم را نگرفتم، آیا می توانید بگویید که میرحسین قطعاً دیگر کاندیدا نمی شود؟
به نظر من با حضور آقای خاتمی، آقای میرحسین موسوی بعید است که کاندیدا شوند.

ارسال نظرات
خط داغ