«در غرب خبری نیست» هشتاد ساله شد
فرارو-
در غرب خبری نیست مشهورترین رمان ضدجنگ در سراسر جهان است. اریش ماریا رمارک، نویسنده و روزنامهنگار آلمانی، پس از انتشار این رمان به یک باره معروف شد. اما این رمان بخاطر موضع سیاسیاش از همان آغاز بحثبرانگیز بود.
اریش ماریا رمارک (۱۹۷۰-۱۸۹۸) در مصاحبهای در باره رمان در غرب خبری نیست گفته است: به نظر من بدیهی مینمود که آدمها صلحطلب یا ضدجنگ باشند. همیشه فکر میکردم که همه انسانها مخالف جنگاند، تا آنکه دریافتم کسانی هم هستند که موافق آناند، بخصوص کسانی که خود مجبور نیستند در آن شرکت کنند.
اریش ماریا رمارک در رمان در غرب خبری نیست به فجایع جنگ جهانی اول میپردازد. وی از نگاه پاول بویمر، سرباز جوان داوطلب آلمانی، مبارزه برای بقا در سنگرها و جبهههای جنگ را تشریح میکند، سنگرهایی که مدام به آنها با خمپاره و گاز سمی حمله میشد.
برای رمارک در غرب خبری نیست اثری ادبی بود که خیانت به جوانان را بازتاب میداد، جوانانی که معلمان و دستگاه عظیم حکومتی آنان را تشویق به داوطلب شدن برای شرکت در جنگ کرده بودند، جوانانی که پس از جنگ از آنان به عنوان نسل سوخته نام میبردند و خود نیز خود را بدین گونه میفهمیدند. رمارک در سال ۱۹۶۳ در مصاحبهای در این باره گفت: مسئله اصلی من، مسئلهای کاملا انسانی بود، اینکه جوانان ۱۸ ساله را، که در واقع باید در برابر زندگی قرار میگرفتند، به ناگهان در برابر مرگ قرار داده بودند و اینکه چه اتفاقی برای آنان میافتد. به این دلیل هم من کتاب در غرب خبری نیست را نه کتابی در باره جنگ، بلکه کتابی در بارهی پس از جنگ میدانم، چون پرسش این کتاب این است که چه بر سر ما خواهد آمد؟ ما پس از این، پس از تجربهی مرگ، چگونه میتوانیم زندگی کنیم؟
فیلم در غرب خبری نیست
در سال ۱۹۳۰ لوییس مایلاستون، کارگردان آمریکایی، فیلمی بر اساس رمان در غرب خبری نیست ساخت. در نخستین روز نمایش فیلم در برلین، طرفداران حزب ناسیونال سوسیالیسم آلمان (نازیها) در سالن سینما زد و خورد به راه انداخته و مانع ادامه نمایش فیلم شدند. طولی نکشید که دولت وقت آلمان فیلم را ممنوع کرد، با این استدلال که در غرب خبری نیست نه در باره جنگ، بلکه در باره شکست آلمان در جنگ است؛ دولت وقت فیلم را در تضاد با شأن ملت آلمان خواند، بخصوص که کارگردانی خارجی آن را ساخته بود.
بدین ترتیب، اریش ماریا رمارک پیش از آنکه آدولف هیتلر بر سر قدرت بیاید (۱۹۳۳) تبدیل به مسئلهای سیاسی شد.