آگاه
کد خبر: ۱۸۴۲۶

نقش ISI در حملات تروریستی بمبئی

مهدی بخشی شیخ احمد


تنها دو روز پس از پایان گروگان گیری در بمبئی، آصف علی زرداری، رئیس جمهور پاکستان با شرکت در برنامه ی لری کینگ (Larry king live ) سعی کرد انگشت اتهامات را از روی پاکستان بر گرداند. وی تأکید کرد که پاکستان هیچ نقشی در عملیات تروریستی هندوستان نداشته است. به گفته ی وی تروریست های بمبئی اشخاصی بدون دولت - ملت می باشند که به دنبال گروگان گیری همه ی جهان هستند.

گفته های زرداری تا حدودی درست می باشد، چرا که نه او و نه حامیانش هیچ نقشی در حملات نداشته اند. اگر دولت پاکستان را متشکل از رئیس جمهور و اطرافیانش تصور کنیم، وی درست می گوید. اما واقعیت این است که بیشتر از یک دولت در پاکستان وجود دارد. سرویس اطلاعات پاکستان ( ISI ) و سازمان اطلاعات ارتش از قدرت فوق العاده ای در پاکستان برخوردار می باشند که دولت نیز کنترل چندانی بر آنها ندارد. اگر چه حمید گل، رئیس سابق سرویس اطلاعات پاکستان، هر گونه دخالت پاکستان و ISI را تکذیب کرده است اما باید خاطر نشان ساخت که دلایل زیادی وجود دارند که نشان می دهدISI در عملیات¬های تروریستی بمبئی نقش داشته است؛ حملاتی که بیش از 180 نفر کشته و نزدیک به 300 نفر زخمی در پی داشت.
دولت هند، گروه پاکستانی" لشگر طیبه" را مسؤل حملات بمبئی می داند. مقامات هند اعلام کرده اند که تنها کسی که زنده دستگیر شده است، اعتراف کرده که در اردوگاههای لشگر طیبه در پاکستان آموزش دیده است. علاوه بر این دهلی نو ارتباط تلفنی مهاجمین با یکی از رهبران لشگر طیبه در پاکستان را ردیابی کرده است. نیروهای دولتی پاکستان نیز روز 7 دسامبر به اردوگاهها یی در نزدیکی مظفر آباد که گفته می شود مورد استفاده گروه اسلامی" لشگر طیبه" بوده است، حمله کرده اند. بدین سان شواهد امر نشان می دهند که حتی اگر مسئولیت مستقیم عملیات تروریستی بمبئی بر عهده ی لشگر طیبه نباشد، دست کم مشارکت گسترده ای دراین حملات داشته است.
برخلاف ادعای رئیس جمهور پاکستان، لشگر طیبه گروهی بدون دولت - ملت نیست و در واقع آفریده ی ISI می باشد.

در طول جنگ علیه نیروهای اتحاد جماهیر شوروی در دهه¬ی 1980 در افغانستان، دولت هایی از قبیل عربستان سعودی، پاکستان، ایالات متحده و امارات عربی متحده، از جنگجویان افغانی موسوم به عرب - افغانها حمایت به عمل آورند. اما دولت های عربستان سعودی و پاکستان نقش بیشتری در به وجود آوردن گروههای رادیکال از میان مجاهدین داشتند. دو نمونه برجسته از چنین گروههایی، القاعده و طالبان می باشند.

لشگر طیبه نیز از جمله گروههایی بود که در آن برهه ی تاریخی بوجود آمد. در واقع، اسامه بن لادن و رهبر معنوی وی یعنی عبدا...اعظم، نقش سازنده ای در شکل گیری لشگر طیبه ایفا کردند. در اواخر دهه¬ی 1980 این دو نفر در ملاقاتی با رهبران حزب سیاسی مرکز الدعوه والأرشاد، آنها را متقاعد کردند که برای جهاد در کشمیر، شاخه ای نظامی تأسیس نمایند؛ لشگر طیبه ثمره ی این ملاقات بود. بدین سان منطقه ی جامو و کشمیر که از سال 1947 همانند ساندویجی بین کشورهای چین، هند و پاکستان تقسیم شده بود، به قلمرو مبارزه ی این گروه تبدیل شد.

با پایان یافتن جنگ افغانستان، ISI سازماندهی نیروهای خود را آغاز کرد. عرب - افغانها که جایگاه خود را به عنوان گروهی شبه نظامی تثبیت کرده بودند، از سوی ISI در مناطق دیگر به کار گرفته شدند. یکی از گروههایی که خیلی سریع مورد استفاده قرار گرفت لشگر طیبه بود. با استفاده از ریال سعودی، ISI به سرعت عملیات هایی را برای آنها تدارک دید. در اوایل دهه¬ی 1990، لشگر طیبه به مهمترین و اولین ابزار ISI در نبرد علیه هندوستان در منطقه کشمیر در آمد. نتیجه ی چنین روندی به زودی خود را نشان داد.

تا اواخر دهه ی 1980، حملات خیلی کمی در منطقه¬ی کشمیر صورت می پذیرفت، اما به فاصله ی تنها چند سال، به طرز چشمگیری بر تعداد حملات افزوده شد. طبق اطلاعات رسمی ارائه شده از سوی دولت پاکستان، در سال1988 تنها 7 مورد حملات تروریستی در کشمیر به وقوع پیوست، این در حالی است که این تعداد در سال 1992 به 920/3 مورد رسید. تعداد کشته گان از 30 نفر در سال 1988 به بیش از هزار نفر در سال 1993 رسید. بررسی منابع اطلاعاتی نشان می دهد که بیش از چهل و یک هزار نفر شامل نظامیان هندی، تروریست ها و شهروندان عادی، بین سالها ی1988 تا 2005 کشته شدند.
البته باید خاطر نشان کرد که هندوستان نیز به نوبه ی خود در نا آرامیهای کشمیر نقش داشته است، اما نقش اصلی را ISI و گروههای وابسته به آن ایفا می کنند. حمایت ISIاز این گروهها تنها به دادن مکان امن، آموزش و حمایت آنها محدود نمی شود، بلکه در جابجایی آنها نیز مشارکت می کند. از جمله سازمانها و گروههایی که مورد حمایت و به عبارتی دست پرورده¬ی ISIمی باشند، می توان به جیش محمد، حزب المجاهدین، و جنبش اسلامی دانشجویان هند اشاره کرد. طبق اطلاعات به دست آمده از سایتهای اینترنتی تروریستی ( از جمله Satp.org ) گروههای مذکور عملیات های متعددی را بین سالهای 2001 تا 2008 برعهده گرفته اند. قبل از حملات اخیر، مشهورترین عملیات تروریستی انجام شده در هندوستان بمب گذاری در متروی شهری هندوستان در تاریخ 11 جولای 2006 بود. در این عملیات که بیش از 200 کشته و 700 زخمی داشت، پلیس هند لشگر طیبه و جنبش اسلامی دانشجویان هند را مسئول این حملات دانست.

به هر حال، سخنان زرداری نشان می دهد که دولت وی می خواهد به روابط خود با هند ادامه دهد و بیشتر از پیش آن را تعمیق بخشد. اما واقعیت این است که دولت پاکستان کنترل خیلی کمی بر روی ISIو گروههای تروریستی دست پرورده ی آن دارد. البته باید خاطر نشان کرد که وضعیت فعلی جامعه ی پاکستان بغرنج تر از آنی است که به نظر می رسد. در واقع این امر به تصمیماتی بر می گردد که توسط سردمداران حکومت پاکستان در دهه ها ی گذشته اتخاذ شد.
دقیقاً از اواخر دهه ی 70 میلادی بود که دولت عربستان سعودی به صدور مذهب رسمی خود، وهابیت، اقدا م نمود. صرف نظر از دلایلی که این امر داشته است، بهترین مکان برای صدور وهابیت، پاکستان و البته شبه نظامیان موسوم به عرب - افغان بودند. به دنبال سرازیر شدن عقاید وهابی های تند رو و ترکیب آن با مذهب دیوبندی، معجونی درست شد که در حال حاضر دامن پاکستان و کشورهای همسایه اش را گرفته است. در واقع قبل از ورود وهابیت به شبه قاره هند، خشونتهای زیادی در این منطقه دیده نمی شد، به عنوان مثال ابوالاعلی مودودی که بنیانگذار جماعت اسلامی پاکستان بود بر رهیافتهای اخلاقی و عدم خشونت تأکید می کرد.

طبق بررسی های انجام شده تنها 200 مدرسه ی مذهبی در سال 1947 در پاکستان وجود داشت که تعداد آنها در سال 1972 به 893 باب رسیده بود. از این تعداد 345 (40%) باب متعلق به مذهب دیوبندی بود. استفاده از دلارهای نفتی سعودی (Petrodollars) در طول جنگ افغانستان با شوروی باعث شد تا تعداد این مدرسه ها بیش از پیش افزایش یابد. هر سال بیش از 1 میلیون نفر از این مدارس فارغ التحصیل می شوند که بهترین نیرو برای جذب توسط گروههای تروریستی محسوب می شوند.

وضعیت به حدی بحرانی شده است که شخص رئیس جمهور نیز از حملات تروریستی در امان نبوده است. 20 سپتامبر سال گذشته بود که بمب گذاری در یک کامیون نزدیک بود جان رئیس جمهور زرداری را بگیرد. با این حال قبل از آن توانسته بودند همسرش، بی نظیر بوتو، را ترور کنند.

مسائلی که ذکر شد نه تنها برای هند و پاکستان دارای اهمیت است، بلکه برای همه ی جهانیان، بویژه همسایگان پاکستان نیز دارای اهمیت ویژه ای می باشد. به عنوان مثال، در جدید ترین حملات تروریستی به نیروهای ایرانی 14 نفر از فرزندان این سرزمین شهید شدند. بدون شک هیچ گروهی بدون حمایت از سوی نیروهای خارجی، بخصوص کشوری که از خاک آن به ایران حمله می کند، نمی تواند چنین عملیاتی انجام دهد. استرتژی دراز مدت ISI تسلط بر جنوب و مرکز آسیا می¬باشد، بدین منظور نیز از گروههای تروریستی حمایت به عمل آورده و هر نوع حمله ی تروریستی را تشویق می کند.

کارشناسان ناتو و افغانستان به دفعات اعلام کرده اند که شورای رهبری طالبان، در شهر کوئته ) Quetta ) به سر می برند. حتی رئیس جمهور افغانستان، حامد کرزای، نیز تأکید کرده است که ملا محمد عمر در کوئته زندگی می کند. آنها حتی مشخصاتGPS و شماره تلفن محل اسکان ملا محمد عمر را نیز به نیروهای پاکستانی داده اند. با اینحال، با وجود چنین هشدار ها و اطلاعات دقیقی، رهبر طالبان هنوز آزاد است؛ چرا که ISI، سلامتی آنها را تضمین کرده است.

مطمئن ترين راه براي ريشه كن كردن تروريسم در شبه قاره هند، حل مسئله¬ي كشمير مي باشد؛ تنها در چنين صورتي خواهد بود كه پاكستان چتر حمايتي خود را از تروريستها و تروريسم برخواهد داشت.

از سال 1947 به بعد اين منطقه بهانه اي در دست افراط گراهاي كشمير بوده است تا دست به عملياتهاي تروريستي بزنند، بدين سان تا اين بهانه وجود داشته باشد، تروريسم نيز وجود خواهد داشت. البته بايد خاطر نشان ساخت كه تندروشدن مسلمانان هندي و كشميري از برخورد نامناسب هنديهاي افراطي نيز نشأت گرفته است. حملات متعدد آنها به مساجد مسلمانان و قتل عام آنان، رفتار مقابله به مثلي را در پي داشته است. اگر هندوها، همانطور كه به قبايل و آداب و رسوم مختلف در كشور خود احترام مي گذارند، به مسلمانان نيز ارج نهند، بي شك مسلمانان نيز خود را متعلق به هند دانسته و از اعمال خشونت آميز دست خواهند كشيد.

شرايط به وجود آمده توجه خاصي را نه تنها از سوي مردم پاكستان، بلكه از سوي همه¬ي مسلمانان منطقه مي طلبد. با اينكه هيچ جنگي در طول مرزهاي هند و پاكستان وجود ندارد، ولي مسلمانان منطقه در دل جنگ زندگي مي كنند. وضعيت به وجود آمده تا آن حدي كه ساده به نظر مي رسد، نيست. سناريوي حاضر همانند آتشفشان خاموش و ساكتي است كه دهانه اش سوزان است و هر لحظه امكان دارد مناطق اطراف خود را يكبار و براي هميشه نابود سازد. بدون ترديد اگر جنگي در بگيرد، تنها در مرزهاي دو كشور پاكستان و هندوستان نخواهد بود، بلكه همه¬ي منطقه را فرا خواهد گرفت.

نكته اي كه بايد به خاطر داشت اين است كه " فنر را نباید فشار دهيم، ممكن است كه بعد از باز شدن به صورت خودمان برخورد كند."


ارسال نظرات
خط داغ