آگاه
کد خبر: ۱۸۳۳۶

بررسی معضل آلودگی هوا

تهران در قُرُق سومین قاتل بزرگ دنیا

تهران در قُرُق سومین قاتل بزرگ دنیا

زهرا فدایی

تهرانیانِ دویست سال پیش، هرگز گمان نمی بردند که روزگاری شهر پاک و خوش آب و هوایشان، یکی از آلوده ترین شهرهای دنیا گردد. تصور جان باختن بسیاری از نوادگانشان در اثر استنشاق هوای آلوده، حتی لحظه ای کافی بود تا برای همیشه از تهران کوچ کنند و فکر آبادانی بیشتر آن را به فراموشی سپارند.

آلودگی هوا دستاورد ناخواسته مدرنیته و صنعتی شدن جهان بود که همچون دیگر موارد، معضلات این پیشرفت بسیار بیش از فوایدش دامان ایرانیان را فرا گرفت؛ و امروز هرچند صرف نظر از عطای آن محال می نماید ولی لقای خطرناکش را دیگر نمی توان پشت دیوار حاشا پنهان ساخت.

سومین قاتل بزرگ دنیا
سازمان بهداشت جهانی، آلودگی هوا را سومین عامل کاهش طول عمر انسان ها در جهان اعلام کرده است. در حال حاضر بيش از يک ميليارد نفر از مردم دنیا در هوايی آلوده و ناسالم نفس نفس مي زنند و شهروندان تهراني نيز جزء آنانند. براساس شاخص هاي جهاني، آلودگي هوا، موجب مرگ بيش از 800 هزار نفر می شود که اغلب در کشورهای در حال توسعه زندگی می کنند و اين مقدار برابر با حدود 7 ميليون و 900 هزار سال عمر از دست رفته است.

در اين ميان تهران شهري است که هر دقيقه تنفس در آن برابر 9 نخ سيگار کشيدن است؛ به عقیده کارشناسان، خطر بحران آلودگی هوای تهران کمتر از وقوع زلزله نيست، با اين تفاوت که آثار تخريبی زلزله آنی است اما بحران آلودگی هوا تدریجاً و نامحسوس به قتل عام انسان ها می پردازد.

این داستان واقعی است
وقوع حوادث شديد آلودگي هوا كه موجب بيماري و مرگ و مير تعداد زيادي از ساكنين شهرهاي آلوده شده، در واقع زنگ خطري است برای شهرهای که اثرات مهلک این پدیده شوم را جدی نمی گیرند. بررسي‌هاي نشان مي‌دهد، مهمترين حوادث ناشي از آلودگي هوا در بلژيك، پنسيلوانيا، لندن و نيويورك رخ داده است.

در سال 1930 دره صنعتی میوز در کشور بلژیک در اثر پدیده وارونگی مه دود در یک فضای معین محبوس گردید. در نتیجه 63 تن جان خود را از دست داده و چندین هزار نفر دیگر بیمار شدند.

16 تا 31 اكتبر سال 1948 در شهر دونورا پنسيلوانيا شرايط وارونگي دما و ايجاد مه رخ داد كه طي اين مدت 20 نفر جان باختند و 43 درصد جمعیت بیمار شدند.

فاجعه لندن از پنجم تا نهم دسامبر سال 1952 اتفاق افتاد. حجم عظیمی از هوای گرم به طرف قسمت جنوبی انگلستان حرکت کرد و با ایجاد یک وارونگی دمایی سبب نشست یک مه سفید در لندن گردید و این مه دود به دستگاه تنفسی انسان ها، آسیبی سخت وارد ساخت. بررسي آمار مرگ و مير لندن كه پس از چند ماه صورت گرفت، نشان داد كه آلودگی هوا جان بیش از 400 نفر را گرفت و تعداد بسیاری نیز بیمار شدند.

تهران، یکی از ده شهر نامناسب دنیا
واحد اطلاعاتی اکونوميست 127 شهر جهان را با توجه به خطرات شخصی، تاسيسات زيربنايی و در دسترس بودن کالاها و خدمات ارزيابی کرده است. در این تقسیم بندی شهر تهران در میان ده شهر قعر جدول دیده می شود. ده شهر ابتدای جدول همگی مربوط به کانادا، استرالیا و اروپای غربی هستند و تنها 9 شهر دوالا (کامرون)، حراره (زيمبابوه)، ابيجان (ساحل عاج)، پنوم پن (کامبوج)، لاگوس (نيجريه)، کراچی (پاکستان)، داکا (بنگلادش)، الجزيره (الجزاير) و پورت موسبی (پاپوا گينه نو) در وضعیت نامناسب تری از تهران واقع شده اند.

همچنین در ارزیابی که موسسه منابع جهانی مرسر، سال 2007 میلادی به عمل آورد، باز هم تهران نتوانست جایگاهی بهتر از رتبه 177 دنیا برای خود کسب نماید. در این رده بندی شهرهايي همچون اسلام آباد پاكستان با قرار گرفتن در مرتبه 158، جده عربستان 162، رياض 164، كوالالامپور مالزی 155، لوزاك زامبيا 138، در جايگاه بهتري در مقايسه با تهران قرار گرفته اند.

تدابیری که اندیشیده نمی شوند
سال 1384، پرونده آلودگي هواي تهران روانه كميسيون اصل 90 مجلس شد؛ پس از آن بحث ها و بررسی های فراوانی با دستگاه‌هاي مرتبط به آلودگي هواي تهران كه حدود 15 نهاد هستند، صورت گرفت تا مقصران اصلی این پرونده مشخص شوند اما تا کنون هیچ نتیجه ای اعلام نگردیده است.

كارشناسان سازمان بازرسى كل كشور، در آذر ماه سال گذشته، آلودگى هوا را معضل ملى و تهديدى جدى خواندند و خواستار بذل توجه مسؤولان این زمینه شدند. با این حال انتظار شنیدن تدابیر بنیادین بر قوت پیشین خود باقی است و همچنان سهل انگاري نهادهاي ذي ربط در خصوص وضعیت آلودگي هوا، در نهايت یا منجر به تصمیم گیری های عجولانه در دقیقه 90 می گردد و یا همان شیوه تکراری که پنهان کاری و انکار بحران موجود است.

براساس آمار بانک جهاني دولت ايران در سال 2006 متحمل به پرداخت 8 ميليارد دلار خسارت بابت آلودگي هوا شده است. پیش بینی می شود با توجه به روند رو به رشد این معضل تنفسی، و عدم برخورد جدی با این پدیده، خسارت سالانه آلودگي هوا در ايران تا 10سال آينده از رقم کنوني به حدود 16ميليارد دلار در سال 2016 ميلادي برسد.

بگذارید که این شهر هوایی بخورد
نزدیک شدن به گلوگاه بحران، برخی از نهادهای مرتبط را بر آن می دارند تا با اظهار نظرهای مختلف و ارائه آمار ضد و نقیض، از خود سلب مسؤولیت کرده و ریشه مشکل را در دستگاهی دیگر سراغ گیرند و انگشت اتهام را به سمتی غیر از خود نشانه روند؛ و یا نظرات نهادهای دیگر را بی اساس خوانده و صلاحیت لازم در خصوص ابراز نظر را به آنان ندهند.

سکوت در برابر آلودگی هوای شهر، یعنی بازی با جان کودکان، یعنی ریسک بر سر زندگی زنان و مردانی که همگی حق حیات دارند و هر کدام در جایی از این کشور باری از زندگی را به دوش می کشند. اهمیت این مطلب زمانی مشخص می شود که بدانیم یک انسان می تواند مدت 5 هفته بدون غذا و 5 روز بدون آب زنده بماند؛ اما قادر نخواهد بود حتي 5 دقيقه بدون هوا به زندگي خود ادامه دهد.

پیش از آن که عنان اختیار، بیش از این از دست رود، و مرگ تدریجی مردم شهر، بدل به قتل عامی دسته جمعی گردد، می بایست دست به دست هم دهیم تا هیولای آلودگی بیرون رانده شود و بدون تردید مادامی که این حقیقت نه یک بحران جدی، بلکه تنها تهدیدی کودکانه تلقی شود، غلبه بر آن از مرز آرزویی دست نیافتنی فرا نخواهد رفت.

ارسال نظرات
خط داغ