نقطه تعادل قیمت مسکن کجاست؟
كاهش 40 درصدي قيمت مسكن طي ماههاي گذشته افزايش جهشي آن را طي 1.5 سال منتهي به تابستان سال جاري جبران نميكند.
محمود بهمني ـ رييسكل بانك مركزي ـ امروز در همايش طرح مسكن مهر گفت: «آمارهاي بانك مركزي نشان ميدهد ظرف سالهاي 83 تا 86 فقط شاخص مصالح ساختماني از 8/268 به 407 افزايش يافته است و همين مساله در كنار رشد كاذبي كه در اثر سفتهبازي مسكن و زمين در قيمت ايجاد شده نشان ميدهد حتي اگر كاهش قيمت به 50 درصد هم برسد به نقطه متعادل رشد قيمت نخواهيم رسيد.»
بهمني افزود: «رشد شاخص قيمت مسكن در سال 86 از 12 درصد سال 85 به حدود 53 درصد رسيده كه اين امر بيانگر در پيش گرفتن سياستهاي جديد است.»
وي با اشاره به كسري 6/1 ميليون واحد مسكوني در شرايط كنوني گفت: «براساس سرشماري نفوس و مسكن سال 85 تعداد خانوارها در كل كشور حدود 17 ميليون و 464 هزار است و كل واحدهاي مسكوني به 15 ميليون و 895 هزار ميرسد كه اين مساله بيانگر اختلافي 6/1 ميليون واحدي است كه به معناي كسري اين تعداد واحد مسكوني خواهد بود.»
رييس كل بانك مركزي با اشاره به اين كسري توضيح داد: «براساس سرشماري سالهاي 75 و 85 سهم (درصد) كسري واحدهاي مسكوني به كل آن از 14 به 1/10 ردصد كاهش يافته است و با اين حال بنابر آمارهاي موجود نسبت قيمت يك واحد مسكوني به درآمد سرانه 19 سال است يعني يك فرد ايراني به طور متوسط به 19 سال زمان براي خانهدار شدن نياز دارد.»
وي ادامه داد: «مجموع اين شرايط دولت را به نتيجه رساند كه توجه بيشتري به طرح مسكن مهر به عنوان راهكاري اصولي و ميان مدت براي ايجاد تعادل ميان عرضه و تقاضاي مسكن در كشور داشته باشد و در همين راستا سياستهاي حمايتي جديدي از اين بابت توسط بانك مركزي، وزارت مسكن و تعاون در پيش گرفته شده است.»
بهمني با اشاره به بسته سياستي ـ نظارتي بانك مركزي گفت: «يكي از اين اقدامات زيربنايي افزايش سهم تسهيلات مسكن در سال جاري به 20 درصد كل تسهيلات پرداختي و همچنين حذف تسهيلات خريد است.»
وي اضافه كرد: «دولت و بانك مركزي در سال جاري مجموع 75 هزار ميليارد ريال بابت تامين اعتبار تسهيلات مسكن مهر در نظر گرفتند و از اين ميزان تا نيمه آبان ماه 14 هزار ميليارد ريال قرارداد منعقد شده كه 12 هزار ميليارد ريال آن به پرداخت تسهيلات اضافه شده است.»
رييس كل بانك مركزي ادامه داد: «از كل رقم درنظر گرفته شده 15 هزار ميليارد ريال به آمادهسازي زمين و حدود 36 هزار ميليارد ريال به مسكن شهري و 15 هزار ميليارد به مسكن روستايي و هشت هزار و 400 ميليارد ريال به مسكن ايثارگران اختصاص مييابد.»
وي افزود: «پرداخت اين تسهيلات با چالشها و مشكلات خاصي نيز مواجه است كه عمدهترين آن كمبود نظام بانكي است چرا كه نسبت سپردههاي بانكي به تسهيلات پرداختي در شش ماهه نخست امسال منفي است.»
بهمني اضافه كرد: «كل سپردههاي بانكي در پايان سال گذشته حدود 4/18 هزار ميليارد تومان بوده و در حالي كه مجموعه تسهيلات پرداختي 18/17 هزار ميليارد تومان است.»
به گفته وي اين نسبت در حالي برقرار است كه پس از كسر سپردههاي قانوني مجموع رقم تسهيلاتي كه ميتوانستيم پرداخت كنيم 9/15 هزار ميليادر تومان بود ولي 5/17 درصد بيش از اين مقدار قانوني تسهيلات پرداخت شده و اين مساله موجب شده كه در حال حاضر نظام بانكي با كمبود منابع براي پرداخت تسهيلات مواجه شود چرا كه مجموع تسهيلات 9/17 درصد بيشتر از سپردههاست.
رييس كل بانك مركزي توضيح داد: «براي حل اين مشكل يك خط اعتباري پنج هزار ميليارد ريالي بابت آماده سازي زمين برقرار شده كه بخشي از خط اعتباري 80 هزار ميليارد ريالي است كه براي مسكن مهر در نظر گرفته شده است.»
بهمني دغدغههاي مربوط به تامين مسكن را نشأت گرفته از دو عامل دانست و گفت: «خريد مسكن بزرگترين معاملهاي است كه اكثريت مردم در طول عمر خود انجام ميدهند به گونهاي كه خانوادههاي متوسط تقريبا حدود يك چهارم درآمد و اقشار فقير يا در آستانه فقر 50 درصد و حتي بيشتر از درآمد خود را به امر مسكن اختصاص داده و هر تغيير كوچك در قيمت مسكن و اجاره بها ميتواند اثرات مخرب و جبران ناپذيري بر زندگي فرد داشته باشد.»
وي افزود: «تجربه نشان داده كه رشد غير معمول قيمت و اجاره بهاي مسكن به ويژه در شهرهاي بزرگ و بيتوجهي به اين معضل مشكلات عمدهاي را در ابعاد فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و حتي سياسي به دنبال خواهد داشت و گسترش حاشيه نشيني يكي از جمله اين مشكلات است.»