تناقض در آمار سرانه مطالعه
چه کسی راست می گوید؛ وزیر یا رئیس؟!
فرارو- در حالی که وزیر ارشاد درتمامی سخنانش خبر از افزایش سرانه مطالعه در کشور می دهد، بسیاری از ناشران و کتابفروشان تهرانی از کسادی بازار کتاب های غیر آموزشی گلایه دارند.
صفار هرندي جمعه گذشته در جمع نمازگزاران تهرانی با انتقاد از كساني كه آمار كتابخواني در ايران را پايين نشان ميدهند، گفته بود: «اين اشكال به دليل آن است كه محققين براي انجام كار تحقيقاتي خود به منابعي رجوع ميكنند كه اين منابع مربوط به دهها سال قبل است كه در آن آمار كتابخواني مردم پايين بود.»
وي ادامه داده بود: «در نظرسنجي علمي كه اخيرا توسط پژوهشگاه وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در سطح استان تهران انجام شده است آمار نشان ميدهد كه ميانگين كتابخواني افراد در برخي مناطق يك ساعت و در بعضي جاها ده دقيقه است.»
وزیر ارشاد با مقایسه آمار کتاب خوانی در ایران با برخی از کشورهای اروپایی خاطر نشان کرده بود: كساني كه سركوفت بيگانگان را بر سر ملت خود ميزنند بايد بدانند كه طبق گزارشها و آمارهاي منتشر شده توسط خود غربيها، در برخي كشورهاي اروپايي مانند پرتغال، اسپانيا، يونان، و بلژيك بيش از 50 درصد از مردم مطلقا كتاب نميخوانند و در كشوري مانند بلژيك اين آمار به 60 درصد ميرسد.
صفار هرندی در ادامه هیچ اشاره ای به سرانه مطالعه در سایر کشورهای اروپایی و آمریکایی نکرده و آماری نیز از تیراژ کتاب و روزنامه در این کشورها ارائه نکرده بود.
این در حالی است که علیاکبر اشعری، رییس کتابخانه ملی ایران در اوایل سال با انتقاد از سرانه پایین مطالعه کتاب در کشور گفته بود: «با افزایش آمار کتابهای قرآن و مفاتیحالجنان نمیتوان پایین بودن فرهنگ مطالعه را توجیه کرد.»
وی در این اظهار نظر که ماه ها جواب مدیران ارشاد را به دنبال داشت ادامه داده بود: «بر اساس آمارهای موجود میانگین تیراژ هر کتاب در ایران بین دو تا سه هزار نسخه است که این امر در شأن جامعه ما نیست.»
معاون فرهنگی وزیر ارشاد در نشست خبری هفته کتاب وعده داده بود که در این هفته آمار میزان مطالعه را در کشور اعلام کند، اما در پایان این هفته در یک گفت و گویی تلویزیونی اعلام آمار را به وقت دیگری موکول کرد.
محسن پرویز، در این رابطه توضیح داده بود: «برای به دست آوردن آماری درباره سرانه مطالعه اقداماتی انجام دادیم و پژوهش هایی صورت گرفته است.»
وی تاکید کرده بود: «مطالعه اتحادیه اروپا در سال 83 که بر اساس نمونه گیری از گروه های مختلف مخاطبان بوده است، نشان می دهد هر ایرانی دست کم 15دقیقه در روز مطالعه می کند که آمار قابل اعتنایی است و البته باید ضریب خطا را نیز برای آن در نظر گرفت.»
هرچند وزیر و معاون فرهنگی اش در تمام اظهار نظرهایشان سعی درصعودی کردن خط مستقیمی دارند که سال ها در دو دقیقه و ده ثانیه جا خوش کرده بود ولی گلایه ناشران و نویسندگان از کسادی بازارو خریدهایی که به گفته فعالان نشر بیشتر به مدد بن های الکترونیکی و کاغذی ارشاد است نشان دهنده آمارهای واقعی مطالعه در کشور است.